V CZ 93/17

PostanowienieIzba Cywilna2018-01-18

Skład orzekający: Marta Romańska, Marian Kocon, Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego, jeśli sąd pierwszej instancji rozpoznał materialną podstawę żądania?
Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. tylko w ściśle określonych przypadkach: nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Nierozpoznanie istoty sprawy oznacza zaniechanie zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych. Sama potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego w systemie apelacji pełnej nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Powódka G. S.A. wniosła o zapłatę przeciwko P. M. Sąd Rejonowy wydał wyrok, który następnie został uchylony przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy uzasadnił uchylenie wyroku koniecznością uzupełnienia postępowania dowodowego, wskazując na zaniechanie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez pozwanego. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 93/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa G. S.A. w K. przeciwko P. M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2018 r., zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt XIX Ga (…), uchyla zaskarżony wyrok. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 września 2017r. Sąd Okręgowy w K. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 maja 2016 r., w sprawie z powództwa G. spółki akcyjnej w K. przeciwko P. M., o zapłatę. Orzeczenie zaskarżyła powódka, wnosząc o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Treść omawianych przepisów wskazuje, że możliwość 2 uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji wyczerpująco w tych przepisach wymienionych. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 193/12, niepubl.). Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. W rozważanej sprawie taka sytuacja nie występuje Sąd Okręgowy wskazał jedynie na brak przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w szczególności zaś na zaniechanie przeprowadzenie dowodów zgłoszonych przez pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty (dowód z ksiąg rachunkowych, opinia biegłego z zakresu księgowości). Tymczasem Sąd Rejonowy przeprowadził dowody, które uznał za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonał też szczegółowej oceny kwestii prawnych pojawiających się w sprawie. Odmienna ocena Sądu Okręgowego i podkreślenie przez ten Sąd konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia uchylenia wyroku Sądu Rejonowego na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Wskazane przez Sąd Okręgowy braki w zakresie dowodów, w systemie apelacji pełnej powinny być załatwiane bezpośrednio w postępowaniu apelacyjnym. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. jw r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 386 § 4 KPC§ 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy