V CZ 28/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-04-22
Skład orzekający: Marek Sychowicz, Mirosław Bączyk, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne, a jeśli nie, to czy art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej kodeks postępowania cywilnego ma zastosowanie do skargi kasacyjnej wniesionej po wejściu w życie tej ustawy, ale w sprawie, która została wszczęta przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi
Zwolnienie od kosztów sądowych przyznane stronie przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Ustawa nowelizująca kodeks postępowania cywilnego z dnia 5 grudnia 2008 r. stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie, co oznacza postępowanie w danej sprawie przed sądem powszechnym, a nie czas wszczęcia postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej. W związku z tym, skarga kasacyjna wniesiona po wejściu w życie ustawy, ale w sprawie wszczętej przed jej wejściem w życie, podlega przepisom tej ustawy, w tym art. 1302 § 3 k.p.c. dotyczącego odrzucenia nieopłaconej skargi.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę z powodu jej niewłaściwego opłacenia, wskazując, że zwolnienie od kosztów sądowych przyznane przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, kwestionując zastosowanie przepisów nowej ustawy nowelizującej kodeks postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 28/10 POSTANOWIENIE Dnia 22 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa I. K. przeciwko Starostwu Powiatowemu w O. - Zarządowi Dróg Powiatowych w O. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 kwietnia 2010 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 2 lutego 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną strony powodowej, wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 29 października 2009 r. Odrzucenie skargi nastąpiło z racji jej niewłaściwego opłacenia, ponieważ zwolnienie od kosztów sądowych, przyznane stronie przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III Cz 142/07 OSNC 2008, z. 11, poz. 122). W ocenie Sądu Apelacyjnego, istniały zatem podstawy do odrzucenia na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. skargi nieopłaconej, wniesionej przez adwokata.
2 W zażaleniu strony powodowej na postanowienie z dnia 2 lutego 2010 r. kwestionowano stanowisko Sądu Apelacyjnego i domagano się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Strona skarżąca nie kwestionuje tego, że zwolnienie od kosztów sądowych jednej ze stron, przyznane przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej (uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III Cz 142/07, OSNC 2008, z. 11, poz. 122). Nie można jednak podzielić interpretacji przejętej w uzasadnieniu zażalenia, zgodnie z którą skarga kasacyjna wszczyna samodzielnie postępowanie po uprawomocnieniu się wyroku i w związku z tym należy przyjąć, że „postępowanie niniejsze zostało wszczęte po dniu 1 listopada 2009 r.”, tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – kodeks postęownaia cywilnego (...) (Dz. U. Nr 234, poz. 1571), a w tej sytuacji przepis art. 8 ust. 1 tej ustawy nie może mieć zastosowania. Zgodnie z tym przepisem, przepisy tej ustawy, w tym także art. 1302 § 3 k.p.c., stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie (tj. po dniu 1 lipca 2009 r.). Chodzi tu o fakt wszczęcia postępowania w danej sprawie przed sądem powszechnym, a nie czas wszczęcia postępowania wywołanego wniesieniem skargi. W związku z tym, że odrzucona skarga kasacyjna została złożona w końcu października 2009 r., a pozew w niniejszej sprawie złożony został we wrześniu 2003 r. (tj. przed dniem 1 lipca 2009 r.), miał zastosowanie przepis art. 1302 § 3 k.p.c., zgodnie z którym Sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty wniesione przez adwokata m.in. środki zaskarżenia podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III PZ 5/21 2022-03-09Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane stronie w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje koszty postępowania kasacyjnego?
- I CZ 52/13 2013-06-19Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne?
- II CZ 53/10 2010-09-17Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, złożony po terminie na wniesienie skargi kasacyjnej, może być uwzględniony, jeśli nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego uchyliła przepis pozwal…
- I CZ 75/08 2008-10-17Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne?
- II CZ 87/08 2008-12-12Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne?
Powołane przepisy
art. 1302 § 3 KPCart. 8 ust. 1art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy