V CZ 20/05

PostanowienieIzba Cywilna2005-04-13

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Lech Walentynowicz, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie czynności procesowej przez pełnomocnika procesowego, nawet usprawiedliwione trudnościami natury psychicznej strony, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie jest uzasadnione, ponieważ Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Działanie lub zaniechanie pełnomocnika procesowego rodzi skutki prawne w stosunku do strony, w imieniu której pełnomocnik działa. Okoliczność, że strona nie była w stanie kontrolować prawidłowości postępowania pełnomocnika, nie niweczy tych skutków i nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu.
Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie z uzasadnieniem postanowienia oddalającego jej apelację po terminie. Pełnomocnik uczestniczki wyjaśnił opóźnienie zaniechaniem złożenia zapowiedzi kasacji przez adwokata z urzędu. Sąd Apelacyjny uznał, że zaniechanie pełnomocnika nie uzasadnia przywrócenia terminu i odrzucił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając je za nieuzasadnione.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 20/05 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Lech Walentynowicz SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku F. Ł. przy uczestnictwie S. Ł., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w (…) J. B. i kuratora B. O. o ubezwłasnowolnienie S. Ł., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 kwietnia 2005 r., zażalenia uczestniczki postępowania S. Ł. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 10 listopada 2004 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił wniosek uczestniczki postępowania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie z uzasadnieniem postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r., oddalającego jej apelację od postanowienia, na podstawie którego orzeczono o ubezwłasnowolnieniu uczestniczki, a ponadto tymże postanowieniem z dnia 2 10 listopada 2004 r. odrzucił wniosek uczestniczki postępowania o doręczenie opisanego postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. Rozstrzygnięcie powyższe oparte zostało na następujących ustaleniach i wnioskach: Pismo, które Sąd Apelacyjny potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tzw. zapowiedź kasacji, uczestniczka postępowania złożyła dopiero 16 czerwca 2004 r. Opóźnienie w złożeniu zapowiedzi kasacji pełnomocnik uczestniczki postępowania wyjaśnił stwierdzeniem, że reprezentujący uczestniczkę adwokat z urzędu zaniechał złożenia zapowiedzi kasacji, uznając że brak jest podstaw do zaskarżenia tego orzeczenia. Sąd Apelacyjny uznał, że uchybienie terminowi spowodowane zaniechaniem pełnomocnika nie uzasadnia wniosku o przywrócenie terminu. Żądanie doręczenia postanowienia z uzasadnieniem celem jego zaskarżenia kasacją, jako spóźnione należało więc odrzucić. W zażaleniu, którym postanowienie z dnia 10 listopada 2004 r. zaskarżone zostało w całości, pełnomocnik uczestniczki podniósł, że skarżąca ze względu na „znaczne problemy natury psychicznej, nieznajomość prawa, zawiłość procedury cywilnej” nie była w stanie kontrolować prawidłowości postępowania jej pełnomocnika. Wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia przez „uwzględnienie wniosku uczestniczki i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. wraz z uzasadnieniem i doręczenie odpisu postanowienia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Sąd Apelacyjny, badając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu (art. 168 k.p.c.), miał na względzie wszystkie okoliczności sprawy i ocenił je prawidłowo. Okoliczność, że pozwana działała przez ustanowionego pełnomocnika procesowego oznacza, że czynności podejmowane przez pełnomocnika oraz zaniechanie podjęcia czynności przez pełnomocnika procesowego rodzą skutek w stosunku do strony procesowej w imieniu której pełnomocnik działa. Okoliczność, że uczestniczka postępowania „nie była w stanie kontrolować prawidłowości postępowania jej pełnomocnika” nie zmienia tej oceny i nie może niweczyć wspomnianego skutku. Przyjęcie stanowiska przeciwnego sprawiłoby, że działanie strony w postępowaniu sądowym pozbawione byłoby sensu, 3 zawsze bowiem strona mogłaby powołać się na bezskuteczność czynności dokonanych a także zaniechanych przez pełnomocnika. Orzeczenie o odrzuceniu wniosku uczestniczki postępowania o doręczenie opisanego postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. w następstwie nieprzywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie z uzasadnieniem postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. było zatem trafne. Z przytoczonych względów należało orzec jak w sentencji (art. 3941 § 3 i art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U Nr 13, poz. 98).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 168 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPCart. 3§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy