V CNP 45/13
Izba Cywilna2014-02-27
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie dotyczyło istoty sprawy, może być uwzględniona w wyjątkowych okolicznościach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie dotyczyło istoty sprawy. Zgodnie z art. 519^2 § 2 k.p.c., skarga w wyjątkowych wypadkach może dotyczyć postanowień sądu pierwszej instancji, jednakże tylko wtedy, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, a strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z przyczyn od niej niezależnych. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazali, aby odrzucenie ich apelacji nastąpiło z takich przyczyn, a ponadto zaskarżone postanowienie w części odrzucającej żądanie przeniesienia prawa własności nie było postanowieniem co do istoty sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 23 maja 2012 r. odrzucił żądanie uczestników postępowania B. Ś. i R. Ś. o przeniesienie prawa własności w wyniku odwołania darowizny oraz zniósł współwłasność nieruchomości. Uczestnicy postępowania złożyli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. Skarga została odrzucona przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 23 maja 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 45/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie ze skargi B. Ś. i R. Ś. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 23 maja 2012 r., w sprawie z wniosku A. Ś. przy uczestnictwie R. Ś. i B. Ś. o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2014 r., odrzuca skargę.
2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 23 maja 2012 r. odrzucił żądanie uczestników postępowania B. Ś. i R. Ś. o przeniesienie prawa własności w wyniku odwołania darowizny oraz zniósł współwłasność oznaczonej nieruchomości. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 23 maja 2012 r. uczestnicy postępowania B. Ś. i R. Ś. zarzucili naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 199 § 1 pkt 2, art. 366, 231, 233 i 328 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5192 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Ponadto, w myśl art. 5192 § 2 k.p.c., w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie postanowienia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. W sprawie brak podstaw do stwierdzenie wyjątkowego wypadku, o którym mowa w art. 5192 § 2 k.p.c. Wyjątkowe wypadki, o których mowa w art. 5192 § 2 k.p.c., obejmują tylko okoliczności odnoszące się do nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia z przyczyn od niej niezależnych, np. z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej, błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2010 r., II CNP 39/10, i 8 sierpnia 2012 r., II CNP 29/12), skarżący zaś nie wykazali, że odrzucenie apelacji B. Ś. nastąpiło z takich właśnie przyczyn. Należy podzielić wyjaśnienia zawarte w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 22 października 2012 r. oraz postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 6 grudnia 2012
3 r., że uchybienie przez B. Ś. terminowi do wniesienia apelacji nastąpiło z przyczyn, które jego obciążają. Niezależnie od tego zaskarżone postanowienie w części odrzucającej żądanie uczestników postępowania B. Ś. I R. Ś. o przeniesienie prawa własności nie jest – jak tego wymaga art. 5192 § 2 k.p.c. - postanowieniem co do istoty sprawy. Z tych względów skargę odrzucono na podstawie art. 4248 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. db
Powiązane orzeczenia
- V CNP 39/17 2018-02-21Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, dotyczącego zasiedzenia, może być uwzględniona, jeśli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia…
- I CNP 139/23 2024-06-11Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, które zostało zaskarżone apelacją innego uczestnika, może być dopuszczalna w wyjątkowych okolicznościach, gdy strona ni…
- I CNP 22/16 2016-12-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji może być uwzględniona w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z przyczyn leżących po jej…
- V CNP 26/11 2011-12-06Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie wystąpił żaden wyjątkowy wyp…
- II CNP 80/09 2009-12-03Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji, które nie zostało zaskarżone, może zostać uwzględniona, gdy strona nie wykazała istnienia wyjątkowego wypadku uzasadniając…
Powołane przepisy
art. 199 § 1 pkt 2art. 366art. 5192 § 1 KPCart. 5192 § 2 KPCart. 4248 § 2art. 13 § 2 KPC§ 1 pkt 2§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy