IV CSK 436/18
WyrokIzba Cywilna2019-04-11
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy darowizna dokonana przez osobę bliską, mająca służyć wsparciu budowy domu przez małżonków na nieruchomości stanowiącej własność jednego z nich, może wejść do majątku wspólnego, jeśli darczyńca nie określił tego wprost?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia, czy darowizna dokonana przez osobę bliską wchodzi do majątku wspólnego, czy odrębnego, zależy wyłącznie od woli darczyńcy. W przypadku darowizny nieformalnej, wolę tę należy ocenić na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, a nie tylko późniejszych zeznań darczyńcy. Sądy obu instancji prawidłowo oceniły wolę darczyńcy w tej sprawie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła o podział majątku wspólnego. Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji. Kwestią sporną było, czy darowizna dokonana przez osobę bliską, przeznaczona na budowę domu przez małżonków na nieruchomości jednego z nich, weszła do majątku wspólnego. Sądy obu instancji uznały, że darowizna nie weszła do majątku wspólnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 5400 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 436/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku M. K. przy uczestnictwie Z. K. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 kwietnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt I Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie uczestnik postępowania dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistą zasadność skargi, przy czym merytorycznie chodzi mu o ten sam problem - czy w świetle art. 33 pkt 2 k.r.o. dopuszczalne jest przyjęcie, że darowizna osoby bliskiej mająca służyć wsparciu budowy domu wznoszonego przez małżonków na nieruchomości będącej przedmiotem własności jednego z nich wchodzi do majątku wspólnego. Ani kwestia ta nie budzi wątpliwości, ani też zastosowanie powołanego przepisu w tej sprawie nie jest oczywiście nieprawidłowe. Zgodnie z tym przepisem do oceny, czy darowizna wchodzi do majątku wspólnego, czy do majątku odrębnego nie ma znaczenia decydującego, jaki jest cel tej darowizny, zaś jedynym kryterium jest decyzja darczyńcy. Oczywiście jeśli darowizna dokonywana jest we właściwej formie, czyli aktu notarialnego, to z jego treści będzie wynikało, do jakiego majątku trafia. Gdy jednak darowizna jest dokonywana w sposób nieformalny, jak w tej sprawie, Sąd powinien ocenić wolę darczyńcy (istotną w chwili dokonywania darowizny - jego późniejsze zeznania w postępowaniu o podział majątku wspólnego są tylko jednym ze środków dowodowych, bez waloru przesądzającego), uwzględniając całokształt okoliczności sprawy. Tak uczyniły sądy obu instancji w tej sprawie, czemu dały wyraz w uzasadnieniach swoich postanowień. Z ich oceną można się nie zgadzać, ale lektura zaskarżonego postanowienia nie dowodzi, aby w tym zakresie doszło do oczywiście nieprawidłowej interpretacji albo zastosowania prawa. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 409/13 2014-04-11Czy darowizny dokonane na rzecz jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, stwierdzone dokumentami, które nie zostały podważone, a z których wynika, że obdarowanym był tylko jeden z małżonków…
- II CSK 274/17 2017-10-31Czy w sytuacji, gdy jeden z małżonków kwestionuje wolę darczyńcy co do wejścia przedmiotu darowizny do majątku odrębnego drugiego małżonka, to na małżonku kwestionującym spoczywa ciężar dowodu, że wolą darczyńców było ob…
- I CSK 2673/24 2025-09-11Czy darowizny dokonywane w czasie trwania małżeństwa przez rodziców jednego z małżonków na cele mieszkaniowe tych małżonków, w tym na spłatę wspólnego kredytu, mogą być traktowane jako darowizny do majątku wspólnego, jeś…
- II CSK 683/15 2016-04-22Czy środki pieniężne darowane jednemu z małżonków do majątku osobistego, które następnie zostały przeznaczone na zakup nieruchomości na potrzeby rodziny, wchodzą do majątku wspólnego małżonków?
- I CSK 832/22 2022-05-31Czy darowizna dokonana przez rodzica jednego z małżonków na rzecz obojga małżonków, przy założeniu braku rozwodu, może stanowić podstawę do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym lub miarkowania spłaty, jeśli d…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 33 pkt 2 KRO§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy