II PK 174/06

Wyrok z dnia 16 stycznia 2007 r. II PK 174/06 Niewykonanie przez pracodawcę obowiązku świadczenia w naturze w sy-tuacji, gdy nie jest przewidziane zastępcze świadczenie pieniężne, uprawnia pracownika - według jego wyboru - do dochodzenia wykonania świadczenia w naturze lub odszkodowania (art. 353, art. 363 i art. 471 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2007 r. sprawy z powództwa Antoniego C. przeciwko Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej C. Spółce z o.o. w C. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyj-nej powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Słupsku z dnia 30 grudnia 2005 r. [...] o d d a l i ł skargę. U z a s a d n i e n i e Powód Antoni C. w sprawie przeciwko jego byłemu pracodawcy - Przedsię-biorstwu Komunikacji Samochodowej w C. Spółce z o.o. w C. o ustalenie i zapłatę wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 30 grudnia 2005 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono jego apelację od wyroku Sądu pierw-szej instancji oddalającego powództwo. Powód pracował u pozwanego jako radca prawny do czasu przejścia na eme-ryturę dnia 1 kwietnia 2003 r. Przejście na emeryturę nie pozbawiło go prawa do ko-rzystania z ulgowych przejazdów środkami transportu strony pozwanej. Legitymację uprawniającą do ulgi pozwany wystawił powodowi dopiero dnia 2 czerwca 2004 r. Powód domaga się więc ustalenia, że w okresie między 1 kwietnia 2003 r. a 2 2 czerwca 2004 r. miał prawo do ulgowych przejazdów oraz zasądzenia od pozwanego 10.001 zł, będących - jego zdaniem - równowartością tego uprawnienia. Sądy obu instancji uznały żądania powoda za bezzasadne z uwagi na brak interesu prawnego w żądaniu ustalenia (art. 189 k.p.c.) oraz niewykazanie szkody wynikającej z niewydania legitymacji. W skardze kasacyjnej powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej zapłaty. Zarzucił naruszenie § 24 ust. 1 i 2 pkt 1 regulaminu, art. 183a § 1 i art. 183b § 1 k.p., art. 6 i art. 363 k.c. oraz art. 32 Konstytucji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Prawo powoda do korzystania z ulgowych przejaz-dów nie budzi wątpliwości, gdyż wynika wprost z § 60 ponadzakładowego układu zbiorowego pracy dla pracowników transportu samochodowego z dnia 15 listopada 1995 r. oraz § 24 regulaminu pracy obowiązującego u pozwanego. Nie ma więc żad-nych podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia przepisów dotyczących równego traktowania i zakazujących dyskryminacji (art. 32 Konstytucji i art. 183a § 1 oraz art. 183b § 1 k.p.). Powód twierdzi, że dochodzona kwota 10.001 zł stanowi równowartość przy-sługującego mu uprawnienia do ulgowych przejazdów, czego pozbawił go pozwany. Z wywodów skargi kasacyjnej wynika, iż zdaniem powoda za pozbawienie możliwo-ści korzystania z tego prawa w naturze przysługuje mu zryczałtowane świadczenie pieniężne (którego wartość obliczył w sposób dowolny, być może mając na uwadze, że skarga kasacyjna przysługuje - w sprawach z zakresu prawa pracy - gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej dziesięć tysięcy złotych - art. 3982 § 1 k.p.c.). To twierdzenie powoda jest błędne. Niewykonanie przez pracodawcę zobowiązania w naturze, czyli niewydanie wskazanej legitymacji - na podstawie art. 353 oraz art. 363 i art. 471 k.c. związku z art. 300 k.p. - uprawnia pracownika lub emeryta do żądania jego wykonania lub za-płaty odszkodowania, jak trafnie przyjęły Sądy obu instancji. Wtedy, gdy przepisy prawa pracy lub umowa przewidują możliwość wyboru przez pracownika lub praco-dawcę świadczenia w naturze lub zastępującego go świadczenia pieniężnego, w ra-zie niewykonania przez pracodawcę wybranego przez pracownika świadczenia w naturze nabywa on prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż wysokość 3 świadczenia pieniężnego. W pozostałych przypadkach pracodawca ponosi odpowie-dzialność za wyrządzoną pracownikowi szkodę tylko na zasadach określonych przez przepisy Kodeksu cywilnego, stosowane odpowiednio na mocy art. 300 k.p. Nato-miast gdy przewidziana jest możliwość świadczenia w naturze lub pieniądzu, to od-powiedzialność z Kodeksu cywilnego ma charakter uzupełniający. Pracodawca po-nosi tę odpowiedzialność za dalszą szkodę powstałą w wyniku nienależytego wyko-nania obowiązku świadczenia (w naturze lub w pieniądzu), w szczególności za opóź-nione spełnienie świadczenia. Z tego względu trafny jest pogląd Sądów obu instancji, że powód powinien udowodnić wysokość szkody. Obowiązek ten ciąży na poszkodowanym niezależnie od tego, czy jako podstawę odpowiedzialności pozwanego przyjąć czyn niedozwo-lony (art. 415 k.c.), czy niewykonanie umowy (art. 471 k.c.). Z tych względów na podstawie art. 39814 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. ========================================