IV CZ 186/04

PostanowienieIzba Cywilna2004-12-15

Skład orzekający: Gerard Bieniek, Iwona Koper, Elżbieta Strelcow

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, w której sąd drugiej instancji odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie osoby trzeciej w charakterze uczestnika postępowania, przysługuje kasacja?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Zaskarżone postanowienie, dotyczące dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, ani nie należy do dalszych postanowień wymienionych w art. 5191 § 1 k.p.c., od których przysługuje kasacja. W sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli katalog spraw, w których przysługuje kasacja, jest ściśle ograniczony.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy zezwolił kuratorowi na zawarcie umowy darowizny nieruchomości na rzecz siostry ubezwłasnowolnionej, zobowiązując obdarowaną do ustanowienia prawa dożywocia. Osoba trzecia, Ł.C., wniosła apelację, a następnie kasację. Sąd Rejonowy odmówił dopuszczenia Ł.C. do udziału w sprawie jako uczestnika. Sąd Okręgowy odrzucił kasację Ł.C. od postanowienia oddalającego jej zażalenie na odmowę dopuszczenia do udziału w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając niedopuszczalność wniesionej kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 186/04 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Elżbieta Strelcow w sprawie z wniosku I.D. przy uczestnictwie A.B. zastąpionej przez kuratora S.B. o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2004 r., zażalenia uczestniczki Ł.C. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 21 września 2004 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z 12 maja 2004 r. zezwolił S.B., kuratorowi całkowicie ubezwłasnowolnionej A.B., na zawarcie umowy darowizny zabudowanej nieruchomości rolnej na rzecz siostry ubezwłasnowolnionej, I.D., zobowiązując I.D. do ustanowienia prawa dożywocia na przedmiotowej nieruchomości dla całkowicie ubezwłasnowolnionej. Od postanowienia tego wniosła apelację, nie będąca uczestnikiem postępowania, Ł.C. Postanowieniem dnia z dnia 1 czerwca 2004 r. Sąd Rejonowy odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Ł.C. Postanowieniem z dnia 21 września 2004 r. Sąd Okręgowy w S., na podstawie art. 3935 k.p.c. w zw. z art. 5191 § 2 k.p.c., odrzucił kasację Ł.C. od postanowienia z dnia 29 lipca 2004 r. oddalającego jej zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazał, że w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli kasacja przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majtku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami chyba, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 5191 § 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie przysługuje kasacja, podczas gdy przedmiotem sprawy jest dopuszczenie Ł.C. do udziału w sprawie - o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnienie – w charakterze uczestnika postępowania, a charakter sprawy, jak i przedmiot, czyni prawo do odwołania się do Sądu Najwyższego w pełni zasadnym. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył co następuje: 3 W pierwszej kolejności – zgodnie z redakcją art. 5191 k.p.c. - zauważyć trzeba, że stosownie do jego § 1 w postępowaniu nieprocesowym kasacja przysługuje od wydanych przez sąd drugiej instancji postanowień co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Katalog spraw w których od tych postanowień przysługuje kasacja został ograniczony do spraw z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego ( art. 5191 § 1 in fine), zaś w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli do spraw wymienionych w art. 5191 § 2. Zaskarżone kasacją postanowienie, dotyczące dopuszczenia Ł.C. do udziału w sprawie jako uczestnika postępowania, nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, którą stanowi rozstrzygnięcie o zezwoleniu na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, zaskarżone przez skarżąca apelacją. Nie należy też do dalszych postanowień wymienionych w art. 5191 § 1, od których przysługuje kasacja. Z tych przyczyn wniesiona kasacja jest niedopuszczalna, co uzasadnia oddalenie zażalenia (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 39318 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3935 KPCart. 5191 § 2 KPCart. 5191 KPCart. 5191 § 1art. 5191 § 2art. 385 KPCart. 397 § 2 KPCart. 39318 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy