IV CZ 58/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-07-05
Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Irena Gromska-Szuster, Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja majątkowa powoda, spowodowana w szczególności jego zawinionym zachowaniem, uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że stosowanie art. 102 k.p.c. wymaga szczególnie uzasadnionych wypadków, a sama trudna sytuacja majątkowa, zwłaszcza jeśli jest wynikiem zawinionego zachowania strony, nie jest wystarczającą podstawą do odstąpienia od obciążania jej kosztami procesu. W przypadku oczywistej bezzasadności apelacji, strona musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania apelacyjnego.Stan faktyczny
Powód złożył zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego. Zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c., wskazując na swoją trudną sytuację majątkową. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach procesu i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 58/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa J. J. przeciwko J. M. – W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lipca 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 marca 2012 r., 1) oddala zażalenie, 2) przyznaje adwokatowi M. F. od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym.
2 Uzasadnienie W zaskarżonym postanowieniu o kosztach zawartym w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 marca 2012 r., Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 98 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. wniósł o jego zmianę ewentualnie o uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Stosowanie art. 102 k.p.c. może mieć miejsce tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Dla zastosowania tego przepisu nie wystarczy tylko wskazanie na trudną sytuacje majątkową. Jeżeli ta sytuacja spowodowana jest przy tym przede wszystkim zawinionym zachowaniem samego powoda, to nie uzasadnia to zastosowania art. 102 k.p.c. Powód, który z wyroku sądu I instancji mógł się dowiedzieć, że nie ma żadnych szans na uwzględnienie swojego powództwa nie musiał wcale wytaczać apelacji. Jeżeli w tak oczywistej sprawie złożył jednak apelację to musi liczyć się z koniecznością pokrycia kosztów postepowania apelacyjnego. Warto także zauważyć, że sytuacja majątkowa powoda może ulec zmianie, co jeżeli zważyć na okres przedawnienia roszczeń zasądzonych wyrokiem nie musi z góry przekreślać szans wierzyciela na uzyskanie zasądzonej na jego rzecz wierzytelności. Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia. es
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 23/12 2012-06-06Czy trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej proces, w tym odbywanie kary pozbawienia wolności, stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym?
- II CZ 89/11 2011-11-09Czy trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej apelację może stanowić szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający nieobciążanie jej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c.?
- IV CZ 2/10 2010-02-04Czy trudna sytuacja majątkowa strony, która uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych, może stanowić podstawę do odstąpienia od obciążenia tej strony kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz strony przeciwnej na pods…
- II CZ 108/10 2010-10-28Czy trudna sytuacja majątkowa i życiowa powódki oraz jej stan zdrowia stanowią okoliczności szczególne uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego?
- II CZ 82/11 2011-11-25Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego, mimo jej trudnej sytuacji majątkowej, jeśli inicjuje ona proces w sprawie, która została już prawomocnie rozstrzygnięta?
Powołane przepisy
art. 98 KPCart. 102 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy