V KZP 24/89

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman. Sędziowie: Z. Bartnik (sprawozdawca), M. Szczepański.Prokuratur Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edwarda P., oskarżonego z art. 182 § 2 k.k., po rozpoznaniu przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Kielcach - postanowieniem z dnia 13 czerwca 1989 r. - na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy w razie odstąpienia od wymiaru kary na podstawie art. 182 § 2 k.k. i zaskarżenia wyroku na niekorzyść oskarżonego sąd odwoławczy może zmienić zaskarżony wyrok i skazać oskarżonego, czy też ma zastosowanie art. 383 k.p.k., który uniemożliwia wymierzenie w tym wypadku kary przez sąd odwoławczy.2. Czy art. 383 k.p.k. ma zastosowanie w wypadkach określonych w art. 55 i 56 k.k., gdy wyrok został zaskarżony na niekorzyść oskarżonego, a oskarżyciel żąda wymierzenia kary zasadniczej?"postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 383 § 1 k.p.k. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 29 maja 1989 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego, prawa o wykroczeniach oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 34 poz. 180) nie dopuszcza skazania przez sąd odwoławczy oskarżonego uniewinnionego w sądzie I instancji lub co do którego w tym sądzie umorzono lub warunkowo umorzono postępowanie, nawet wtedy, gdy wniesiono rewizję na niekorzyść oskarżonego.Odstąpienie od wymierzenia kary przez sąd I instancji na podstawie przepisów części ogólnej kodeksu karnego (np. na podstawie art. 12 § 2, art. 22 § 3, art. 55 czy 56 k.k.) albo na podstawie przepisów części szczególnej kodeksu karnego (np. art. 182 § 2 lub art. 243 § 1 k.k.) stwarza inną sytuację prawną, łączy się bowiem ze skazaniem za przestępstwo, co do którego ze względu na okoliczności decydujące o sędziowskim wymiarze kary uznano, że nie jest celowe jej orzekanie. Taka interpretacja art. 383 § 1 k.p.k. wynika wprost z zawartych w nim sformułowań.Zwrócić należy uwagę, że granice zakazu skazania oskarżonego wymienioną ustawą z dnia 29 maja 1989 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego, prawa o wykroczeniach oraz innych ustaw zostały rozszerzone - w stosunku do pierwotnej treści art. 383 k.p.k. - gdyż warunkowe umorzenie postępowania, odstąpienie od wymiaru kary zostało pominięte, co wskazuje, że zakaz ten nie dotyczy tych sytuacji.Konkludując, niezależnie od postawionych pytań, uznać należy, że art. 383 k.p.k. nie wyłącza możliwości wymierzenia przez sąd odwoławczy kary zasadniczej oskarżonemu, wobec którego sąd I instancji odstąpił od jej wymiaru lub poprzestał na orzeczeniu tylko kary dodatkowej.Przekazane do rozstrzygnięcia zagadnienia prawne nie wymagają zasadniczej wykładni ustawy, dlatego Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.˙