I CSK 207/09
WyrokIzba Cywilna2010-01-21
Skład orzekający: Marek Sychowicz, Marian Kocon, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny małżonków jest możliwy, gdy przedmiot nakładu został zniszczony i zastąpiony nowym obiektem, na który środki pochodziły z majątku wspólnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że żądanie zwrotu nakładów na majątek wspólny jest co do zasady niezależne od tego, czy przedmiot nakładu nadal istnieje w majątku małżonków. Jednakże, jeśli nakład z majątku osobistego został poniesiony na obiekt, który następnie został zniszczony, a w jego miejsce wzniesiono nowy obiekt, na który środki pochodziły z majątku wspólnego, to nakład ten uległ zużyciu i nie zwiększył wartości majątku wspólnego w chwili jego ustania, co wyklucza jego zwrot.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się rozliczenia nakładów z jego majątku odrębnego na majątek wspólny byłych małżonków, dotyczących rozbudowy budynku. Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek, ustalając, że budynek został zburzony, a na jego miejscu zbudowano nowy, na który środki pochodziły z majątku wspólnego. Nieruchomość została sprzedana po ustaniu wspólności, a uzyskane pieniądze podzielono po połowie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy i zasądził od niego na rzecz uczestniczki postępowania zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 207/09 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski Protokolant Ewa Krentzel w sprawie z wniosku P. K. przy uczestnictwie M. G. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 21 stycznia 2010 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt V Ca (…), oddala skargę kasacyjną; zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w W. w ten m.in. sposób, że oddalił wniosek wnioskodawcy o rozliczenie nakładów z jego majątku odrębnego na majątek wspólny byłych małżonków. U podłoża tego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że budynek w P., na którego rozbudowę zostały poniesione również nakłady z majątku odrębnego wnioskodawcy został przez byłych małżonków zburzony i na jego miejscu zbudowany nowy budynek. Zabudowana tym budynkiem nieruchomość została sprzedana po
2 ustaniu wspólności majątkowej; uzyskanymi ze sprzedaży pieniędzmi byli małżonkowie podzielili się po połowie. Skarga kasacyjna wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w zakresie oddalenia wniosku o rozliczenie nakładów – oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 229, 230, 328 § 2, 618, 684 k.p.c., a także art. 45 k.r.o., i zmierza do uchylenia tego postanowienia w tym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważy, co następuje: Rację ma skarżący jedynie o tyle, o ile twierdzi, że żądanie zwrotu nakładów na majątek wspólny jest co do zasady niezależne od tego, czy przedmiot, na który dokonano tych nakładów istnieje jeszcze w majątku małżonków. Istotnie, art. 45 k.r.o. nie formułuje w żaden sposób warunku, iż rozliczenie nakładów może nastąpić wyłącznie do czasu zbycia składnika majątku wspólnego, z którym związany był dany nakład. Skarżący jednakże pomija wiążące Sąd Najwyższy ustalenia, że nakład z jego majątku osobistego został poniesiony na rozbudowę budynku w P., który z czasem został zburzony. W miejsce tego budynku wzniesiono nowy budynek murowany. Środki finansowe na ten budynek pochodziły z majątku wspólnego małżonków. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący poczynił nakłady z majątku osobistego na nieruchomość w P., tj. na majątek wspólny, który po ustaniu wspólności byli małżonkowie sprzedali. Nakład skarżącego na tę nieruchomość uległ zużyciu w trakcie trwania wspólności i nie zwiększył jej wartości w chwili ustania wspólności. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 37/86 1986-07-25Czy współmałżonek, który przed powstaniem wspólności ustawowej dokonał nakładów z majątku odrębnego na nieruchomość stanowiącą własność osób trzecich, może żądać ich zwrotu przy podziale majątku wspólnego, jeżeli po zawa…
- I CSK 78/11 2011-12-01Czy nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji roszczeń z tytułu zwrotu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny w postanowieniu o podziale majątku wspólnego stanowi podstawę do uwzględnienia apelacji, czy też…
- I CSK 323/11 2012-04-04Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd orzeka z urzędu o zwrocie wydatków i nakładów z majątku odrębnego jednego z małżonków na majątek wspólny, czy też wymaga to zgłoszenia przez zainteresowanego wniosku i d…
- V CSK 650/14 2015-08-06Czy nakłady z majątku wspólnego na majątek, który w chwili ustania wspólności należał do osoby trzeciej, ale przed podziałem stał się własnością jednego z małżonków, powinny być uwzględnione przy podziale majątku wspólne…
- II CSK 593/12 2013-05-09Czy nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonka, które służyły zaspokojeniu potrzeb rodziny, podlegają rozliczeniu przy podziale majątku wspólnego, jeśli zwiększyły wartość tego majątku osobistego w chwili u…
Powołane przepisy
art. 3983 KPCart. 229art. 45 KRO§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy