II KO 66/13

Izba Karna2013-10-30

Skład orzekający: Józef Dołhy, Jerzy Grubba, Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy część sędziów sądu rejonowego orzekających w pionie karnym złożyła wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy, a część nie, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zostały spełnione warunki do zastosowania tej instytucji. Instytucja ta stanowi odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej i nie może być nadużywana. W sytuacji, gdy tylko część sędziów sądu rejonowego orzekających w pionie karnym została wyłączona od rozpoznania sprawy, pozostali sędziowie mogą przystąpić do jej rozpoznania, co czyni przedwczesnym rozważania o przekazaniu sprawy innemu sądowi.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej 20 oskarżonych do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że wobec spełnienia przesłanek do wyłączenia części sędziów orzekających w pionie karnym, sprawy te pozostały bez wyznaczonego sędziego referenta i musiałyby być rozpoznawane przez sędziów z pionu cywilnego, którzy nie posiadają doświadczenia w tego typu sprawach. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 66/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca) po rozpoznaniu w sprawie A. G. i in., oskarżonych z art. 254 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 30 października 2013 r., wniosku Sądu Rejonowego w W., z dnia 24 września 2013 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 września 2013 r., Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy A. G. i innych (łącznie 20 oskarżonych) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wobec spełnienia przesłanek do wyłączenia sędziów orzekających w pionie karnym Sądu Rejonowego w W. 10 spraw dotyczących tożsamego przedmiotowo zdarzenia z dnia 2 września 2008 roku pozostało bez wyznaczonego sędziego referenta i w tej sytuacji w sprawach tych musieliby orzekać sędziowie z pionu cywilnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w obecnym stanie procesowym, nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy poczynić uwagę natury ogólnej, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja zupełnie wyjątkowa nie może być nadużywana, a także nie podlega wykładni rozszerzającej. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na zaistniały układ procesowy, nie zostały spełnione warunki do jej zastosowania. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, Sąd Rejonowy rzeczywistych przyczyn zagrożenia dobra wymiaru sprawiedliwości, a tym samym obiektywnego orzekania w tej sprawie, upatruje w braku doświadczenia sędziów orzekających w pionie cywilnym tego Sądu w „rozpoznawaniu spraw tego typu”. Rzecz jednak w tym, że tylko niektórzy sędziowie tego Sądu Rejonowego orzekający w pionie karnym złożyli żądanie wyłączenia, o którym mowa w art. 41 § 1 k.p.k. Procedura rozpoznania takich żądań została przeprowadzona w Wydziale V Sądu Rejonowego w W. i zostały one uwzględnione na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. (t. XXXI, k. 6147). Jednak nie wszyscy sędziowie zostali w tym trybie wyłączeni od rozpoznania tej sprawy, skoro – jak wynika z uzasadnienia wystąpienia o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu – w pionie karnym orzeka 32 sędziów. W wypadku więc pozostałych sędziów nie doszło do ich wyłączenia w tej sprawie, co oznacza, że mogą przystąpić do jej rozpoznania. W związku z tym trzeba stwierdzić, że w sytuacji, gdy podstawę wyłączenia sędziego stanowi art. 41 § 1 k.p.k. – z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wniosku o przekazanie – to każdy z 32 sędziów orzekających w pionie karnym Sądu Rejonowego w W. powinien złożyć żądanie wyłączenie od udziału w tej sprawie, chyba że sędzia podlega wyłączeniu z mocy prawa (art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k.). Dopiero gdyby na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. od rozpoznania tej sprawy zostali wyłączeni sędziowie orzekający w pionie karnym, to zachodziłaby konieczność jej rozpoznania przez sędziów orzekających w innych wydziałach. Wtedy mogą stać się aktualne argumenty przedstawione przez Sąd występujący z niniejszym wnioskiem co do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z 3 uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jednak obecny stan procesowy wyłączenia sędziów z pionu karnego od orzekania w tej sprawie czyni przedwczesnym rozważenia na temat zastosowania art. 37 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 254 § 1 KKart. 57a § 1 KKart. 37 KPKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 4 KPKart. 40 § 1 pkt 7 KPK§ 1§ 4§ 1 pkt 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy