IV KO 128/20

Sygn. akt IV KO 128/20 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 grudnia 2020 r., kwestii przyjęcia wniosku skazanego z art. 197 § 3 k.k. pkt 2 k.k. i in. K. R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 maja 2020 r., sygn. akt II AKa (…) zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt IV K (…), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Skazany K. R. pismem z dnia 26 października 2020 r. zwrócił się do Sądu Okręgowego w G. z wnioskiem o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, który to jest mu potrzebny „do czynności związanych z jego uniewinnieniem, gdyż Sąd Okręgowy w G. i Sąd Apelacyjny w (…) dopuścili się skazania niewinnego człowieka”, to jest jego - w przywołanym powyżej postępowaniu. Nadto podał, że „w sprawie było zbyt dużo wątpliwości, jak i cała masa faktów świadczących o tym, że jest niewinny (..) jego niewinność sama się udowodniła”. Dalej zakwestionował przeprowadzoną przez Sąd ocenę zeznań D. S., S. B.. Z zeznań tej wynikało, że S. R. próbowała ją namówić do złożenia fałszywych, obciążających go zeznań. Nadto S. R. i N. S. chwaliły się znajomym, że wsadziły do więzienia niewinnego człowieka. W jego więc ocenie, ze względu na nowe 2 okoliczności „dochodzą bez wątpienia podstawy wznowienia”, przy czym już tych okoliczności nie ukonkretnił. Wniosek skazanego został przesłany do Sądu najwyższego jako właściwego do jego rozpatrzenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z treści opisanego wniosku o wznowienie postępowania wynika jego oczywista bezzasadność. Dlatego też należało odmówić jego przyjęcia bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w art. 545 § 3 k.p.k. ustawodawca sformułował obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Z brzmienia tego przepisu wynika, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, który może być oczywiście bezzasadny z różnych powodów, na co wskazuje użyte wyrażenie "w szczególności". Oczywista bezzasadność wniosku złożonego w niniejszej sprawie wynika przede wszystkim z jego treści, która skonfrontowana z przepisami regulującymi instytucje wznowienia postępowania skutkuje tylko taką oceną tegoż wniosku. Tą ocenę wniosku implikuje wręcz - wyłącznie przytoczone przez skazanego – uzasadnienie zawartych w nim twierdzeń ( a przecież to na nim ciążył obowiązek, co najmniej, uprawdopodobnienia zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania w rozumieniu wymogów wskazanych w przepisach rozdziału 56 3 Kodeksu postępowania karnego , zwłaszcza w art. 540 § 1 , 2 i 3 k.p.k. Dopełnienie tej powinności w sposób należyty dopiero warunkowało by możliwość wyznaczenia mu adwokata z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania , bądź też sporządzenia opinii o braku podstaw do dokonania tej czynności. Zestawienie treści pisma skazanego inicjującego niniejsze postępowanie z treścią przywołanych przez niego wyroków obydwu Sądów i uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego pozwala wnioskować o tym, że skazany traktuje instytucje wznowienia postępowania jako szansę na ponowienie przeprowadzonego już w jego sprawie (prawomocnie) postępowania. Świadczy o tym przywoływanie przez niego tych dowodów, które były już przez Sąd Okręgowy przeprowadzone, Świadkowie D. S., S. R., S. B. zostali zawnioskowani przez prokuratora do przesłuchania w akcie oskarżenia, natomiast odnośnie N. S. złożył on wniosek o odczytanie protokołu jej zeznań w trybie art. 185a § 3 k.p.k. Sąd przeprowadził te dowody w toku procesu i poddał je ocenie, czego dowodzi treść uzasadnienia wyroku tego Sądu (k 1490-1495). Obrońca oskarżonego w apelacji kwestionowała zasadność oceny tych dowodów, ale Sąd Apelacyjny – jak wynika z treści jego rozstrzygnięcia co do bezzasadności tej apelacji (uzasadnienie wyroku nie było sporządzone, bo nikt, także skazany, nie złożył w terminie wniosku o jego uzasadnienie) owych zarzutów apelacji nie podzielił. Sam skazany w piśmie do tegoż Sądu Apelacyjnego w (…) – sporządzonym trzeciego dnia po jego wydaniu - stwierdził, że „nie kwestionuje wyroku, który w jego sprawie ten Sąd wydał”. Przywołany przez skazanego przepis art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowi, że wznawia się postępowanie , jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na zaistnienie trzech okoliczności wymienionych w § 1 pkt 2 lit. a – c . Strona przywołująca te nowe dowody lub fakty powinna zatem wykazać, że nie były one jej znane przed datą uprawomocnienia się orzeczenia. Skazany tej powinności nie dopełnił, domaga się w istocie jedynie dokonania kontroli prawidłowości już przeprowadzonej oceny materiału dowodowego sprawy prawomocnie zakończonej (ponownego oceniania tych samych dowodów), co już nie jest w postępowaniu wznowieniowym możliwe. 4 Brak jest zatem podstaw do uznania zasadności zgłoszonego przez skazanego w przedmiotowym wniosku żądania – tym bardziej tylko w taki sposób uzasadnionego. Podkreślenia przy tym wymaga, że regulacja wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania zawarta w art. 545 § 3 k.p.k. wprowadzona została po to, aby wyeliminować konieczność przeprowadzania różnego rodzaju czynności procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu oczywistym nie może doprowadzić do wznowienia. Niezasadne jest więc wyznaczanie obrońcy z urzędu, skoro skazany nie podał w swoim wniosku okoliczności, które mogłyby być rozpatrywane w płaszczyźnie podstaw wznowienia postępowania. Z tych też względów orzeczono, jak na wstępie.