I CNP 24/23

Izba Cywilna2024-01-18

Skład orzekający: Jacek Grela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, która nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 4245 § 1 k.p.c. i art. 4241 § 2 k.p.c., podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, ponieważ nie zostały spełnione wymogi formalne określone w art. 4245 § 1 k.p.c., w szczególności brak było wykazania, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było możliwe, oraz brak było wykazania wystąpienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego wniesienie skargi zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c. Niespełnienie któregokolwiek z tych wymogów skutkuje odrzuceniem skargi a limine.
Stan faktyczny
K. A. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 8 grudnia 2020 r., który ustalił wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego powoda wobec jego dzieci. Skarga została złożona na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę K. A. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 8 grudnia 2020 r.

Pełny tekst orzeczenia

I CNP 24/23 POSTANOWIENIE 18 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 18 stycznia 2024 r. w Warszawie w sprawie ze skargi K. A. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla m.st Warszawy w Warszawie z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt VI RC 436/19 z powództwa P. A. przeciwko K. A. i K. A.1 o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny wygasł, odrzuca skargę. UZASADNIENIE Wyrokiem z 8 grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie ustalił, że z dniem 7 maja 2016 r. wygasł obowiązek alimentacyjny powoda P. A. wobec jego syna K. A. ustalony w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 29 października 2012 r. w sprawie o rozwód VIC […] na 900 zł miesięcznie oraz ustalił, że z dniem 9 kwietnia 2020 r. wygasł obowiązek alimentacyjny powoda wobec jego córki K. A.1 ustalony w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 29 października 2012 r. w sprawie o rozwód VIC […] na 900 zł miesięcznie. Pozwany wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w dla m.st. Warszawy w Warszawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I CNP 24/23 2 Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241 § 2 k.p.c. - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że każde z wymagań przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. jest indywidualne i niezależne, a zatem każde powinno być wyraźnie wyodrębnione i wypełnione. Brak choćby jednego z nich powoduje, że skarga jest dotknięta istotną wadą, nienaprawialną w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i podlega odrzuceniu a limine (zob. postanowienie SN z 23 kwietnia 2015 r., V CNP 56/14). Skargą zaskarżono wyrok sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c. w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Stąd też skarga powinna zawierać stosowny wywód wskazujący, że w okolicznościach sprawy zachodzi wyjątkowy wypadek, a niezgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem wynika z naruszenia skonkretyzowanych podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Skarga nie spełnia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 stwierdzono, że za potraktowaniem sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, może dojść w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu. Skarżący tego typu okoliczności nie wskazał. I CNP 24/23 3 Nie została spełniona również kolejna przesłanka przewidziana w art. 4241 § 2 k.p.c. W wypadku powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego konieczne jest bowiem wykazanie, że dana zasada istnieje i ma podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz dokładne określenie w jaki sposób doszło do naruszenia tej zasady w wyniku wydania orzeczenia. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego niewykazanie przez skarżącego, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji, powoduje odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienia SN: z 9 lutego 2006 r., IV CNP 41/05; z 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06; z 18 grudnia 2006 r., IV CNP 115/06 oraz z 13 lutego 2007 r., I CNP 85/06). Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. odrzucił skargę pozwanego. [as] [S.J.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1 pkt 5§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy