II CZ 100/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-11-09

Skład orzekający: Jan Górowski, Anna Kozłowska, Agnieszka Piotrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, sąd ma obowiązek wezwać do uiszczenia pozostałej opłaty, czy też termin do jej uiszczenia biegnie od daty doręczenia postanowienia?
Ratio decidendi
W przypadku częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, sąd nie ma obowiązku wzywania do uiszczenia pozostałej opłaty. Termin do jej uiszczenia biegnie od daty doręczenia stronie postanowienia, zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Profesjonalny pełnomocnik powinien samodzielnie obliczyć i uiścić należną opłatę w wyznaczonym terminie.
Stan faktyczny
Pozwani złożyli skargę kasacyjną, a następnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy postanowieniem częściowo zwolnił pozwanych od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1500 zł, a w pozostałej części oddalił wniosek. Profesjonalnemu pełnomocnikowi pozwanych doręczono odpis tego postanowienia. Pełnomocnik nie uiścił w terminie 7 dni opłaty w kwocie 1500 zł. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną jako nieopłaconą. Pozwani wnieśli zażalenie, które Sąd Najwyższy oddalił.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych jako bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 100/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSA Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. B. przeciwko D. K. i G. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2011 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 4 kwietnia 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2011 roku w sprawie III Ca 1017/10, Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanych D. K. i G. K. od prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 6.10.2010 roku, wskazując w uzasadnieniu, że w dniu 3 marca 2011 roku profesjonalnemu pełnomocnikowi pozwanych doręczony został odpis postanowienia Sądu Okręgowego zwalniającego pozwanych od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1500 zł i oddalającego wniosek pozwanych o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałej części. W terminie 7 dni od daty doręczenia powyższego postanowienia pełnomocnik pozwanych nie uiścił opłaty w kwocie 1500 zł (art. 112 ustęp 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm., dalej u.k.s.c.), stąd skarga kasacyjna pozwanych podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. jako nieopłacona. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwani zarzucili naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. oraz art. 112 ust. 3 u.k.s.c. przez ich zastosowanie oraz art. 112 ust. 2 ustawy u.k.s.c. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. Formułując powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanych nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów, a zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Stosownie do art. 112 ust. 2 u.k.s.c., jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma na podstawie art. 130 k.p.c. 3 Przepisu tego nie stosuje się jednak, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej, obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma, został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia (art. 112 ustęp 3 ustawy u.k.s.c.). Ustawodawca w art. 112 u.k.s.c. nie ogranicza zastosowania normy w nim wyrażonej jedynie do całkowitego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jak twierdzą skarżący. Przepis ten odnosi się zarówno do całkowitego, jak i częściowego oddalenia wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13.01.2011 r., III CZ 70/10, niepubl. oraz postanowienie SN z dnia 28.09.2011 r., I CZ 86/11, niepubl.). Nie jest więc zasadny pogląd skarżących, że częściowe uwzględnienie wniosku strony, reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika procesowego, o zwolnienie jej od kosztów sądowych (pociągające za sobą oddalenie wniosku w pozostałej części) uruchamia postępowanie sanacyjne, o którym mowa w art. 112 ust. 2 ustawy u.k.s.c. Artykuł 112 ust. 3 u.k.s.c. wyznaczył termin do uiszczenia opłaty, a jednocześnie wyłączył obowiązek wzywania profesjonalnego pełnomocnika przez sąd do realizacji tego obowiązku, co oznacza, że powinien on sam obliczyć i przekazać opłatę w powyższym terminie (por. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ 30/11, Lex nr 898279). Pozwani, zastępowani przez zawodowego pełnomocnika procesowego, zostali zwolnieni od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1500 złotych, w pozostałej części wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej został oddalony. Wobec częściowego oddalenia wniosku, pełnomocnik powinien był w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu 4 postanowienia, czyli w terminie do dnia 10 marca 2011 roku uiścić bez wezwania opłatę 1500 zł, czego w terminie tym nie uczynił. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy zasadnie odrzucił skargę kasacyjną pozwanych jako nieopłaconą, co skutkuje oddalaniem zażalenia pozwanych jako bezzasadnego, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 112art. 3986 § 2 KPCart. 112 ust. 3art. 112 ust. 2art. 130 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy