I CSK 716/19
WyrokIzba Cywilna2020-05-07
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 3 ust. 2 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów należy stosować do umów mających za przedmiot zmianę zastawu oraz umów, z których wynika nabycie wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne przedstawione przez skarżących nie spełnia wymogów określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Stwierdzono, że art. 3 ust. 2 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów nie ma zastosowania do umowy przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem, gdyż nie wynika to ani z tego przepisu, ani z przepisów kodeksu cywilnego regulujących przelew wierzytelności.Stan faktyczny
Narodowy Bank Polski wniósł o zmianę wpisu. Uczestnicy postępowania, T. G. i L. spółka z o.o., wnieśli skargi kasacyjne od postanowienia Sądu Okręgowego. W skargach tych podniesiono zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 3 ust. 2 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od uczestników na rzecz Narodowego Banku Polskiego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 716/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku Narodowego Banku Polskiego w W. przy uczestnictwie Syndyka masy upadłości Spółdzielczego Banku Rzemiosła i Rolnictwa w W. w upadłości likwidacyjnej, T. G. i L. spółki z o.o. w W. o zmianę wpisu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2020 r., na skutek skarg kasacyjnych uczestnika T. G. i uczestnika L. spółki z o.o. w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt XXIII Ga (…), 1) odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania; 2) zasądza od T.G. i L. spółki z o.o. w W. na rzecz Narodowego Banku Polskiego kwoty po 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
2 prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.). Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Uczestnicy wnieśli o przyjęcie ich skarg kasacyjnych do rozpoznania z uwagi na potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które przedstawili w formie pytania: czy z art. 3 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2017, dalej - u.z.z.) należy wywodzić obowiązek spełnienia wymogów wymienionych we wskazanym przepisie do wszelkiego rodzaju umów mających za przedmiot zmianę zastawu oraz umów, z których wynika nabycie wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie.
3 Zagadnienie sformułowane przez uczestników dotyczy wykładni art. 3 ust. 2 u.z.z., a ten przepis niewątpliwie określa elementy umowy zastawniczej. Umową zastawniczą jest umowa, na podstawie której ma dojść do powstania zastawu i która jest zawierana między zastawcą, jako uprawnionym do rozporządzania przedmiotem zastawu i zastawnikiem, a zatem wierzycielem zabezpieczanej tym prawem wierzytelności. Art. 3 ust. 2 u.z.z. oczywiście nie ma zastosowania do umowy przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem, gdyż nie wynika to ani z tego przepisu, ani z przepisów kodeksu cywilnego regulujących przelew wierzytelności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 4 ust. 1 pkt 8 w zw. § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1800), orzeczono jak w postanowieniu. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 117/19 2019-09-20Czy art. 3 ust. 2 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów stosuje się do wszelkich umów mających za przedmiot zmianę zastawu oraz umów, z których wynika nabycie wierzytelności zabezpieczonej zastawem?
- I CSK 454/19 2019-11-05Czy w przypadku zmiany podmiotowej po stronie zastawnika w istniejącej umowie przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym, zachodzi potrzeba spełnienia wymogów określonych w art. 3 ust. 2 ustawy o zastawi…
- II CSK 502/17 2017-12-21Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej zmiany wpisu w rejestrze zastawów, związanej z przelewem wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli pod…
- V CSK 555/18 2019-09-11Czy umowa zastawnicza, która nie określa stosunku prawnego, z którego wynika zabezpieczana wierzytelność, spełnia wymogi ustawowe dla wpisu zastawu do rejestru zastawów?
- II CSK 499/17 2017-12-21Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, w kontekście umów stanowiących podstawę wpisu zmian w rejestrze, w tym umów nabycia wierzytelności zabez…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3 ust. 2art. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 520 § 2 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy