V CSK 31/21

Sygn. akt V CSK 31/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z powództwa M. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Prokuratury Regionalnej w […]., Prezesowi Sądu Rejonowego w K. i Prezesowi Sądu Okręgowego w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 października 2021 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I ACa (...) 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. S. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 3. oddala wniosek radcy prawnego K. M. w przyznanie jej od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi, M. S., w postępowaniu kasacyjnym z urzędu. UZASADNIENIE Powód M. S. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...), którym oddalono jego apelację w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w K., Prezesowi Sądu Rejonowego w K. i Prezesowi Sądu Okręgowego w K.. Skarżący wskazał orzeczenie, do którego 2 odnosi się skarga kasacyjna, jednak nie oznaczył zakresu, w jakim zaskarża to orzeczenie, oraz nie sprecyzował zakresu wnioskowanego przez siebie uchylenia ww. orzeczenia. We wskazanym wyroku zawarto także rozstrzygnięcie o oddaleniu zażalenia pozwanego, które zostało wniesione na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w wyroku Sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, jako obarczona nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym, podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 3984 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części (pkt 1), oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3). Elementy te mają dla skargi charakter konstrukcyjny, a ich brak nie podlega usunięciu. Wniosek taki wynika z porównania treści art. 3986 § 2 k.p.c. in medio oraz art. 3986 § 1 k.p.c. Tylko drugi z tych przepisów dopuszcza sanowanie określonych braków skargi kasacyjnej; nie dotyczy to jednak braków odnoszących się do wymienionych na wstępie elementów konstrukcyjnych. Oznaczenie zakresu zaskarżenia oraz precyzyjne sformułowanie wniosków skargi kasacyjnej ma kluczowe znaczenie. Po pierwsze bowiem, skargę wnosi się od orzeczenia prawomocnego, toteż musi być znany zakres ewentualnej ingerencji Sądu Najwyższego w zaskarżone orzeczenie. Po drugie, skargę rozpoznaje się w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw (art. 39813 § 1 k.p.c.), a wniosek lub wnioski skargi kasacyjnej muszą być ściśle skorelowane z zakresem zaskarżenia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 2021 r., II CSK 501/20). Co istotne, wykładnia skargi w celu ustalenia jej zakresu zaskarżenia jest w zasadzie niedopuszczalna (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 maja 2018 r., IV CSK 616/17), a w analizowanym przypadku, z uwagi na całkowite pominięcie oznaczenia tego zakresu - także niemożliwa. Spełnienie analizowanych wymagań nie może być uznane za nadmiernie skomplikowane lub kłopotliwe: i z tej przyczyny, że wszystkie elementy konstrukcyjne, co do których nie jest przewidziane podejmowanie czynności 3 zmierzających do usunięcia braków, są klarownie wyliczone w art. 3984 § 1 k.p.c., i z powodu obowiązującego w postępowaniu kasacyjnym obowiązkowego zastępstwa stron przez profesjonalnych prawników, zasadniczo adwokatów lub radców prawnych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2020 r., III CSK 149/19). Skarżący w skardze kasacyjnej oznaczył zaskarżone orzeczenie także sygnaturą sprawy zażaleniowej, co może być odczytane jako sugestia, że objął zaskarżeniem również postanowienie w przedmiocie oddalenia zażalenia wniesionego przez stronę przeciwną. Pominięcie w skardze kasacyjnej wskazania zakresu zaskarżenia nie pozwala na ustalenie, które konkretnie rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji zostały zakwestionowane przez skarżącego. Z tej przyczyny jedynie na marginesie wypada zauważyć, że od postanowienia o kosztach postępowania skarga kasacyjna nie przysługuje, a ponadto skarżący nie miał interesu prawnego (gravaminis) w kwestionowaniu tego postanowienia, gdyż było ono dla niego korzystne. Z uwagi na niesprecyzowanie zakresu wnioskowanego przez siebie uchylenia orzeczenia Sądu Apelacyjnego, także sformułowany przez skarżącego wniosek nie spełnia konstrukcyjnych wymagań skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 3986 § 2 in medio k.p.c. skarga kasacyjna powoda podlegała zatem odrzuceniu już na etapie badania jej przez Sąd drugiej instancji. Wobec jej nieodrzucenia, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, ich wysokość ustalając na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 z późn. zm.). Wniosek pełnomocniczki skarżącego o przyznanie jej od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu ze skargi kasacyjnej z urzędu podlegał oddaleniu, gdyż wniesienie skargi kasacyjnej 4 obarczonej nieusuwalnymi brakami konstrukcyjnymi w istocie nie może być uznane za świadczenie pomocy prawnej. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia. ke