I KZ 2/19

PostanowienieIzba Karna2019-08-28

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, który dotyczy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia, może być uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy na podstawie art. 540 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, uznając wniosek o wznowienie postępowania za niedopuszczalny z mocy ustawy. Kluczowe jest rozróżnienie między postępowaniem sądowym a przygotowawczym. Postanowienie sądu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., ponieważ nie rozstrzyga w przedmiocie odpowiedzialności karnej, a stanowi jedynie czynność sądu w postępowaniu przygotowawczym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Sędzia Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Wnioskodawca złożył zażalenie na to zarządzenie, kwestionując decyzje procesowe organów ścigania i sądów. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, uznając je za niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KZ 2/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie S. K. o wznowienie postępowania, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2019 r. zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Sędziego Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2019 r., VI KO 3/19, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 29 maja 2019 r., VI KO 3/19, odmówiono przyjęcia wniosku S. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2018 r., VII KZ 18/18, utrzymującym w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt Ko [...], jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. W dniu 12 czerwca 2019 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo wnioskodawcy zatytułowane „Wniosek o wznowienie postępowania”, które z uwagi na złożenie go w terminie przewidzianym do zaskarżenia powołanego wyżej 2 zarządzenia z dnia 29 maja 2019 r. oraz jego treść, na podstawie art. 118 § 1 k.p.k. należało potraktować, jako zażalenie. W uzasadnieniu tego środka odwoławczego S. K. po raz kolejny zakwestionował decyzje procesowe zapadające w Prokuraturze Rejonowej w K., w Wojskowym Sądzie Okręgowym w W. oraz w Sądzie Najwyższym, a mające związek ze zgłoszonym przez niego do organów ścigania zawiadomieniem o popełnieniu przestępstw z art. 231 k.k. przez Ministra Obrony Narodowej oraz innych funkcjonariuszy publicznych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesione przez wnioskodawcę zażalenie jest niezasadne. Pomimo rozbudowanej części motywacyjnej, dotyczącej w pierwszym rzędzie wydawanych co do osoby S. K. decyzji przez kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, nie zawiera ono w istocie argumentacji, która podważyłaby trafność poddanego obecnej kontroli instancyjnej zarządzenia. Przypomnieć należy, że przedmiotem procedowania przez Sąd Najwyższy w sprawie VI KO 3/19, był wniosek wyżej wymienionego o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2018 r., VII KZ 16/18, którym to orzeczeniem prawomocnie zakończono postępowanie zainicjowane przez wnioskodawcę zawiadomieniami o popełnieniu przestępstw, co których postanowieniem prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt PR 5 Ds. (…), utrzymanym w mocy postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt Kp (…), odmówiono wszczęcia śledztwa. Trafnie w związku z tym w zaskarżonym zarządzeniu uznano, że będący przedmiotem rozpoznania wniosek S. K. o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Skarżący kwestię tę pomija skupiając się na wydawanych w stosunku do jego osoby decyzjach organów wojskowych. A przecież nie to jest przedmiotem postępowania, w którym wydano zarządzenie z dnia 29 maja 2019 r., lecz ocena, czy w istniejącej w tej sprawie konfiguracji 3 procesowej możliwy jest wniosek o wznowienie postepowania de facto nie sądowego, lecz przygotowawczego. W piśmiennictwie kwestia ta, co uwypuklił Sąd Najwyższy w motywach zaskarżonego zarządzenia, jest postrzegana jednolicie. Co więcej, identyczne stanowisko w omawianym przedmiocie zajmuje judykatura. Jak trafnie stwierdził to Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 listopada 2014 r., III KZ 87/14 (OSNKW 2015, z. 4, poz. 32), „Prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie karne w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. jest takie, które rozstrzyga w przedmiocie odpowiedzialności karnej; za tego rodzaju orzeczenie nie może być uznane postanowienie sądu odwoławczego utrzymujące w mocy zaskarżone zarządzenie upoważnionego sędziego sądu rejonowego o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego. Przewidziana w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego instytucja wznowienia postępowania dotyczy tylko postępowania sądowego. Orzeczenie sądu zapadłe w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa czy dochodzenia, jak też o ich umorzeniu, nie jest wydane w toku "postępowania sądowego" - w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., skoro stanowi czynność, którą sąd podejmuje nie w toczącym się postępowaniu sądowym, lecz w postępowaniu przygotowawczym”. Nie budzi też wątpliwości ta część uzasadnienia kontrolowanego zarządzenia, w której odwołano się do incydentalnego charakteru postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2018 r., VII KZ 16/18, stwierdzając – co oczywiste – że orzeczenie to nie rozstrzygało definitywnie o przedmiocie procesu. Co więcej, nawet gdyby to incydentalne postępowanie potraktować jako postępowanie o wznowienie postępowania, to i tak złożony przez S. K. wniosek nie mógłby odnieść zakładanego przez niego rezultatu, a więc wszczęcia postępowania wznowieniowego. Należy bowiem przypomnieć, że w zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, którą obecny skład podziela i nie znajduje podstaw, aby od niej odstępować, nie jest możliwe wznowienie, zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu, samego postępowania o wznowienie postępowania, zakończonego uprzednio prawomocnym orzeczeniem o oddaleniu wniosku strony lub o braku podstaw do wznowienia ex officio. Pogląd taki 4 wyraził Sąd Najwyższy już w postanowieniu z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/10 (OSNKW 2010, z. 8, poz. 83), podtrzymując go również w kolejnych postanowieniach: z dnia 8 lutego 2011 r., III KO 99/10, z dnia 9 lipca 2013 r., II KO 17/13, (Biul. PK 2013, z. 7, s. 17-19), czy też z dnia 22 stycznia 2015 r., III KO 95/14, i ma on odpowiednie zastosowanie również w tym przypadku. Uwzględniając powyższe oraz zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia, należało postanowić jak w części dyspozytywnej postanowienia. Od niniejszego postanowienia środki odwoławcze nie przysługują (art. 426 § 1 k.p.k.). Przewodniczący: SSN (Tomasz Artymiuk)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 118 § 1 KPKart. 231 KKart. 540 § 1 KPKart. 426 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy