III KZ 26/20
PostanowienieIzba Karna2020-05-14
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów, zakończone postanowieniem, może być wznowione w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów nie stanowi „postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem” w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., a zatem nie może być wznowione w trybie przewidzianym w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego. Tego rodzaju postępowanie ma charakter incydentalny i dotyczy kwestii nie związanych z głównym nurtem postępowania, w którym rozstrzygana jest kwestia odpowiedzialności karnej.Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o wyłączeniu sędziów. Zastępca Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia wniosku jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. J. R. wniósł zażalenie, które Sąd Najwyższy uznał za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KZ 26/20 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie z wniosku J. R. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt V Ko (…) w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania sędziów i asesorów Sądu Rejonowego w W. i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 maja 2020 r., zażalenia J. R. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 marca 2020 r., II AKo (…), o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w powyżej wskazanej sprawie na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem wydanym na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. i art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w dniu 24 marca 2020 r., sygn. akt II AKo (…) Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) odmówiła przyjęcia wniosku złożonego przez J. R. o wznowienie postępowania w powyżej wskazanej sprawie, jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Na to zarządzenie J. R. wniósł zażalenie, w którym stwierdził, że jest ono „fałszywe, bezprawne, nieuzasadnione oraz kaleczące ewidentnie Europejską Konwencję Praw Człowieka”, po czym bardzo krytycznie odniósł się do sędziów
2 orzekających w poszczególnych Sądach usytuowanych na terenie właściwości Sądu Apelacyjnego w (…) . Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne w stopniu oczywistym. Zażalenie nie zawiera żadnej argumentacji dowodzącej niesłuszności zaskarżonego zarządzenia. Ogranicza się bowiem bądź to do uwag bardzo ogólnego charakteru i bez (nawet próby) ich uzasadnienia, bądź też wyrażenia krytycznej opinii o sędziach z Sądów podległych (…) Apelacji, w istocie w niniejszym postępowaniu bezprzedmiotowych. Przedmiotem bowiem niniejszego postępowania jest tylko dokonanie kontroli zasadności zaskarżonego zarządzenia w kontekście odnoszących się do instytucji wznowienia postępowania regulacji. Przeprowadzona zaś taka analiza dowodzi całkowitej zasadności skarżonego zarządzenia i braku podstaw (tak faktycznych , jak i prawnych) do podważenia jego trafności. W zarządzeniu tym wskazano przyczyny odmowy przyjęcia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania i przywołano konkretne przepisy, których zastosowanie, jako obowiązujących, taką decyzję spowodowało. Powtórzyć więc tylko należy, iż postępowanie w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania sędziów nie stanowi „postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem” w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Stąd też nie może być wznawiane w trybie regulacji przewidzianych w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego. Tego rodzaju postępowanie ma wszak charakter incydentalny i dotyczy kwestii nie związanych z głównym nurtem postępowania .Nie można więc – w tym trybie i przy wykorzystaniu tej nadzwyczajnej instytucji procesowej – domagać się wznowienia tego postępowania zakończonego postanowieniem o wyłączeniu sędziów. Wznowienie postępowania karnego jest instytucją szczególną procesu karnego, która służy do kontroli i uchylania prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe i – co do zasady – rozstrzygających kwestię odpowiedzialności karnej. Prawdą jest, że przepisy regulujące wznowienie postępowania sądowego mają zastosowanie nie tylko do postępowania w zasadniczym nurcie procesu, ale także do niektórych postępowań ubocznych. Należy bowiem podzielić rozróżnienie postępowań ubocznych na takie, które wiążą się ściśle z głównym przedmiotem procesu, nie mają charakteru samoistnego i w
3 związku z tym nie mogą być objęte wnioskiem o wznowienie, oraz takie, które mają charakter autonomiczny względem głównego nurtu procesu i dlatego mogą stanowić osobny przedmiot wniosku o wznowienie. Jednakże w tym wypadku jedynie na niektórych podstawach np. ex delicto. Ze względu na ich charakter, podstawy określone w art. 540 § 1 pkt 2 lit. A-c (de novis) są bowiem adekwatne jedynie do głównego przedmiotu procesu, czyli kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego za zarzucany mu czyn przestępny. W konsekwencji zasadnie w zaskarżonym zarządzeniu uznano, iż złożenie takiego jak w niniejszym postępowaniu wniosku o wznowienie jest niedopuszczalne z mocy prawa i odmówiono jego przyjęcia. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 8/24 2024-04-05Czy postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zakończone zarządzeniem, podlega wznowieniu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym or…
- V KZ 11/16 2016-03-17Czy postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k.?
- II KO 170/23 2024-01-29Czy postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów, zakończone zarządzeniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, podlega wznowieniu na podstawie art. 540 § 1 k.p.k.?
- I KO 82/25 2025-11-05Czy postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego może podlegać wznowieniu postępowania z urzędu?
- I KO 74/23 2024-02-01Czy postępowanie zakończone postanowieniem o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego może być wznowione z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 40 § 1 pkt 1…
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 545 § 1 KPKart. 540 § 1 KPKart. 540 § 1 pkt 2§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy