I CZ 85/06

PostanowienieIzba Cywilna2006-11-07

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Grzegorz Misiurek, Marek Sychowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego skargę kasacyjną w postępowaniu rejestrowym, gdy przedmiotem postępowania było wszczęcie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 337 k.h. (obecnie art. 327 k.s.h.)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna w postępowaniu rejestrowym przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji. Postanowienie odrzucające skargę kasacyjną w sprawie o wszczęcie postępowania wyjaśniającego nie jest postanowieniem w przedmiocie wpisu lub wykreślenia, a zatem skarga kasacyjna od takiego postanowienia jest niedopuszczalna. Okoliczność, że spółka przez wiele lat nie prowadziła działalności, nie oznacza, że nie istniała, gdyż o bycie prawnym spółki akcyjnej decyduje jej wpis do rejestru.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia oddalającego apelację od postanowienia pierwszej instancji, które oddaliło wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 337 k.h. dotyczącego zgodności z prawem wpisu zarządu spółki do rejestru. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że do rejestru wpisano nieistniejący podmiot. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy jako niezasadne i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 85/06 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca) w sprawie z wniosku T. Zakładów Farmaceutycznych przy uczestnictwie Towarzystwa Zakładów Chemicznych S. S.A. o wszczęcie postępowania w trybie art. 337 kh, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2006 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 lipca 2006 r., oddala zażalenie; zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 14 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy – T. Zakładów Farmaceutycznych […] od postanowienia tego Sądu z dnia 22 lutego 2006 r., oddalającego apelację od postanowienia Sądu pierwszej instancji oddalającego wniosek z dnia 29 listopada 2000 r. o wszczęcie na podstawie art. 337 k.h. postępowania wyjaśniającego, czy wpis do rejestru B 10028 zarządu Towarzystwa Zakładów Chemicznych „S.” S.A. jest zgodny z prawem. Powołując przepis art. 5191 § 3 k.p.c. Sąd Okręgowy stwierdził, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. W zażaleniu na wymienione postanowienie wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 5191 § 3 k.p.c. i art. 337 k.h. Podniósł, że do rejestru wpisany został podmiot, który nie istniał i postępowanie, którego wszczęcia się domaga, powinno doprowadzić do wykreślenia go z rejestru. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uczestnik postępowania Towarzystwo Zakładów Chemicznych wniosło o oddalenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wbrew zapatrywaniu skarżącego okoliczność, że Spółka „STREM” przez wiele lat nie prowadziła działalności, nie oznacza, że nie istniała. O bycie prawnym spółki akcyjnej decyduje bowiem jej wpisanie do rejestru (art. 12 k.s.h.). Dopiero wykreślenie spółki z rejestru powoduje ustanie bytu prawnego tego podmiotu. Zmiana w rejestrze wpisu dotyczącego składu zarządu spółki nie jest wpisem spółki do rejestru. Przepis art. 337 kodeksu handlowego, wraz z całym tym kodeksem, utracił moc z dniem wejścia w życie kodeksu spółek handlowych, tj. z dniem 1 stycznia 2001 r. (art. 631 pkt 1 k.s.h.). Wobec braku przepisu przewidującego, że do spraw wszczętych i niezakończonych na podstawie art. 337 k.h. stosuje się przepisy dotychczasowe, w myśl obowiązującej w naszym prawie zasady bezzwłocznego (bezpośredniego) działania norm procesowych zawartych w nowej ustawie (por. art. XV § 1 przep. wpr. k.p.c.), do sprawy, w której wniesione zostało rozpoznawane 3 zażalenie, miał zastosowanie art. 327 k.s.h. Przepis ten, odmiennie niż art. 173 k.h., nie przewiduje możliwości rozwiązania spółki przez sąd rejestrowy. Mimo to sąd rejestrowy mógł na podstawie art. 21 § 2 lub 3 k.s.h. wydać postanowienie o rozwiązaniu spółki. Postanowienie takie jednakże nie zapadło. Należy zauważyć, że zapaść nie mogło, gdyż Spółka „S.” wpisana została do rejestru w dniu 14 grudnia 1935 r., a według art. 21 § 4 k.s.h. spółka mogłaby zostać rozwiązana, jeżeli od jej wpisu do rejestru upłynęło pięć lat. Gdyby nawet uznać, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w sprawie, w której sąd rejestrowy mógłby orzec o rozwiązaniu spółki, a zatem postanowienie wydane zostało w sprawie „w przedmiocie rozwiązania spółki”, to i tak od takiego postanowienia skarga kasacyjna nie przysługuje (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2002 r., III CZ 19/02, niepubl.). Stosownie do art. 5191 § 3 k.p.c. w postępowaniu rejestrowym skarga kasacyjna przysługuje bowiem jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji. Postanowieniem takim nie jest zaskarżone postanowienie. Z przytoczonych względów zażalenie, jako niezasadne, należało oddalić (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy postanowił na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. jz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 337art. 5191 § 3 KPCart. 12 KSHart. 631 pkt 1 KSHart. 327 KSHart. 173art. 21 § 2art. 21 § 4 KSHart. 3941 § 3art. 39814 KPCart. 108 § 2 KPCart. 98 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy