II UZ 80/01
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-11-28
Skład orzekający: Andrzej Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o wyrównanie emerytury za okres poprzedzający datę jej przyznania jest sprawą o przyznanie emerytury, czy sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3921 § 1 KPC, co wpływa na dopuszczalność kasacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o wyrównanie emerytury za okres poprzedzający datę jej przyznania nie jest sprawą o przyznanie emerytury, lecz sprawą o prawa majątkowe. W konsekwencji, kasacja w takiej sprawie jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest mniejsza niż dziesięć tysięcy złotych, zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 3921 § 1 KPC.Stan faktyczny
Wnioskodawca Henryk A. domagał się wyrównania emerytury za okres poprzedzający datę jej przyznania. Sąd Apelacyjny odrzucił jego kasację, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (6.460 zł) była niższa niż wymagane 10.000 zł, a sprawa nie dotyczy przyznania emerytury. Wnioskodawca złożył zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy przyznania emerytury, co uzasadniałoby dopuszczalność kasacji niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 28 listopada 2001 r. II UZ 80/01 Sprawa o „wyrównanie emerytury" za okres poprzedzający datę przy-znania świadczenia nie jest sprawą o "przyznanie emerytury", lecz "sprawą o prawa majątkowe", w której kasacja jest dopuszczalna wówczas, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest mniejsza niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3921 § 1 KPC). Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopa-da 2001 r. sprawy z wniosku Henryka A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-nych-Oddziałowi w N.S. o wysokość świadczenia, na skutek zażalenia wnioskodaw-cy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2001 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postano-wieniem z dnia 3 lipca 2001 r. [...] odrzucił kasację wnioskodawcy - Henryka A. od wyroku tego Sądu z dnia 10 kwietnia 2001 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubez-pieczeń Społecznych-Oddział w N.S. o ustalenie wysokości świadczenia. W uzasad-nieniu tego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie kasacja nie przysługuje, bowiem wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa aniżeli dziesięć tysięcy złotych (art. 3921 § 1 KPC). W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie o odrzuceniu kasacji pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie art. 3921 § 1 KPC - „poprzez przyjęcie, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest wysokość świad-czenia, podczas gdy w istocie przedmiotem tym jest przyznanie emerytury”, bowiem „wnioskodawca dochodzi przyznania mu emerytury od 10 stycznia 1996 r., odwołując
2 się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznającego rentę inwalidzką od dnia 18 grudnia 1993 r. (decyzja bez daty) oraz przyznającego emeryturę od dnia 1 sierpnia 1997 r. (decyzja z dnia 28 maja 1999 r.)”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3921 § 1 KPC, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia także „w sprawach o przyznanie emerytury”, co stanowi wyjątek od ogólnie obowią-zującej zasady, w myśl której „kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa mająt-kowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy zło-tych” (art. 3921 § 1 KPC in principio). Wyjątek ten nie może być jednak interpretowa-ny w sposób rozszerzający (exceptiones non sunt extendendae). Oznacza to, że w sytuacji, gdy osoba pobierająca już emeryturę, występuje do organów rentowych z wnioskiem o wydanie decyzji o „wyrównaniu należnej emerytury” także za okres wcześniejszy - poprzedzający datę przyznania świadczenia emerytalnego - sprawa taka nie może być traktowana jako sprawa o „przyznanie emerytury”, lecz jako „sprawa o prawa majątkowe” związane z faktem pobierania przyznanej już emerytu-ry, a w konsekwencji w tego rodzaju sprawach kasacja jest dopuszczalna wówczas, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest nie mniejsza aniżeli dziesięć tysięcy zło-tych. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że wnioskodawca, który pobierał już emeryturę, wystąpił do organów rentowych z żądaniem jej wyrównania także za okres wcześniejszy, poprzedzający datę, od której przyznano mu to świadczenie emerytalne. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny w Krakowie trafnie przyjął, że rozpozna-wana sprawa nie może być traktowana jako „sprawa o przyznanie emerytury”, lecz jako „sprawa o prawa majątkowe”, a skoro wartość przedmiotu zaskarżenia jest w danym wypadku niższa aniżeli dziesięć tysięcy złotych, bowiem wynosi 6.460 zł, to z tej przyczyny kasacja nie przysługuje. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 385 w związku z art. 39319 oraz art. 397 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UZ 83/01 2001-11-28Czy decyzja o potrąceniu z emerytury kwoty nienależnie pobranej, która przekracza wysokość świadczenia, stanowi sprawę o "wstrzymanie" emerytury w rozumieniu art. 3921 § 1 zdanie drugie KPC, uzasadniającą dopuszczalność…
- II UZ 30/01 2001-05-25Czy sprawa o podwyższenie (przeliczenie podstawy wymiaru) emerytury, która jest już pobierana, jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie prawa do emerytury, w której kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu…
- II UKN 4/96 1996-10-10Czy w sprawach o zwrot nienależnie pobranych świadczeń emerytalno-rentowych, w których przedmiotem zaskarżenia jest ściśle określona kwota, o dopuszczalności kasacji decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnie z art.…
- I UZ 49/05 2006-02-23Czy skarga kasacyjna w sprawie o podwyższenie emerytury, w której wartość przedmiotu sporu jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, jest dopuszczalna na podstawie art. 392^2 § 1 zdanie drugie k.p.c. jako sprawa o przyzn…
- II UZ 141/00 2001-01-17Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu odwołania od decyzji organu rentowego należy traktować jako postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozw…
Powołane przepisy
art. 3921 § 1 KPCart. 385art. 39319art. 397 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy