I CSK 55/23

I CSK 55/23 POSTANOWIENIE 26 października 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 26 października 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa F. w W. przeciwko A.G. o zaniechanie naruszania dóbr osobistych oraz zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej F. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi I Wydział Cywilny z 29 czerwca 2022 r., I AGa 42/22, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego 360 zł (trzysta sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. (a.g.) UZASADNIENIE Wyrokiem z 29 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację powoda F. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 10 grudnia 2021 r. w sprawie przeciwko A.G. o zaniechanie naruszania dóbr osobistych oraz zapłatę. Powód wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w części, tj. pkt I - w zakresie oddalającym apelację co do roszczenia niemajątkowego oraz pkt II - w całości. Na podstawie art. 39816 k.p.c. skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, ewentualnie na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. wnosił I CSK 55/23 2 o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy we wskazanym zakresie sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W odpowiedzi pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. I CSK 55/23 3 Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano istotne zagadnienie prawne, które ujęto w formie pytania: „Czy w ramach art. 23 w zw. z art. 24 k.c. w zw. z art. 43 k.c. utrwalanie wizerunku osób trzecich na terenie lokalu użytkowanego przez przedsiębiorstwo w sposób umożliwiający zidentyfikowanie tych osób oraz podejmowanych przez nich działań podlegać będzie pojęciu tajemnicy przedsiębiorstwa, a tym samym zasługuje na uzyskanie ochrony z zakresu dóbr osobistych?". W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Wniesiona skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów. W istocie zagadnienie prawne wskazane przez skarżącego stanowi pytanie o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa. Ponadto, w świetle ustaleń dokonanych przez Sąd Apelacyjny, nawet przy przyjęciu, że tajemnica przedsiębiorstwa jest dobrem osobistym, powódka nie udowodniła naruszenia tego dobra. Nie sprecyzowała także, jakie elementy składające się na tajemnicę przedsiębiorstwa doznały uszczerbku wskutek działania pozwanej. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Podkreślił, że zaskarżony wyrok w sposób oczywisty narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 23 k.c., art. 24 k.c. zw. z art. 43 k.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 65 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 23 k.c. w zw. z art. 24 k.c. w zw. z art. 43 k.c. I CSK 55/23 4 Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). W analizowanej skardze kasacyjnej nie wykazano tak rozumianej oczywistej zasadności skargi. Podniesione zarzuty stanowią jedynie polemikę z wykładnią przepisów prawa dokonaną przez sąd. Ponadto w konstrukcji skargi zachodzi logiczna sprzeczność, ponieważ te same argumenty nie mogą jednocześnie dowodzić występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964). a.g. (r.g.) I CSK 55/23 5