V CSK 289/21

Sygn. akt V CSK 289/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa K. K. przeciwko P. M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). 2 W uzupełnionym wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący K. K. powołał się na istotne zagadnienie prawne i potrzebę wykładni przepisów prawnych co do tego, czy do przyjęcia trzyletniego terminu przedawnienia określonego w art. 118 k.c. decydujące znaczenie mają okoliczności faktyczne, czy też formalne cechy podmiotu, któremu przysługuje roszczenie i jakie ewentualne znaczenie mają „cechy samego stosunku prawnego”. Powołanie się w skardze kasacyjnej na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych, powołanych we wniosku przepisów prawa, zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen i możliwych wariantów interpretacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, niepubl., z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl., i z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Wniosek nie czynił zadość tym wymaganiom w stopniu oczywistym. Sformułowanej w nim kwestii nie towarzyszyła żadna rzeczowa argumentacja, która wyjaśniałaby, dlaczego poruszony problem ma „istotny” charakter, tj. z czego wynika jego znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowa natura. W skardze nie przywołano także żadnych poglądów orzecznictwa lub doktryny wskazujących na rozbieżne drogi rozwiązania powołanego problemu; nie wykazano również, dlaczego dotychczasowy dorobek orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczący wykładni art. 118 k.c. jest niewystarczający do jego rozstrzygnięcia. W związku z tym jedynie ubocznie należało w zwrócić uwagę, że w wyroku z dnia 27 maja 2010 r., III CSK 230/09, niepubl., Sąd Najwyższy stwierdził – w kontekście terminu przedawnienia roszczeń – że o prowadzeniu określonej działalności gospodarczej nie decyduje wskazanie przedmiotu działalności przez przedsiębiorcę ani treść wpisu do rejestru przedsiębiorców, lecz faktyczne prowadzenie działalności danego 3 rodzaju. Przepis art. 118 k.c. nie wymaga zatem, zdaniem Sądu Najwyższego, aby świadczący działalność był przedsiębiorcą; przesłanką zastosowania trzyletniego terminu przedawnienia jest natomiast to, aby roszczenie było związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Pogląd ten został we wniosku pominięty. W części dotyczącej przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wniosek nie zawierał żadnej argumentacji, co zwalniało od bliższych rozważań w tym zakresie. W każdym razie z wniosku nie wynikało, iżby w okolicznościach sprawy ujawniły się poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie dotyczące art. 118 k.c., które uzasadniałyby merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej z uwzględnieniem publicznoprawnych celów tego środka zaskarżenia. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.