I CSK 452/19

Sygn. akt I CSK 452/19 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa D. L. przeciwko M. C. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lutego 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt V ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność 2 postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W świetle tej regulacji, cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może rozstrzygnąć w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jednocześnie przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazując, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, które ujął w formie pytań: „czy w świetle przepisu art. 118 k.c. roszczenie o zwrot pożyczek udzielonych przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa finansowego - osobie, z którą łączą ją relacje wyłącznie zawodowe (biznesowe), na znaczną kwotę pieniężną, w krótkich odstępach czasu, ze środków pochodzących z kredytu obrotowego wziętego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą - jest roszczeniem związanym z prowadzeniem tejże działalności? Jaki w przedstawionej sytuacji winien być termin przedawnienia przedmiotowego roszczenia?”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powołanie we wniosku przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. zobowiązuje skarżącego do sformułowania zagadnienia prawnego oraz przedstawienia pogłębionej argumentacji prawnej, wskazującej na rzeczywiste istnienie powołanej przesłanki, uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, Nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Zagadnienie prawne wymaga przytoczenia argumentów wskazujących na istniejące w nauce lub orzecznictwie rozbieżne oceny prawne, w związku z którymi zagadnienie zostało sformułowane. Zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny 3 do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotne zagadnienie prawne nie występuje, jeżeli Sąd Najwyższy w pewnej kwestii wyraził pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Sąd Najwyższy wyjaśnił w wyroku z dnia 23 listopada 2018 r., II CSK 647/17, że kategoria roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 118 k.c. jest obecnie rozumiana w orzecznictwie dość szeroko. Z pewnością nie ogranicza się ona do roszczeń ze stale zawieranych, typowych umów, w ramach których przedsiębiorca świadczy szeroko rozumiane towary i usługi, zaspokajając - stosownie do podstawowego przedmiotu swej działalności - określone potrzeby rynkowe, ani do umów, mocą których sam pozyskuje towary (w tym środki trwałe i finansowe) lub usługi niezbędne do spełniania własnych świadczeń. Decydujące znaczenie ma to, czy roszczenie jest funkcjonalnie, choćby pośrednio związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, tzn., czy wynika z czynności podejmowanych w celu realizacji zadań związanych z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej. W rezultacie przyjmuje się, że chodzi tu także o roszczenia z umów służących rozwojowi działalności gospodarczej, choćby miały charakter jednorazowej inwestycji. Obszerne orzecznictwo w tej materii wskazuje na brak przesłanki wystąpienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Wątpliwości skarżącego wynikają jednak nie potrzeby rozwikłania zagadnienia prawnego, ale z potrzeby przekonania się o własnej racji, co do tego, że roszczenie o zwrot pożyczki uległo przedawnieniu. Twierdzenia o pozbawieniu w orzecznictwie pojęcia „związku funkcjonalnego” treści są nieuzasadnione, pojęcie to sądy prawidłowo rozumieją jak wzajemny stosunek zjawisk czy też jako zależność, z której jedno wynika z drugiego, co odniesione do relacji: roszczenie a działalność gospodarcza w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnia jak relację tę w aspekcie przedawnienia rozumieć. 4 Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98, 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). jw