V KK 403/12
WyrokIzba Karna2013-03-01
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, podwyższona przez sąd drugiej instancji, może być skutecznie kwestionowana w kasacji z powodu jej rzekomo nieadekwatnej wysokości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja wniesiona w tej sprawie jest oczywiście bezzasadna. Podkreślono, że zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny w postępowaniu kasacyjnym tylko wtedy, gdy orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania wysokości tego świadczenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Kwota 10.000 zł za 17 dni tymczasowego aresztowania została uznana za oznaczoną z umiarem, stosownie do realiów sprawy, a kwestionowanie jej wysokości wkracza w sferę swobodnego uznania sędziowskiego, co w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy B. K. kwotę 6.800 zł tytułem zadośćuczynienia za 17 dni niesłusznego tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny, na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy, podwyższył zasądzoną kwotę do 10.000 zł, uwzględniając m.in. naruszenie dobrego imienia wnioskodawcy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, kwestionując wysokość zasądzonego zadośćuczynienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zwolnił wnioskodawcę od zapłaty kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 403/12 POSTANOWIENIE Dnia 1 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013 r. sprawy z wniosku B. K. o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 25 lipca 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt III Ko …/11 postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić B. K. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r., w sprawie o sygn. III Ko …/11, Sąd Okręgowy w Ś. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy B. K. kwotę 6.800 zł tytułem zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie od 13 grudnia 2000 r. do 29 grudnia 2000 r., czyli przez 17 dni, w sprawie II K …/11 Sądu Rejonowego w W. z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności orzeczenia, a dalej idące żądanie oddalił. Na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy, kwestionującej wysokość zasądzonej kwoty zadośćuczynienia, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r., w sprawie o sygn. II AKa …/12, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że
2 wysokość zasądzonego od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia podwyższył do kwoty 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności wyroku. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł pełnomocnik wnioskodawcy B. K. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja wniesiona przez pełnomocnika wnioskodawcy B. K. jest oczywiście bezzasadna. Analiza treści zarzutów jak i uzasadnienia kasacji jednoznacznie wskazuje, że skarżący w dalszym ciągu kwestionuje wysokość zasądzonego na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia podnosząc, że zasądzona kwota ma jedynie wartość symboliczną i jest absolutnie nieadekwatna względem rozmiaru krzywd jakie doznał. Sąd Najwyższy wielokrotnie natomiast wskazywał już w swoich orzeczeniach, że zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny w postępowaniu kasacyjnym tylko wtedy, gdy orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania wysokości tego świadczenia (por. postanowienie z dnia 20 grudnia 2006 r., IV KK 291/06, R-OSNKW 2006, poz. 2548). Praktycznie rzecz biorąc ma to miejsce tylko przy ustaleniu kwoty symbolicznej. Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie, gdyż zasądzona kwota 10.000 zł za 17 dni tymczasowego aresztowania jest oznaczona z umiarem, stosownie do realiów sprawy. Oczywistym jest, iż brak jest praktycznie możliwości prostego przeliczenia krzywd fizycznych i moralnych doznanych przez człowieka, a ocena kryteriów decydujących o wysokości zadośćuczynienia zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Niewątpliwie kwota zadośćuczynienia ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, jednakże nie może być źródłem wzbogacenia; za pomocą zadośćuczynienia można rekompensować tylko i wyłącznie uszczerbek niemajątkowy i nie można wykorzystywać zadośćuczynienia do naprawienia także uszczerbków majątkowych. Słusznie Sąd Apelacyjny podniósł, że „odpowiednia” kwota zadośćuczynienia, o której mowa w art. 445 § 1 i 2 k.c., należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego. Kwestionując wysokość przyznanego zadośćuczynienia kasacja wkracza więc w sferę swobodnego uznania sędziowskiego, a to w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne.
3 Nie można również podzielić stanowiska skarżącego, że Sąd odwoławczy rozpoznając apelację rażąco naruszył przepisy art. 433 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje bowiem, że zostały w sposób prawidłowy rozpoznane wszystkie zarzuty podniesione w apelacji. Sąd Apelacyjny właśnie na skutek apelacji podwyższył kwotę zadośćuczynienia zauważając, że zdobywanie zaufania w oczach potencjalnych klientów wiązało się z prowadzoną działalnością gospodarczą, a Sąd I instancji przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia niesłusznie pominął kwestię naruszenia dobrego imienia wnioskodawcy, a co jednoznacznie wynikało z zeznań B. K. Skoro to właśnie ustalenie legło u podstaw zmiany orzeczenia na korzyść wnioskodawcy, to nie można twierdzić, jak to czyni skarżący, że Sąd II instancji nieprawidłowo odniósł się do zarzutów apelacji, w tym naruszenia art. 7 k.p.k. Formułując zarzut obrazy art. 7 k.p.k. pełnomocnik nie podjął nawet próby wykazania, że ocena dowodów dokonana przez ten Sąd jest wynikiem błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania), czy też jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy. Nie doszło też przy orzekaniu do naruszenia art. 410 k.p.k. Obraza tego przepisu może polegać na oparciu wyroku na okolicznościach nieujawnionych w toku rozprawy głównej albo pominięciu przy wyrokowaniu okoliczności wynikających z przeprowadzonych dowodów. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, gdyż Sąd odwoławczy nie przeprowadzał w niniejszej sprawie żadnych dowodów. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia treść art. 624 § 1 k.p.k., bowiem uiszczenie kosztów sądowych byłoby dla wnioskodawcy zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację rodziną i finansową.
Powiązane orzeczenia
- V KK 175/13 2013-10-29Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, wynosząca 50 000 zł, może być uznana za rażąco niewspółmierną, uzasadniającą uwzględnienie kasacji?
- V KK 50/21 2021-06-10Czy Sąd Najwyższy może uchylić orzeczenie sądu apelacyjnego w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, jeśli kasacja zarzuca rażące naruszenie przepisów prawa proceso…
- II KK 150/23 2023-07-27Czy kwota zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, ustalona przez sądy niższych instancji, może być uznana za rażąco zaniżoną w postępowaniu kasacyjnym, jeśli nie jest symboliczna?
- III KK 191/25 2025-05-14Czy kwota zadośćuczynienia przyznana za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie jest rażąco zaniżona, jeśli uwzględnia krzywdę wynikającą z samego faktu bezprawnego pozbawienia wolności, okresu pozbawienia wolności…
- III KK 43/24 2024-03-07Czy kasacja pełnomocnika Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach, kwestionująca wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, jest oczywiście bezzasadna?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 445 § 1art. 433 § 1art. 457 § 3 KPKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 624 § 1 KPK§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy