V KK 175/13

WyrokIzba Karna2013-10-29

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, wynosząca 50 000 zł, może być uznana za rażąco niewspółmierną, uzasadniającą uwzględnienie kasacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zasądzone zadośćuczynienie w kwocie 50 000 zł za niesłuszne tymczasowe aresztowanie nie było rażąco niewspółmierne. Kwota ta, mieszcząca się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego, miała charakter kompensacyjny, stanowiła ekonomicznie odczuwalną wartość i była utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom społecznym i przeciętnej stopie życiowej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów proceduralnych, w tym braku wiążących wskazówek Sądu Apelacyjnego dla sądu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
A. S. domagał się od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy zasądził 25 000 zł, a Sąd Apelacyjny podwyższył tę kwotę do 50 000 zł. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym rażącą niewspółmierność zasądzonego zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 175/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 października 2013r., sprawy z wniosku A. S., o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy, od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 29 listopada 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 lipca 2012 r., p o s t a n o w i ł 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć wnioskodawcę kosztami sądowymi za postepowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy, wyrokiem z 27 lipca 2012 r., zasądził – na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego – od Skarbu Państwa na rzecz A. S. kwotę 25 000 zł z ustawowymi odsetkami tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w okresie od 12 sierpnia do 3 listopada 1982 r., a w pozostałym zakresie (wnioskodawca domagał się zadośćuczynienia w wysokości 1 miliona zł) żądanie oddalił. Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. apelacji pełnomocnika wnioskodawcy, podwyższył zasądzone 2 zadośćuczynienie do 50 000 zł, a w pozostałej części utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny wyrok. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył pełnomocnik wnioskodawcy, podnosząc zarzuty rażącego i mającego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia zarówno prawa materialnego (art. 11 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 445 § 1 k.c.), jak i prawa procesowego (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 8 § 1 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.). Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Stanowisko prokuratora zasługiwało w całej rozciągłości na uwzględnienie. Uwzględniając wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. podstawy kasacyjne, mające charakter w pełni samodzielny i autonomiczny, Sąd Najwyższy stwierdza, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca rażące naruszenie prawa materialnego (chodzi tu przede wszystkim o art. 445 § 1 k.c., w którym posłużono się pojęciem „sumy odpowiedniej”), skoro ostatecznie zasądzone na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienie nie sposób określić mianem symbolicznego (zob. wyrok SN z 3 lipca 2007 r., II KK 321/06, R-OSNKW 2007, poz. 1496; postanowienie SN z 18 grudnia 2012 r., III KK 275/12, LEX nr 1232288). Przeciwnie, wysokość przyznanej sumy pieniężnej 50 000 zł – należąca wszak do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, w którą w ramach kontroli kasacyjnej nie wolno wkraczać – miała charakter jak najbardziej kompensacyjny. Kwota ta, stanowiąca niewątpliwie ekonomicznie odczuwalną wartość, utrzymana została w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom społecznym i przeciętnej stopie życiowej. Nie doszło również w sprawie do uchybienia art. 442 § 3 k.p.k. choćby z tej racji, że Sąd Apelacyjny w motywacyjnej części swego orzeczenia z 15 lutego 2012 r., którym uchylił pierwszoinstancyjny wyrok z 3 października 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nie zawarł żadnych wiążących ani zapatrywań prawnych, ani skonkretyzowanych wskazówek co do dalszego procedowania. Rozstrzygnięcie Sądu odwoławczego z 29 listopada 2012 r., podwyższające zadośćuczynienie o 100% i utrzymujące w mocy wyrok Sądu a quo w pozostałej 3 części, nie naruszyło także w jakimkolwiek stopniu poczucia sprawiedliwości, co oznacza, że zarzut obrazy art. 440 k.p.k. okazał się ewidentnie niesłuszny. Dlatego Sąd Najwyższy, podkreślając jeszcze raz jaskrawą bezpodstawność tezy skarżącego o rażącej niewspółmierności zasądzonego zadośćuczynienia, oddalił kasację w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k., a kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciążył wnioskodawcę po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 kpkart. 11 ust. 1art. 8 ust. 1art. 445 § 1 KCart. 442 § 3 KPKart. 8 § 1 KPKart. 440 KPKart. 523 § 1 KPKart. 636 § 1 KPKart. 518 KPK§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy