II CZ 56/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-08-25
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Iwona Koper, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli na podstawie art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, koszty postępowania sądowego ponosi spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy potwierdził, że zgodnie z art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, koszty postępowania sądowego w sprawach o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli ponosi spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy. Stanowi to odstępstwo od ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd uznał, że prawidłowe zastosowanie tego przepisu przez Sąd Okręgowy nie stanowi naruszenia art. 98 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Powód W. B. wytoczył powództwo przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "J." w P. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r. zmienił zaskarżone orzeczenie, oddalając powództwo i apelację powoda, a zasądzając od pozwanej na rzecz powoda koszty zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Pozwana zaskarżyła postanowienie o kosztach, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 56/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa W. B. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej "J." w P. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 grudnia 2010 r., oddala zażalenie i zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w sprawie z powództwa W. B. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej „J.” w P. o zobowiązanie, wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r. zmienił zaskarżone orzeczenie poprzez oddalenie powództwa (punkt 1), oddalił apelację powoda (punkt 2) oraz zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej (punkt 3). Postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego zaskarżyła pozwana, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm. – przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 3 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie oraz § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z późn. zm. – dalej rozporządzenie) poprzez jego błędne zastosowanie. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 3634 zł oaz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. W odpowiedzi na zażalenie powód w niósł o jego oddalenie i przyznanie mu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, dodany ustawą z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 873,) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia stanowił, że: „Osoba, która na podstawy ustawy może żądać ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, w razie bezczynności spółdzielni może wystąpić do sądu
3 z powództwem na podstawie art. 64 Kodeksu cywilnego w związku z art. 1047 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Pozew wolny jest od opłaty sądowej, zaś koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia”. W judykaturze wskazano, iż art. 491 ustawy o spółdzielniach przesądzając, że koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia, wprowadza odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, która oznacza, że strona, która sprawę przegrała, zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu (por. postanowienie SN z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 90/09, Biul. SN 2010/4/13). W konsekwencji w sprawie z powództwa osoby, o której mowa w art. 491 ustawy o spółdzielniach, bez względu na jej wynik koszty poniesione przez strony pokrywa pozwana spółdzielnia. Wskazał na to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 51/10. Nie ma przy tym znaczenia z jakich względów strona przegrała sprawę. W konsekwencji Sąd prawidłowo zastosował 491 ustawy o spółdzielniach i nie naruszył art. 98 § 1 k.p.c. Sąd nie dopuścił się również naruszenia § 6 pkt 7 rozporządzenia, albowiem obliczył należne pełnomocnikowi wynagrodzenie od wartości przedmiotu zaskarżenia oznaczonej na kwotę 270 000 zł. Taką samą wartość przedmiotu zaskarżenia strona pozwana wskazała w swojej apelacji. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Z uwagi na wynik postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy zasądził o strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, w oparciu o § 13 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 98 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 101/11 2011-10-28Czy w sprawie o ustanowienie odrębnej własności lokalu na podstawie art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, koszty postępowania apelacyjnego ponosi spółdzielnia, nawet jeśli sąd apelacyjny oddalił apelację powod…
- II CZ 87/11 2011-11-09Czy w sprawie z powództwa o nakazanie złożenia oświadczenia woli o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu, koszty postępowania sądowego ponosi spółdzielnia mieszkaniowa, niezależnie od wyniku sprawy?
- V CZ 78/11 2011-10-13Czy spółdzielnia mieszkaniowa powinna ponieść koszty postępowania zażaleniowego, jeśli powódka uzyskała żądane ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności lokalu po wniesieniu pozwu, ale przed wydaniem wyroku?
- II CZ 90/09 2010-02-03Czy w przypadku cofnięcia apelacji przez powoda w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, spółdzielnia mieszkaniowa jest zwolniona z obowiązku pokrycia kosztów zastępstwa procesowego powoda?
- V CZ 85/10 2010-12-08Czy zwolnienie od opłaty od pozwu na podstawie art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych obejmuje również opłatę od apelacji w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i przyjęcie w poczet członków spół…
Powołane przepisy
art. 98 § 1 KPCart. 491art. 98 § 3 KPCart. 64art. 1047 § 1art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 98 KPC§ 1§ 3§ 6 pkt 7§ 13 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy