V CSK 189/19

Sygn. akt V CSK 189/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z powództwa P. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko K. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2. zasądza od P. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. na rzecz K. S. kwotę 5417 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Skarżący wniósł o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), w którym, wskutek zmiany wyroku Sądu Okręgowego w W. , nastąpiło oddalenie powództwa o zapłatę bliżej określonej kwoty pieniężnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia o celu przede wszystkim publicznoprawnym. Celem tym jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa oraz spójności i prawidłowości wykładni prawa. Realizacji powyższej funkcji służy uregulowana w art. 3989 k.p.c. instytucja przedsądu. Stosownie do ww. przepisu Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podejmowanie odrębnej decyzji w przedmiocie przyjęcia sprawy do rozpoznania ma również na celu realizację zasady szybkości postępowania oraz pozwala zaakcentować wysoce sformalizowany charakter postępowania przed Sądem Najwyższym, o czym świadczą określone wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona (ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części), przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany, a także wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Nadto skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania przewidziane dla pisma procesowego i być wzbogacona o bliżej określone odpisy (art. 398 § 3 zd. 1 in fine k.p.c.). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno korespondować z przesłankami określonymi w art. 3989 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 października 2005 r., II CZ 89/05). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowią niezależne elementy konstrukcyjne tego środka 3 zaskarżenia (art. 3984 § 1 pkt 2 oraz 3984 § 2 k.p.c.), toteż konieczne jest ich wyraźne wyodrębnienie (por. post. SN z: 10 stycznia 2001 r., V CZ 189/02 oraz 23 stycznia 2008 r., II PK 278/07). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ma podstawowe znaczenie na etapie oceny dokonywanej w ramach przedsądu. Uzasadnienie takie powinno bowiem wyjaśniać, że przedmiotem badania przez Sąd Najwyższy powinna być skarga kasacyjna wywiedziona w sprawie, która została już rozpoznana i prawomocnie rozstrzygnięta przez Sądy powszechne. Z kolei uzasadnienie podstaw kasacyjnych służy innemu celowi, w postaci dokonania merytorycznej oceny zasadności skargi, co do której uprzednio stwierdzone już zostały podstawy do jej przyjęcia. Analiza tego uzasadnienia może być wprawdzie pomocna w rozważeniu, czy okoliczności sprawy świadczą o zaistnieniu skonkretyzowanych przez ustawodawcę przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jednak zasadniczy cel wywodów strony skarżącej jest w tym przypadku ukierunkowany na wyjaśnienie zaistnienia takich naruszeń przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, które uzasadniają wnioski skargi: o uchylenie zaskarżonego orzeczenia albo o jego uchylenie i stosowną do żądania strony zmianę. Skarżący jako przyczynę przyjęcia skargi do rozpoznania wskazał oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Oparcie wniosku na tej przyczynie wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd II instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Składający skargę powinien zatem zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny tłumaczący, w czym wyraża się ta "oczywistość" i przedstawić odpowiednie argumenty (por. post. Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Oczywista wadliwość kwestionowanego orzeczenia musi przy tym występować w ramach podstaw skargi (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2001 r., III CKN 557/01). Do przyjęcia sprawy do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd II instancji. Przepis stanowi bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga 4 kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 października 2005 r., II CZ 89/2015). Kasator wiązał oczywistą zasadność skargi z niewątpliwą trafnością zarzutów, a uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania sprowadzało się w zasadzie do powtórzenia motywów wspierających poszczególne - pozostające częściowo w relacji wzajemnego wykluczania się - zarzuty uchybienia przepisom prawa materialnego. Wywody skarżącego ograniczyły się przy tym do kilkakrotnego powtarzania, że treść umowy oraz przepisów jest jasna i jednoznaczna, a sam skarżący nie ma najmniejszych wątpliwości co do wywołania swoimi czynnościami korzystnych dla siebie skutków prawnych. Wbrew stanowisku skarżącego, przywołanie takiej argumentacji nie świadczy o tym, że skarga jest oczywiście zasadna, a w konsekwencji - że spełniona została przesłanka określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Okoliczność, że Sąd Apelacyjny nie przedstawił w swoim wywodzie szerszych rozważań na temat znaczenia odpowiednich postanowień umowy kredytowej, nie podważa doniosłości zapatrywania stanowiącego osnowę rozstrzygnięcia kwestionowanego w skardze kasacyjnej. Wyrażone przez ten Sąd zapatrywanie zostało bowiem wsparte przytoczeniem treści umowy, świadczącej o przyjętej przez jej strony „procedurze rozwiązania umowy z powodu naruszenia jej postanowień przez kredytobiorcę”, a także opatrzone spójną, odnoszącą się do tych postanowień argumentacją wspierającą stanowisko o niewykazaniu, że doszło do zadośćuczynienia ww. „procedurze”, ze skutkiem ustania stosunku prawnego łączącego pozwanego ze swym wierzycielem. Skarżący w istocie ograniczył się do wyrażenia niezadowolenia z rozumowania zaprezentowanego przez Sąd II instancji, lecz nie przedstawił we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania żadnych argumentów świadczących o tym, że kierunek wnioskowania Sądu był oczywiście błędny, a właściwa wykładnia oświadczeń woli stron oraz prawidłowa interpretacja przywołanych w skardze przepisów prowadziłyby do odmiennych wniosków. O oczywistej zasadności skargi nie świadczą także twierdzenia skarżącego, dostosowane do aktualnego kierunku sądowej analizy sprawy, że później dokonana czynność w postaci doręczenia odpisu pozwu o zapłatę doprowadziła do skutecznego wypowiedzenia umowy. Argumentacja ta nie mogłaby być skuteczna bez 5 uprzedniego przedstawienia racji uzasadniających oczywistą nietrafność przyjętej przez Sąd wykładni umowy, wskazującej na potrzebę złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy dopiero po wezwaniu kredytobiorcy do zapłaty zaległości, wraz z wyznaczeniem mu w tym celu odpowiedniego terminu. Finalnie wypada zauważyć, że za tezą o oczywistej zasadności skargi nie przemawia również zarzut naruszenia art. 5 k.c. Kasator nie wskazał bowiem, jakie przysługujące pozwanemu prawo podmiotowe miałoby być przedmiotem nadużycia. Nie sposób zatem uznać, by trafność tego zarzutu była widoczna prima facie, a ponadto skutkowała oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, by zachodziła określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tego powodu na podstawie art. 3989 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw l.n