IV CZ 20/20
PostanowienieIzba Cywilna2020-06-24
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Marian Kocon, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli konieczne jest jedynie uzupełnienie postępowania dowodowego, a nie jego przeprowadzenie w całości?Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w ściśle określonych przypadkach, wymienionych w art. 386 § 4 k.p.c. Jedną z tych przesłanek jest konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Jeśli sąd drugiej instancji uchyla wyrok, wskazując na potrzebę jedynie uzupełnienia postępowania dowodowego, narusza to przepis art. 386 § 4 k.p.c.Stan faktyczny
Powódka wniosła o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Rejonowy wydał wyrok, który następnie został uchylony przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy uzasadnił uchylenie wyroku koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 20/20 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa G. K. przeciwko A. K. i K. K. o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2020 r., zażalenia powódki na wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt I Ca (...), uchyla zaskarżony wyrok. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 października 2019 r. Sąd Okręgowy w O. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w O., w sprawie z powództwa G. K. przeciwko A. K. i K. K., o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Orzeczenie zaskarżyła powódka, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Treść omawianych przepisów wskazuje, że możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji wyczerpująco w tych przepisach wymienionych. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanek uchylenia wyroku z art. 386 § 4 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 193/12, niepubl.). Powyższy wniosek wynika również z właściwości postępowania apelacyjnego, które obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd odwoławczy, kontynuując postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo w sposób w zasadzie nieograniczony. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Ta ocena prawna narusza art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Rejonowy przeprowadził dowody z dokumentów, przesłuchał świadków (w tym notariusza) i strony. Wskazane przez Sąd Okręgowy dowody potrzebne do przeprowadzenia (ponowne przesłuchanie pozwanych i notariusza, dopuszczenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej, ewentualna konfrontacja świadków) stanowią jedynie uzupełnienie postępowania dowodowego. Tym samym nie ma podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. aj
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 11/21 2021-04-27Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., jeśli sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe co do…
- I CZ 10/16 2016-03-04Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji z powodu braków postępowania dowodowego, które mógłby samodzielnie uzupełnić?
- IV CZ 22/18 2018-04-27Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli istnieje potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego tylko w części, a nie w całości?
- III CZ 14/16 2016-04-07Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., jeśli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy lub wydanie wy…
- I CZ 75/14 2014-11-28Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w sytuacji, gdy konieczne jest jedynie uzupełnienie postępowania dowodowe…
Powołane przepisy
art. 386 § 4 KPC§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy