II KZ 9/22

PostanowienieIzba Karna2022-03-02

Skład orzekający: Andrzej Stępka, Kazimierz Klugiewicz, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na dowodach, które nie spełniają kryteriów dowodów nowych w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., może stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. Skoro skazany nie wskazał żadnego dowodu spełniającego kryteria dowodu nowego w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania był bezzasadny. W konsekwencji, wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu stał się bezprzedmiotowy, ponieważ nie istniały podstawy do wzruszenia prawomocnego orzeczenia.
Stan faktyczny
Skazany D. G. złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego. Wcześniej Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. Skazany wniósł zażalenie na to postanowienie, argumentując ujawnienie nowych faktów i dowodów świadczących o jego niewinności. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, uznając je za bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając zażalenie skazanego za bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KZ 9/22 POSTANOWIENIE Dnia 2 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) w sprawie D. G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 marca 2022 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt II KO 125/21, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W dniu 3 stycznia 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek D. G. o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 19 marca 2020 r., sygn. akt XVIII K (…). W sprawie tej wcześniej, tj. w dniu 14 września 2021 r., zapadło postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności (sygn. akt II KO 44/21), uchylone następnie postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2021 r. (sygn. akt II KZ 46/21) z przyczyn formalnych. 2 W dniu 24 stycznia 2022 r., w sprawie sygn. akt II KO 125/21, Sąd Najwyższy, po ponownym rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania, sporządzonego osobiście przez D. G., postanowił odmówić przyjęcia tego wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności i pozostawić bez rozpoznania wnioski skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz o wstrzymanie wykonania orzeczenia. D. G. wniósł zażalenie na to postanowienie, podnosząc po raz kolejny, że w sprawie doszło do ujawnienia nowych faktów i dowodów, świadczących o jego niewinności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie złożone przez skazanego nie zasługuje na uwzględnienie. Nie podniesiono w nim bowiem zarzutów skutecznie podważających prawidłowość rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu. Treść zażalenia, powtarzająca wcześniej już podnoszone argumenty, świadczy o niezrozumieniu przez skazanego przesłanek wznowienia postępowania i samego celu tej instytucji prawnej. Przypomnieć więc trzeba, że po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia możliwość jego wzruszenia jest ograniczona. To w trakcie postępowania przed sądami pierwszej i ewentalnie drugiej instancji dochodzi do zebrania i oceny dowodów, a na ich podstawie ustalenia stanu faktycznego, który następnie jest przez sąd oceniany w świetle obowiązujących przepisów. Po uprawomocnieniu się wydanego orzeczenia, ustalenia te i oceny chronione są domniemaniem prawidłowości. Ustawodawca przewiduje wprawdzie instytucję wznowienia postępowania, pozwalającą wzruszyć zapadłe orzeczenie, lecz tylko w sytuacji spełnienia przesłanek, precyzyjnie określonych w art. 540, art. 540a i art. 540b k.p.k., a więc w wyjątkowych okolicznościach. Jedną z takich przesłanek jest ujawnienie się nowych faktów i dowodów w sprawie. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek fakty i dowody przemawiające na korzyść skazanego, lecz o dowody nowe, tj. nieznane dotychczas ani skazanemu, ani sądom orzekającym w sprawie i takie, których treść świadczy o błędności - niesłuszności zapadłego wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2016 r., III KO 63/16). 3 Dowody, na których skazany opiera swój wniosek o wznowienie, nie mają tego przymiotu. Czas i mechanizm powstania u syna D. G. obrażeń zostały już bowiem wcześniej ustalone w postępowaniu na podstawie opinii biegłego. Dowody na okoliczność niewłaściwej opieki nad dzieckiem sprawowanej przez matkę także były znane sądowi i prokuraturze. Przedmiotem oceny w prowadzonym postępowaniu była też korespondencja skazanego z konkubiną M. Z. prowadzona za pośrednictwem komunikatora […]. Z kolei, kwestia domniemanego ukrywania dowodów w sprawie przez prokurator D. A. W. była już wcześniej przedmiotem oceny Sądu Najwyższego w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II KO 115/21. Podsumowując, D. G. nie wskazał ani jednego dowodu, spełniającego kryteria wskazane w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., co uzasadniałoby rozważenie zasadności wznowienia postępowania karnego w jego sprawie. W świetle powyższego, zawarta w zaskarżonym postanowieniu z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt II KO 125/21, decyzja Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., wobec jego bezzasadności, bez wzywania skazanego do uzupełnienia braku formalnego przez sporządzenie wniosku o wznowienie przez adwokata lub radcę prawnego, była trafna. Skarżący skutecznie jej nie podważa. Konsekwencją takiej oceny wniosku o wznowienie postępowania było pozostawienie bez rozpoznania wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Skoro bowiem D. G. nie potrafił wskazać żadnych okoliczności, które w świetle prawa mogą stanowić podstawę uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania, bezprzedmiotowe było wyznaczanie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 540art. 540aart. 540b KPKart. 540 § 1 pkt 2art. 545 § 3 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy