I PZ 5/05
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2005-05-24
Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o ustalenie bezprawności okresowego przeniesienia pracownika do innej pracy w trybie art. 42 § 4 k.p., jeżeli nie powoduje obniżenia wynagrodzenia, ma charakter majątkowy, a tym samym podlega ograniczeniom w zakresie dopuszczalności kasacji wynikającym z art. 3921 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o ustalenie bezprawności okresowego przeniesienia pracownika do innej pracy w trybie art. 42 § 4 k.p., jeżeli nie powoduje obniżenia wynagrodzenia, ma charakter niemajątkowy. W związku z tym, kasacja wniesiona w takiej sprawie nie była przedmiotowo niedopuszczalna ze względu na niemajątkową naturę zgłoszonego roszczenia, które nie kwalifikowało się do spraw z zakresu prawa pracy wyłączonych spod kasacyjnego zaskarżenia.Stan faktyczny
Powód Grzegorz B. zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego dotyczący uznania wypowiedzenia zmieniającego (przeniesienia do innej pracy w trybie art. 42 § 4 k.p.) za bezskuteczne. Sąd Okręgowy odrzucił kasację powoda, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (6.000 zł). Powód w zażaleniu argumentował, że sprawa ma charakter niemajątkowy, ponieważ domagał się jedynie uznania przeniesienia za bezskuteczne, a nie zasądzenia jakichkolwiek należności. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 24 maja 2005 r. I PZ 5/05 Sprawa o ustalenie bezprawności okresowego przeniesienia pracownika do innej pracy w trybie art. 42 § 4 k.p., jeżeli nie powoduje to obniżenia wyna-grodzenia za pracę, ma charakter niemajątkowy. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2005 r. sprawy z powództwa Grzegorza B. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego B. SA w O. o uznanie wypowiedzenia zmieniającego za bezskuteczne, na skutek zaża-lenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-łecznych w Katowicach z dnia 2 grudnia 2004 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy w Katowicach postanowieniem z dnia 2 grudnia 2004 r. odrzu-cił kasację powoda Grzegorza B. od wyroku tego Sądu z dnia 27 lipca 2004 r., uznając, że była ona przedmiotowo niedopuszczalna z uwagi na wartość kasacyjne-go zaskarżenia w kwocie 6.000 zł, która nie spełnia wymogów art. 3921 § 1 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie art. 3935 k.p.c. w związku z art. 3921 § 1 k.p.c,. przez uznanie, że sprawa o uznanie przenie-sienia powoda do innej pracy w trybie art. 42 § 4 k.p. ma charakter majątkowy w sy-tuacji, gdy żądanie powoda nie obejmowało zasądzenia na jego rzecz jakichkolwiek należności od pozwanej Kopalni Węgla Kamiennego „B.” SA w O., a jedynie uznania przeniesienia do pracy na innym stanowisku „za bezskuteczne”. Powód określił war-tość przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia w wykonaniu wezwania Sądu Okręgowe-go, „co wynikało z wynagrodzenia za dwumiesięczny okres oddelegowania powoda”.
2 Wnoszący zażalenie domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przyjęcia kasacji do rozpoznania. Strona pozwana wniosła o oddalenie zażalenia, argumentując, że powód sam potwierdził majątkowy charakter sprawy, wskazując wartość przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia w kwocie 6.000 zł, która czyniła kasację przedmiotowo niedopuszczalną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest uzasadnione ponieważ powód zakwestionował legalność prze-niesienia go do innej odpowiedniej pracy w trybie art. 42 § 4 k.p., przy zachowaniu „dotychczasowych warunków płacowych”, a zatem już z braku majątkowego uwarun-kowania roszczenia o ustalenie prawa do realizowania łączącego strony umówione-go stosunku pracy wynikało, że sprawa nie miała charakteru i podłoża majątkowego. W sprawie tej Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 27 lipca 2004 r., zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego i oddalającym powództwo w sprawie „o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne”, przyjął, że zakwestionowanie przez powoda powierzenia mu okre-sowo innej pracy w trybie art. 42 § 4 k.p. mogłoby mieć materialnoprawne umocowa-nie w art. 189 k.p.c., gdyby powód wykazał interes prawny w takim ustaleniu. Tym-czasem jednak powód nigdy nie wykonywał innej pracy z wydanego polecenia służ-bowego, przeto nie została spełniona przesłanka materialnoprawna powództwa o ustalenie z uwagi na brak interesu prawnego. Natomiast sam powód opierał swoje roszczenie o koncepcję naruszenia jego pracowniczych dóbr osobistych (art. 23 k.c. w związku z art. 300 k.p.), domagając się usunięcia skutków ich naruszenia przez „uznanie oświadczenia pracodawcy za bez-skuteczne” i dopiero na żądanie Sądu Okręgowego wskazał wartość przedmiotu ka-sacyjnego zaskarżenia w kwocie dwumiesięcznego wynagrodzenia, stawiając w ka-sacji tezę, że „ewentualne ustalenie bezprawnych działań pracodawcy lub braku tej bezprawności, stanowi przesłankę ewentualnego dochodzenia zadośćuczynienia lub/i odszkodowania na zasadach ogólnych w postępowaniu cywilnym”, czemu sprzeciwia się zasada niedopuszczalności rozszerzenia żądania lub występowania z nowymi roszczeniami w postępowaniu apelacyjnym lub kasacyjnym (art. 383 k.p.c. i art. 39319 k.p.c., aktualnie art. 39821 k.p.c.). Nie przesądzając charakteru i dopusz-czalności formułowania roszczeń na gruncie art. 42 § 4 k.p., sprawa o ustalenie bez-prawności okresowego przeniesienia pracownika do innej pracy w trybie tego prze-
3 pisu, jeżeli nie powoduje ono obniżenia wynagrodzenia, ma charakter niemajątkowy, a przeto wniesiona kasacja nie była przedmiotowo niedopuszczalna ze względu na niemajątkową naturę zgłoszonego roszczenia, które równocześnie nie kwalifikowało się do spraw z zakresu prawa pracy wyłączonych spod kasacyjnego zaskarżenia w myśl art. 3921 § 2 pkt 2 k.p.c. (aktualnie art. 3982 § 2 pkt 2 k.p.c.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III PK 74/18 2019-02-13Czy pracodawca, wypowiadając pracownikowi warunki pracy w trybie art. 42 k.p., jest zobligowany wskazać kryteria doboru pracownika, jeśli zamierza kontynuować jego zatrudnienie, a zmiana warunków jest podyktowana koniecz…
- I PK 157/10 2011-01-11Czy powierzenie pracownikowi w okresie dokonanego wypowiedzenia zmieniającego innej odpowiedniej pracy na podstawie art. 42 § 4 k.p. na okres przekraczający 3 miesiące w roku kalendarzowym, prowadzi do nieważności wypowi…
- I PZ 2/08 2008-02-04Czy sprawa dotycząca uznania za bezskuteczne oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy, w związku z przeniesieniem pracownika na inne stanowisko powodujące obniżenie wynagrodzenia, jest sprawą o praw…
- I PKN 344/98 1998-09-29Czy zarzut naruszenia art. 42 § 1 KP, bez wskazania konkretnych norm prawnych, do których przepis ten odsyła, może stanowić uzasadnioną podstawę kasacji?
- III PSK 96/23 2024-04-25Czy pracodawca, dokonując zmiany stanowiska pracy pracownika z „dyrektora ds. sprzedaży” na „bankiera klienta biznesowego”, powinien zastosować tryb wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy zgodnie z art. 42 k.p…
Powołane przepisy
art. 42 § 4 KPart. 3921 § 1 KPCart. 3935 KPCart. 189 KPCart. 23 KCart. 300 KPart. 383 KPCart. 39319 KPCart. 39821 KPCart. 3921 § 2 pkt 2 KPCart. 3982 § 2 pkt 2 KPC§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy