V CZ 65/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-12-05
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Barbara Myszka, Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniedbanie pełnomocnika procesowego strony może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli strona powołuje się na zaufanie do profesjonalisty?Ratio decidendi
Zaniedbanie pełnomocnika procesowego należy traktować na równi z zaniedbaniem strony, którą reprezentuje. Nie można skutecznie domagać się przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, powołując się na błędy lub zaniedbania pełnomocnika. Przywrócenie terminu jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy uchybienie nie zostało zawinione przez pełnomocnika.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną po terminie, co Sąd Okręgowy odrzucił. Powód domagał się przywrócenia terminu, argumentując, że jego pełnomocnik procesowy popełnił błędy w ocenie dopuszczalności skargi. Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu, uznając winę pełnomocnika za winę strony. Powód zaskarżył to postanowienie zażaleniem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda i przyznał wynagrodzenie radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 65/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Barbara Myszka SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa G. Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą we W. przeciwko M. P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego we W. z dnia 9 maja 2013 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej sygn. Akt […], 1) oddala zażalenie, 2) przyznaje radcy prawnemu K. Ż., prowadzącemu Kancelarię Prawną – K. Ż. Radca Prawny we W., ustanowionemu z urzędu dla powoda w postępowaniu kasacyjnym od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego we W. wynagrodzenie w kwocie 2.700,- ( dwa tysiące siedemset ) zł z należną stawką podatku od towarów i usług za udział w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE
2 Sąd Okręgowy we W. postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r. (1) oddalił wniosek powoda G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości układowej z siedzibą we W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 9 lutego 2012 r., zmieniającego wyrok sądu pierwszej instancji przez oddalenie powództwa o zapłatę kwoty 76.520 zł z bliżej określonymi odsetkami, skierowanego przeciwko pozwanemu M. P., (2) odrzucił skargę kasacyjną powoda. Sąd Okręgowy przyjął, że przekroczenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wynikło z zaniedbania pełnomocnika procesowego reprezentującego powoda, co obciąża bezpośrednio powoda. Skarga nie została wniesiona w terminie ze względu na błędną informację o jej niedopuszczalności wynikającej z wartości przedmiotu zaskarżenia, nieprzekraczającej kwoty 100.000 zł. Pełnomocnik wskazał ponadto, że z ustnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego wynikało, iż powództwo było przedwczesne, a objęte nim roszczenie będzie mogło być dochodzone w późniejszym czasie. W ocenie Sądu Okręgowego pełnomocnik nie dochował należytej staranności i wprowadził powoda w błąd co do niedopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej. Nie usprawiedliwia to jednak przywrócenia terminu powodowi, bowiem o braku jego winy w uchybieniu nie świadczą błędy pełnomocnika ani brak porozumienia pomiędzy nim a pełnomocnikiem. Powód zaskarżył zażaleniem postanowienie Sądu Okręgowego w części odrzucającej skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie, ponadto na podstawie art. 380 w zw. z art. 39821 i 3941 § 3 k.p.c. wniósł o rozpoznanie niezaskarżalnego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Powód zarzucił błędne przyjęcie, że ponosi winę w uchybieniu terminu wskazując, że zaufał profesjonalnemu pełnomocnikowi w dobrej wierze, co do prawidłowości prowadzenia postępowania i pouczeń, stąd zachował obiektywny miernik staranności wymagany od niego jako strony. Niezwłocznie po powzięciu wiadomości, że skarga kasacyjna mu przysługuje, podjął czynności zmierzające do jej wniesienia, zatem nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań profesjonalnego pełnomocnika.
3 Ponadto ustanowiony z urzędu radca prawny wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych. Pozwany w odpowiedzi na zażalenie wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmowany jest pogląd, w myśl którego przy ocenie zawinienia w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej zaniedbanie pełnomocnika procesowego należy traktować tak jak zaniedbanie strony, którą reprezentuje. W konsekwencji nie można skutecznie opierać wniosku o przywrócenie uchybionego terminu na twierdzeniu, że zaniedbania dopuścił się pełnomocnik a nie strona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 104/12, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010 r., I CZ 122/09, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2003 r., I CZ 139/03, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2002 r., II CZ 72/02, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2000 r., IV CKN 841/00, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2000 r., II CKN 950/99, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1999 r., II CKN 794/99, niepubl.). W takim wypadku możliwość przywrócenia terminu istnieje jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nie zostało zawinione przez pełnomocnika (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2008 r., IV CZ 25/08, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2005 r., V CZ 35/05, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2000 r., II CKN 1042/99, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1998 r., I CKN 297/98, niepubl.). W niniejszej sprawie powód wprost przyznał, że reprezentujący go adwokat nie dochował należytej staranności przy dokonywaniu oceny dopuszczalności i celowości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 lutego 2012 r. W tych okolicznościach odmowa
4 przywrócenia powodowi terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiła bez naruszenia art. 168 k.p.c. i konsekwentnie wniesiona przez powoda skarga kasacyjna prawidłowo została odrzucona przez Sąd odwoławczy. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., postanowił jak wyżej, orzekając o kosztach postępowania zażaleniowego w zakresie wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z urzędu dla strony powodowej – na podstawie § 15 i 16 oraz § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ... (jedn. tekst Dz. U. 2013 r., poz. 490).
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 113/19 2020-02-20Czy zaniedbania pełnomocnika procesowego, polegające na błędnym poinformowaniu strony o dacie doręczenia orzeczenia, mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?
- III CZ 364/22 2023-01-26Czy niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika strony, bez wykazania braku winy, uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej?
- II UZ 45/19 2019-12-04Czy zaniedbanie pełnomocnika ustanowionego z urzędu w uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej?
- II CZ 72/10 2010-09-08Czy zaniedbania pełnomocnika strony wyłączają negatywne konsekwencje procesowe dla strony w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?
- II CZ 40/14 2014-08-07Czy zaniedbanie pełnomocnika procesowego lub osób, którymi się posługuje, może być podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?
Powołane przepisy
art. 380art. 39821art. 168 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3§ 15§ 12 ust. 2§ 6 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy