III KZ 15/09
PostanowienieIzba Karna2009-03-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o rozłożeniu na raty należności sądowych podlega zaskarżeniu kasacją w trybie art. 519 k.p.k. i czy strona wykonująca zawód adwokata lub radcy prawnego może samodzielnie sporządzić i podpisać kasację?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie sądu odwoławczego, wydane w trybie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego, o utrzymaniu w mocy postanowienia o rozłożeniu na raty należności sądowych, nie podlega zaskarżeniu kasacją w trybie art. 519 k.p.k., ponieważ kasacja przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków sądów odwoławczych kończących postępowanie. Ponadto, nawet jeśli strona wykonuje zawód adwokata lub radcy prawnego, nie może samodzielnie sporządzić i podpisać kasacji, gdyż zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k. wymaga to sporządzenia i podpisania przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym.Stan faktyczny
Skarżący złożył kasację od postanowienia sądu odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie o rozłożeniu na raty należności sądowych. Sąd Okręgowy odmówił przyjęcia kasacji. Skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie, podnosząc naruszenie przepisów k.k.w. i k.p.k. oraz zarzut braku uprawnień sędziego wydającego zarządzenie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Z DNIA 19 MARCA 2009 R. III KZ 15/09 1. Postanowienie sądu odwoławczego, wydane w trybie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego, o utrzymaniu w mocy postanowienia o odwołaniu rozłożenia na raty należności sądowych, nie podlega zaskarże-niu kasacją w trybie art. 519 k.p.k. 2. Z art. 526 § 2 k.p.k., statuującego tzw. przymus adwokacko – rad-cowski, wynika, że kasację strony innej niż prokurator ma sporządzić i pod-pisać obrońca lub pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym, za-tem strona, nawet gdy wykonuje jeden z tych zawodów, nie może skutecz-nie sama dokonać tych czynności w sytuacji, gdy przysługuje jej prawo do wystąpienia z kasacją. Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk. Sąd Najwyższy w sprawie Andrzeja B., po rozpoznaniu w Izbie Kar-nej na posiedzeniu w dniu 19 marca 2009 r., zażalenia skarżącego na za-rządzenie upoważnionego sędziego Sądu Okręgowego w G., z dnia 26 stycznia 2009 r. o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu Okrę-gowego w G. z dnia 20 października 2008 r., utrzymującego w mocy po-stanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 lipca 2008 r., w przedmiocie rozłożenia na raty należności sądowych, utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE W zażaleniu podniesiono, że zarządzenie o odmowie przyjęcia kasa-cji narusza art. 1 § 2 k.k.w. w zw. z art. 519 k.p.k., zawężając krąg zaskar-żalnych kasacją orzeczeń jedynie do wyroków sądów odwoławczych, a
2 nadto art. 18 § 2 k.k.w., gdyż nie doręczono skarżącemu upoważnienia sę-dziego wydającego to zarządzenie do takiego rozstrzygania, co oznacza, że go nie ma, a więc zostało wydane przez osobę nieuprawnioną. Wysu-nięto też zarzuty odnośnie wskazania w uzasadnieniu zarządzenia, że z uwagi na niedopuszczalność kasacji nie żądano od skarżącego uprzednie-go uzupełnienia braku formalnego jego osobistej kasacji, w postaci sporzą-dzenia jej i podpisania przez adwokata podnosząc, że skarżący jest uprawniony do samodzielnego wywodzenia własnej kasacji, gdyż nie utracił uprawnień, „a tylko ORA w G. mataczy w tej sprawie”. Rozpoznając to zażalenie Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Żaden ze wskazanych w zażaleniu przepisów nie został naruszony. Z art. 1 § 2 k.k.w. wynika, że w sprawach w tym kodeksie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Nie oznacza to jednak, że dotyczy to także przepisów tego ostatniego kodeksu o kasacji stron. Z art. 518 k.p.k., otwierającego rozdział 55 Kodeksu postę-powania karnego o kasacji, wynika wprawdzie, że do postępowania w try-bie kasacji stosuje się odpowiednio przepisy działu IX, a więc o postępo-waniu odwoławczym, ale po pierwsze stosuje się je, jak wskazuje art. 518, tylko wtedy, jeżeli przypisy rozdziału 55 nie stanowią inaczej, a po wtóre jedynie „do postępowania w trybie kasacji”, a więc nie odnośnie tego, komu i kiedy skarga ta służy, lecz co do procedowania w jej przedmiocie. Z kolei, z art. 519 k.p.k. wynika wyraźnie, że stronom kasacja służy tylko od pra-womocnych wyroków sądów odwoławczych kończących postępowanie. Nie przysługuje ona zatem w ogóle od postanowień, bez względu na to, czy wydawane są w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego czy Kodeksu karnego wykonawczego. Skoro zaś skarżący wystąpił z kasacją od postanowienia Sądu odwoławczego, wydanego w trybie przepisów Ko-deksu karnego wykonawczego, o utrzymaniu w mocy postanowienia o od-wołaniu rozłożenia mu na raty należności sądowych, to orzeczenie takie, jako niebędące wyrokiem sądu odwoławczego, nie podlega zaskarżeniu kasacją. Tym samym zasadnie, stosownie do art. 530 § 2 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 1 § 2 k.k.w., wydane zostało zarządzenie o odmowie przyję-cia takiego środka zaskarżenia, jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
3 Przechodząc do kwestii związanych z art. 18 § 2 k.k.w. należy stwierdzić, że przepis ten, uprawniając prezesa sądu i upoważnionego sę-dziego do wydawania zarządzeń w kwestiach, które nie wymagają posta-nowienia, a taką jest z mocy art. 530 § 2 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. przyjęcie i odmowa przyjęcia kasacji, nie przewiduje konieczności doręcza-nia stronom aktu upoważnienia takiego sędziego do wydawania tych za-rządzeń; nie czyni tego także Kodeks postępowania karnego (art. 93 k.p.k.). Jest to zatem zagadnienie ze sfery wewnątrz-organizacyjnej sądów, z której wynikają jedynie konsekwencje proceduralne. Strona ma prawo do uzyskania informacji, czy dana osoba, która wydała decyzję procesową, jest uprawniona do jej wydawania w określonym sądzie, w tym i np., czy jest to prezes sądu, ale nie może powoływać się na niedoręczenie jej aktu dającego tej osobie upoważnienie do rozstrzygania w określonych kwe-stiach ani żądać udostępnienia jej takowego. Zatem i w tym aspekcie za-rzuty skarżącego są nietrafne, a wydane zarządzenie jest prawidłowe. W konsekwencji nieistotne są już zawarte w zażaleniu stwierdzenia skarżącego odnośnie posiadania jakoby przez niego uprawnień adwokac-kich, gdyż złożona przez niego kasacja jest i tak niedopuszczalna. Zatem, tylko na marginesie należy zwrócić skarżącemu uwagę, że z art. 526 § 2 k.p.k., statuującego tzw. przymus adwokacko radcowski, wynika wyraź-nie, iż kasację strony innej niż prokurator ma sporządzić i podpisać obroń-ca lub pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym, a więc strona, nawet gdy wykonuje jeden z tych zawodów nie może skutecznie sama do-konać tych czynności także w sytuacjach, gdy przysługuje jej prawo do wy-stąpienia z kasacją. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 55/18 2018-12-12Czy kasacja wniesiona przez skazanego działającego osobiście, bez udziału adwokata lub radcy prawnego, może zostać przyjęta do rozpoznania, mimo braku uzupełnienia formalnych wymogów?
- II KZ 52/22 2023-01-04Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji sporządzonej i podpisanej osobiście przez skazanego, zamiast przez adwokata lub radcę prawnego, jest zgodne z prawem?
- VI KZ 4/14 2014-04-10Czy radca prawny, będący stroną w postępowaniu dyscyplinarnym, może samodzielnie sporządzić i wnieść kasację do Sądu Najwyższego, czy też musi być ona sporządzona przez ustanowionego obrońcę będącego adwokatem lub radcą…
- IV KZ 52/16 2016-10-19Czy postanowienie sądu odwoławczego o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania, od którego obrońca wniósł kasację, jest orzeczeniem, od którego kasacja jest dopuszczalna z mocy prawa?
- II KZ 9/14 2014-03-12Czy adwokat, który sam jest stroną w postępowaniu karnym, może samodzielnie sporządzić i wnieść kasację, czy też musi korzystać z pomocy innego obrońcy lub pełnomocnika?
Powołane przepisy
art. 519 KPKart. 526 § 2 KPKart. 1 § 2 KKart. 18 § 2 KKart. 518 KPKart. 518art. 530 § 2art. 429 § 1 KPKart. 93 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy