II UZ 18/15

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2015-09-24

Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Halina Kiryło, Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawa o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego na formularzu A1, mająca wpływ na wysokość składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, jest sprawą o prawa majątkowe, której apelacja wymaga wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego na formularzu A1, mająca wpływ na wysokość składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, ma charakter majątkowy. Brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji od wyroku w takiej sprawie, choć stanowi brak formalny, nie zawsze musi prowadzić do jej odrzucenia, jeśli nie uniemożliwia nadania apelacji prawidłowego biegu. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając, że odrzucenie apelacji było przedwczesne.
Stan faktyczny
Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego dotyczący odmowy wydania zaświadczenia na formularzu A1. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację z powodu braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, uznając sprawę za majątkową. Wnioskodawca twierdził, że sprawa nie jest majątkowa i nie wymaga podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i nie obciążył strony pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 18/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Halina Kiryło SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z wniosku W. spółki z o.o. z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we Wrocławiu z udziałem zainteresowanego P. W. o wydanie zaświadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 września 2015 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt III AUa 2429/14, uchyla zaskarżone postanowienie i nie obciąża strony pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 lutego 2015 r., III AUa 2429/14, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu odrzucił na podstawie art. 370 k.p.c. apelację wnioskodawcy W. Spółki z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego, wskazując w uzasadnieniu, że „sprawy o podleganie ubezpieczeniu społecznemu (…) to sprawy o prawa majątkowe”, zaś w apelacji od powyższego wyroku pełnomocnik wnioskodawcy nie wskazał wartości 2 przedmiotu zaskarżenia twierdząc, iż dotycząc „objęcia ubezpieczeniem społecznym”, nie jest sprawą o prawa majątkowe. Wezwany do uzupełniania braku formalnego apelacji pełnomocnik wnioskodawcy twierdził, że nie jest to konieczne, bo nie uzależnia rozpoznania apelacji co do żądania głównego i kosztów procesu. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o prawa majątkowe jest brakiem formalnym apelacji, uzasadniającym jej odrzucenie w trybie art. 370 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego uchylenie w całości wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania zażaleniowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 370 i 373 k.p.c. W ocenie pełnomocnika wnioskodawcy, przedmiotem postępowania jest odwołanie od decyzji organu rentowego, który odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego na formularzu A1. Wnioskodawca wnosząc apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 sierpnia 2014 r. wskazał, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest objęcie ubezpieczeniem społecznym zainteresowanego P.W. Sąd Apelacyjny, pismem z dnia 22 stycznia 2015 r., wezwał wnioskodawcę do wskazania wartości przedmiotu sporu w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia apelacji. W odpowiedzi wnioskodawca ponownie wskazał, że kwestia odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego na formularzu A1 należy do kategorii spraw z zakresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, podnosząc, że odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków może dotyczyć tylko takich braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu (art. 370 i 373 k.p.c.), przywołując postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, (OSNP 2005 nr 11, poz. 165). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie ma uzasadnione podstawy. Wstępnie należy przypomnieć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego kategoria spraw „o prawa majątkowe” jest rozumiana szeroko. Do takich spraw „o charakterze majątkowym” mogą należeć m.in. sprawy o ustalenie, w tym - tak jak w 3 okolicznościach sprawy - o wydanie zaświadczenia o podleganiu właściwemu ubezpieczeniu społecznemu. Prawami majątkowymi są bowiem prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych obejmujących ekonomiczne interesy stron (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 r., IV CZ 74/06, niepublikowane), tak więc sprawą majątkową jest sprawa, w której zgłoszone żądanie zmierza bezpośrednio do ochrony takich, ekonomicznych interesów strony i uczynienie zadość takiemu żądaniu ma bezpośredni wpływ na ukształtowanie jej stosunków majątkowych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2006 r., V CZ 67/06, niepublikowane; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r., V CSK 53/05, niepublikowane). O majątkowym bądź niemajątkowym charakterze prawa, którego dotyczy roszczenie, decyduje zatem majątkowy bądź niemajątkowy charakter dobra, którego naruszenia wnioskodawca upatruje i którego ochrony się domaga. Wobec tego należy uznać, że prawami majątkowymi są wszelkie prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych obejmujących ekonomiczne interesy stron. Przedmiotem żądania w rozpoznawanej sprawie, nie jest objęcie ubezpieczeniem społecznym (to bowiem nie jest kwestionowane), ale wydanie zaświadczenia na formularzu A1, określającego ustawodawstwo właściwe, co ma oczywisty wymiar majątkowy, przekładający się na wysokość należnych składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe zainteresowanego, co uzasadniało wezwanie pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia apelacji i wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Niewątpliwie również obowiązku tego pełnomocnik nie wykonał, nie można bowiem uznać za spełnienie tego obowiązku wskazanie, że „wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie stanowi objęcie ubezpieczeniem społecznym”. Niemniej jednak trzeba zwrócić uwagę, że co prawda zgodnie z art. 373 k.p.c., sąd odrzuca apelację m.in. wówczas, gdy strona nie uzupełniła braków pisma procesowego w terminie, ale dotyczy to jednak nie wszystkich braków formalnych, ale takich, bez których pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu. W ramach zatem postępowania wstępnego sąd bada, czy pismo procesowe zawierające apelację może mieć nadany prawidłowy bieg. Przepis art. 373 k.p.c. (i także art. 370 k.p.c.) należy odczytywać łącznie z art. 130 4 k.p.c. Odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie dotyczy zatem tylko takich braków, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu (por. także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04 (OSNP 2005 nr 11, poz. 165), z 11 grudnia 2009 r.,, II UZ 43/09 oraz z 17 maja 2013 r., II UZ 30/13 (niepublikowane), a także uchwałę z dnia 7 lipca 2005 r. II UZP 7/05 (OSNP 2005 nr 24, poz. 396). W okolicznościach sprawy, skoro brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie uniemożliwiał nadania biegu sprawie w zakresie postępowania apelacyjnego, należało orzec jak w postanowieniu, stosownie do art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 370 KPCart. 370art. 373 KPCart. 130art. 39815 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy