II UZ 44/19
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2019-11-13
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Zbigniew Myszka, Krzysztof Rączka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną, które zostało wniesione na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji, jest dopuszczalne do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając je za niedopuszczalne. Zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje od określonych w tym przepisie orzeczeń, a postanowienie oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji nie należy do tej kategorii. Tym samym, skarga kasacyjna była niedopuszczalna, a w konsekwencji zażalenie na postanowienie o jej odrzuceniu również nie mogło być rozpoznane przez Sąd Najwyższy.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji ZUS dotyczącej przeliczenia emerytury. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji i odrzucił apelację. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na to postanowienie. Następnie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł skargę kasacyjną, którą Sąd Apelacyjny odrzucił jako niedopuszczalną. Wnioskodawca wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako oczywiście nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 44/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka SSN Krzysztof Rączka w sprawie z wniosku W. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o przeliczenie emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 listopada 2019 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt III AUz (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2019 r., VII U (…), Sąd Okręgowy w G. oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji (pkt 1), oraz odrzucił apelację wnioskodawcy W. D. (pkt 2), w sprawie z jego odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 7 lutego 2018 r. o przeliczenie emerytury, zaś Sąd Apelacyjny w (…) oddalił zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy na powyższe postanowienie (postanowienie z dnia 6 marca 2019 r., III AUz (…)). Od powyższego postanowienia pełnomocnik wnioskodawcy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając w niej naruszenie prawa materialnego – art. 110 i 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
2 Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm. dalej „ustawa emerytalna”), oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., art. 148 k.p.c., art. 369 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. oraz art. 233 k.p.c. Pełnomocnik wniósł o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu drugiej instancji oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego i orzeczenie co do sprawy poprzez orzeczenie według zmienionych przepisów zgodnie z żądaniami powoda”, ewentualnie o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania”, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym kosztach postępowania kasacyjnego. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2019 r., III AUz (…), Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę kasacyjną pełnomocnika wnioskodawcy, wskazując w uzasadnieniu, że w art. 3981 § 1 k.p.c. enumeratywnie wymieniono katalog rozstrzygnięć, od których dopuszczalne jest wniesienie skargi kasacyjnej. Są to: prawomocny wyrok, postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu kończące postępowanie w sprawie, postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie. Postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji nie należy do żadnej z wymienionych wyżej kategorii rozstrzygnięć, tym samym skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik wnioskodawcy, powtarzając w nim zarzuty sformułowane wcześniej w skardze kasacyjnej co do naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 110 i 114 ustawy emerytalnej, oraz przepisów postępowania – art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., art. 148 k.p.c., art. 369 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c., oraz art. 233 k.p.c. Pełnomocnik wniósł o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu drugiej instancji oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego i orzeczenie co do sprawy poprzez orzeczenie według zmienionych przepisów zgodnie z żądaniami powoda”, ewentualnie o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania”, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym kosztach postępowania kasacyjnego.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jako oczywiście nieuzasadnione podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku (odpowiednio: postanowienia co do istoty sprawy wydanego w postępowaniu nieprocesowym – art. 5191 k.p.c.) lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Postanowienie oddalające zażalenie na postanowienie wydane przez sąd pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia apelacji, jako nie objęte wskazanym przepisem, nie należy do kategorii orzeczeń, od których ustawa dopuszcza skargę kasacyjną, co trafnie ocenił Sąd Apelacyjny, odrzucając - jako niedopuszczalną - skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Trzeba też przypomnieć – poza okolicznościami sprawy, że zażalenie do Sądu Najwyższego mogło być wniesione jedynie na te postanowienia sądu drugiej instancji, które były wymienione w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. W myśl art. 3941 § 1 i § 2 k.p.c., zażalenie przysługiwało na postanowienie Sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a także na postanowienia kończące postępowanie w sprawie, które nie były postanowieniami w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania (od nich przysługiwała skarga kasacyjna), a także nie były postanowieniami wydanymi w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji i pod warunkiem, że była to sprawa, w której przysługiwała skarga kasacyjna. Jak wskazano w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2007 r., II PZ 27/07 (niepublikowane), na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia apelacji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Taki rodzaj postanowień, został wyraźnie wyłączony w art. 3941 § 2 in fine k.p.c. z kategorii postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego. Powyższe wymaga uzupełnienia i wskazania, że zgodnie z obecnie obowiązującym przepisem art. 3941 § 1 oraz § 11 k.p.c. (por. art. 1 pkt 140 ustawy z
4 dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.), zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I UZ 30/25 2025-12-10Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest dopuszczalne?
- II UZ 73/16 2017-02-07Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie odwołania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której przysługuje skarga kasacyjna, jest orzeczeniem kończącym postępowanie…
- II UO 16/17 2017-11-22Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną i rozstrzygające o kosztach postępowania jest dopuszczalne?
- I UZ 40/25/1 2025-12-10Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalne?
- I UK 91/16 2016-12-20Czy skarga kasacyjna oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania skierowanych wobec sądu pierwszej instancji, dotycząca ustaleń faktycznych i oceny dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyżs…
Powołane przepisy
art. 110art. 233 § 1 KPCart. 391 KPCart. 378 § 1 KPCart. 382 KPCart. 148 KPCart. 369 KPCart. 370 KPCart. 233 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 5191 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy