IV KO 17/17
Izba Karna2017-03-16
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy jeden z oskarżonych w sprawie karnej jest małoletnią pokrzywdzoną, a jej przedstawiciel ustawowy (ojciec) jest sędzią sądu odwoławczego, który pełni również funkcję kierownika sekcji w tym sądzie, należy przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sędzia będący ojcem małoletniej pokrzywdzonej i jednocześnie przedstawicielem ustawowym, wykonującym jej prawa w postępowaniu, oraz jego małżonka wnosząca apelację, stwarzają sytuację, która może budzić wątpliwości co do bezstronności pozostałych sędziów sądu odwoławczego. W odbiorze uczestników postępowania i szerszej publiczności może powstać przekonanie o nieobiektywnym rozstrzygnięciu sprawy.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczy apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w K. w sprawie o przestępstwa z art. 160 § 3 k.k. Pokrzywdzoną jest małoletnia Z. C., której prawa wykonują rodzice. Ojciec pokrzywdzonej, R. L., jest sędzią Sądu Okręgowego w K. i pełni funkcję kierownika sekcji. Jedna z apelacji została wniesiona przez jego małżonkę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w T.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 17/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz w sprawie I. L. M., D. P. i J. P. oskarżonych o przestępstwa z art. 160 § 3 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 marca 2017 r. wniosku Sądu Okręgowego w K., zawartego w postanowieniu z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt IV Ka […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. i art. 93 § 1 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w T.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu rozpoznania apelacji obrońców oskarżonych i oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt XIV K […]. W wystąpieniu podniesiono, że pokrzywdzoną w sprawie jest małoletnia Z. C., której prawa, jako oskarżycielki posiłkowej, w postępowaniu wykonują rodzice – małżonkowie R. L. i I. C.. Przy czym R. L. jest sędzią Sądu Okręgowego w K., gdzie orzeka w IV Wydziale Karnym Odwoławczym i pełni tam funkcję kierownika Sekcji ds. Postępowań Szczególnych i Wykroczeń. Jest osobą powszechnie znaną wśród sędziów tego Sądu, a w latach 2008-2011 pełnił ponadto funkcje rzecznika prasowego Sądu ds. karnych. W tej sytuacji, w ocenie występującego Sądu,
2 rozpoznanie apelacji, może budzić wątpliwości co do bezstronności pozostałych sędziów Sądu Okręgowego w K.. Powyższe okoliczności, zdaniem występującego Sądu, przemawiają za przekazaniem przez Sąd Najwyższy sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, albowiem wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Warunkiem przełamania właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k., a więc przekazania sprawy do rozpoznania sądowi niewłaściwemu miejscowo i w ten sposób dokonanie odstępstwa od konstytucyjnej zasady rozpatrywania spraw przez sąd właściwy (zob. art. 45 Konstytucji RP) jest wykazanie, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny, przez sąd właściwy. W niniejszej sprawie sędzia wydziału odwoławczego Sądu właściwego i jednocześnie kierownik sekcji w tymże wydziale jest ojcem małoletniej pokrzywdzonej, a więc jej przedstawicielem ustawowym, i wykonuje, na podstawie art. 51 § 2 k.p.k., jej prawa w toku postępowania. Jedna z apelacji od wyroku Sądu Rejonowego została wniesiona m.in. przez małżonkę sędziego R. L. i jednocześnie matkę Z. C. W tej sytuacji sędziowie tego Sądu odwoławczego, z racji kontaktów zawodowych, w tym – stosunku podległości służbowej, nie powinni orzekać w niniejszej sprawie. W odbiorze pozostałych uczestników postępowania i szerszym może bowiem powstać (chociażby nieuzasadnione) przekonanie, że sprawa zostanie rozstrzygnięta w sposób nieobiektywny. To z kolei może prowadzić do uogólniających komentarzy i ocen podważających bezstronność tych sędziów. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. l.n
3
Powiązane orzeczenia
- III KO 145/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest małoletni syn sędziego sądu okręgowego, który jednocześnie pełni funkcję kontrolną wobec sądu pierwszej instancji, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu są…
- III KO 119/22 2022-12-07Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest małoletnie dziecko sędziego orzekającego w danym sądzie, a jego rodzice występują w charakterze oskarżycieli posiłkowych, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do…
- I KO 14/22 2022-02-09Czy w sytuacji, gdy w sprawie karnej pokrzywdzoną jest córka sędziego orzekającego w danym sądzie (lub sędziego w stanie spoczynku pozostającego w relacjach z czynnymi sędziami), dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia z…
- III KO 185/24 2024-12-03Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest syn sędziego orzekającego w sądzie właściwym do rozpoznania środków odwoławczych, a sędzia ten pełni funkcję zastępcy przewodniczącego wydziału, zachodzi podstawa d…
- IV KO 78/21 2021-07-28Czy w sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny uchylił wyrok sądu pierwszej instancji, wskazując na rażąco nieprawidłowe przeprowadzenie czynności z udziałem małoletniego pokrzywdzonego i nakazując rozważenie przesłuchania osób prze…
Powołane przepisy
art. 160 § 3 KKart. 37 KPKart. 93 § 1 KPKart. 45art. 51 § 2 KPK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy