III CZ 10/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-05-07
Skład orzekający: Kazimierz Zawada, Marek Sychowicz, Jan Futro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu, jeśli nie doszło do rozszerzenia powództwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu, jeśli w toku postępowania nie doszło do rozszerzenia powództwa. Wartość przedmiotu zaskarżenia pozostaje niezmieniona aż do zakończenia postępowania apelacyjnego, chyba że wystąpiły zdarzenia uzasadniające jej podwyższenie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Pogląd o powszechnej znajomości wartości przedmiotu sporu nie ma znaczenia prawnego w kontekście określenia wartości przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 250 000 zł, podczas gdy w pozwie wartość przedmiotu sporu wynosiła 4 000 zł. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Powodowie wnieśli zażalenie, argumentując m.in. powszechną znajomością wyższej wartości nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 10/10 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Sychowicz SSA Jan Futro w sprawie z powództwa C. D. i W. D. przeciwko W. K. i Gminie K. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2010 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w N. z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt III Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w N. odrzucił jako niedopuszczalną, ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.), skargę kasacyjną powodów od wyroku tego Sądu z dnia 27 października 2009 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że powodowie w skardze kasacyjnej określili wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 250 000 zł, podczas gdy w pozwie wartość przedmiotu sporu oznaczyli na 4 000 zł. Powołując się na art. 368 § 2 k.p.c. wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia może być oznaczona na kwotę wyższą od wartości przedmiotu sporu jedynie w razie rozszerzenia powództwa, co jednak w sprawie nie miało miejsca.
2 W zażaleniu powodowie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucili naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c., art. 19 § 1 w zw. z art. 25 § 1 k.p.c., art. 213 § 1 i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 365 §1 k.p.c. Wskazali, że w sprawie chodziło o stwierdzenie nieważności umowy przenoszącej własność gospodarstwa rolnego, obejmującego m.in. nieruchomości o łącznej powierzchni 2 65 ha. Podkreślili, że było faktem powszechnie znanym, że wartość nieruchomości i posadowionych na nich zabudowań przewyższała podaną w pozwie wartość przedmiotu sporu, a także kwotę 50 000 zł. Ponadto powołali się na poczynione w innej sprawie ustalenia co do wartości części wskazanego gospodarstwa rolnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stanowisko Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie mogło zostać skutecznie zakwestionowane, gdyż znajdowało uzasadnienie w treści art. 3982 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Powodowie w pozwie oznaczyli wartość przedmiotu sporu na kwotę 4000 zł. W toku dalszego postępowania – na co słusznie wskazał Sąd Okręgowy - nie doszło do rozszerzenia powództwa, a zatem nie wystąpiły zdarzenia uzasadniające - zgodnie z art. 368 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c. - podwyższenie wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego ponad wartość przedmiotu sporu (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2005 r., II CZ 114/05, niepubl., z dnia 22 kwietnia 2002 r., II UZ 11/02, „Prokuratura i Prawo” 2002, nr 11, poz. 45). Tym samym określona przez stronę powodową wartość przedmiotu sporu pozostała niezmieniona aż do zakończenia postępowania apelacyjnego i powodowie nie mogli w skardze kasacyjnej skutecznie określić wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia. Przywołana w uzasadnieniu zażalenia argumentacja jest chybiona. Pogląd o powszechnej znajomości wartości objętego sporem gospodarstwa rolnego jako o okoliczności wpływającej na wartość sporu jest bez znaczenia, jeżeli zważyć, że sami powodowie – mimo korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika - nie uwzględnili tej „oczywiście znanej” okoliczności. Także art. 365 § 1 k.p.c. nie mógł – inaczej niż twierdzą powodowie - stanowić podstawy prawnej związania wartością przedmiotu sporu ustaloną w innej sprawie. Sąd Okręgowy prawidłowo zatem przyjął, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała określonego w art. 3982 §1 k.p.c. progu dopuszczalności skargi kasacyjnej.
3 Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 2/20 2020-02-21Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu wskazaną w pozwie, jeśli nie nastąpiło rozszerzenie powództwa ani orzeczenie ponad żądanie?
- IV CZ 88/09 2009-12-17Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeśli nie doszło do zmiany powództwa ani orzeczenia ponad żądanie?
- V CZ 26/17 2017-04-07Czy wartość przedmiotu zaskarżenia podana w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu wskazana w pozwie, jeśli powódka nie rozszerzyła powództwa ani sąd nie orzekł ponad żądanie?
- I CZ 5/19 2019-01-23Czy skarżący może oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej na kwotę wyższą niż wskazana przez niego w uprzednio złożonej apelacji, która została następnie oddalona?
- IV CSK 182/19 2020-05-14Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia podana w apelacji, jeśli wartość przedmiotu sporu w pierwszej instancji nie została zmieniona?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 368 § 2 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 19 § 1art. 25 § 1 KPCart. 213 § 1art. 233 § 1 KPCart. 365 §1 KPCart. 368 § 2art. 39821 KPCart. 365 § 1 KPCart. 3982 §1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy