II KO 90/22
Izba Karna2022-09-27
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest sądem przełożonym nad sądem apelacyjnym w rozumieniu art. 44² k.p.k. w celu przekazania sprawy o odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy jest sądem przełożonym nad sądem apelacyjnym w rozumieniu art. 44² k.p.k. w celu przekazania sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie innemu sądowi równorzędnemu. Względy prawne i aksjologiczne, zwłaszcza postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, przemawiają za stosowaniem art. 44² k.p.c. w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie, gdy istnieje uzasadniona obawa co do bezstronności sądu w wymiarze zewnętrznym.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była obawa o bezstronność sądu, gdyż reprezentantem Skarbu Państwa miał być prezes tego samego sądu, przed którym toczyło się postępowanie. Sąd Najwyższy rozpoznał wystąpienie sądu apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę W. F. do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 90/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie W. F. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 27 września 2022 r. wystąpienia zawartego w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2022 r, sygn. II AKa 15/22 w przedmiocie przekazania przez Sąd Najwyższy sprawy do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 442 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 554 § 2b pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 558 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę W. F. do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44² pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 558 k.p.k. o przekazanie rozpoznania apelacji wniesionej w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwe niesłuszne tymczasowe aresztowanie od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 października 2021 r., sygn. VIII Ko 75/17, innemu równorzędnemu sądowi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Wystąpienie zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie jest zasadne. Względy prawne i aksjologiczne leżące u podstaw art. 44² pkt 1 k.p.c., zwłaszcza postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, przemawiają za jego stosowaniem w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Zachodzić może bowiem uzasadniona obawa co do bezstronności sądu w wymiarze zewnętrznym, gdy reprezentantem Skarbu Państwa będzie prezes tego samego sądu, przed którym toczyć się będzie postępowanie o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Stosowanie wprost art. 44² k.p.k. do postępowania o odszkodowanie i zadośćuczynienie oznacza, co trafnie wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, że sędziowie sądu właściwego - po myśli art. 554 §1 k.p.k. - nie mogą podejmować w sprawie żadnych czynności, gdyż są wyłączeni od rozpoznania sprawy ex lege. Jedyną czynnością o charakterze bardziej technicznym niż orzeczniczym jest wydanie z urzędu postanowienia o przedstawieniu akt sprawy sądowi przełożonemu nad sądem właściwym w celu przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, co w tej sprawie stało się faktem (por. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 554, teza 7). Sądem przełożonym nad sądem apelacyjnym, o którym mowa w art. 44² k.p.k. jest Sąd Najwyższy (por. uchwała SN z 6 marca 1998 r., III CZP 70/97 oraz postanowienie SN z 18 grudnia 2012 r., II PO 1/12). Wobec uznania zasadności wskazanych przez Sąd Apelacyjny przesłanek wystąpienia o przekazanie sprawy, powiązanych z treścią art. 554 § 2b pkt 1 k.p.k., należało, uwzględniając dyspozycję art. 44² pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi. Z tych względów postanowiono jak na wstępie. [as]
3
Powiązane orzeczenia
- II KO 3/23 2023-02-21Czy wniosek o przekazanie sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, oparty na art. 44² pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k., jest dopuszczalny, gdy organem reprezentują…
- IV KO 90/24 2024-08-08Czy wniosek o przekazanie sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, powinien zosta…
- II KK 208/15 2015-11-04Czy sąd odwoławczy, oddalając w całości wniosek o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, naruszył przepisy postępowania, w szczególności poprzez nierzetelne rozważenie zarzutów apelacji i zanie…
- II KO 97/23 2023-08-23Czy w sytuacji, gdy sprawa o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie była już kilkukrotnie przekazywana przez Sąd Najwyższy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, a sąd miejscowo właściw…
- II KO 50/23 2023-05-24Czy wniosek o przekazanie sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na art. 37 k.p.k., może być uwzględniony, gdy Skarb Państwa jes…
Powołane przepisy
art. 442 pkt 1 KPCart. 554 § 2art. 558 KPKart. 44art. 554 §1 KPKart. 554§ 2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy