II PZ 2/06

Postanowienie z dnia 6 marca 2006 r. II PZ 2/06 Wykładając art. 3701 k.p.c., należy mieć na względzie art. 176 ust. 1 Kon-stytucji, wyrażający zasadę co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądo-wego, a także, że ewentualne niedokładności, szczególnie w zakresie przedsta-wienia zarzutów apelacji i ich uzasadnienia (art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.), mogą zostać wyjaśnione w toku rozprawy apelacyjnej, w trakcie której przedstawiony jest stan sprawy, w tym zarzuty i wnioski apelującego (art. 377 k.p.c.). Odrzuce-nie apelacji sporządzanej przez fachowego pełnomocnika, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy określone w art. 368 § 1 pkt 1-3 i 5 k.p.c. wymagania w ogóle nie zostały spełnione, co uniemożliwia identyfikację jej przedmiotu, zarzutów i granic zaskarżenia. Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2006 r. sprawy z powództwa Władysława P. przeciwko Bogumile M. o zapłatę, na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2005 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2005 r. [...] Sąd Apelacyjny w Gdańsku od-rzucił apelację pozwanej Bogumiły M. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 16 maja 2005 r., którym Sąd ten zasądził od pozwanej na rzecz powoda Bogusława P. kwoty 9.813,13 zł tytułem wy-nagrodzenia za pracę, 20.271,32 zł tytułem wyrównania diet za podróże zagraniczne oraz kwotę 566,31 zł tytułem ekwiwalentu za odzież roboczą i pranie, oddalając dalej idące powództwo i orzekając o kosztach postępowania. 2 W apelacji od tego wyroku pozwana, dochodziła jego zmiany „w części po-przez uchylenie wyroku w pkt 1a, 1b i oddalenie powództwa w tej części, zmianę za-skarżonego wyroku w pkt 4 poprzez obciążenie kwotą 788,28 Skarbu Państwa oraz zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa procesowego za I i II instancję, ewentualnie o uchylenie wyroku w wymienionych wyżej punktach i przeka-zanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji”. Jako podstawy apelacji pozwana wskazała naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 58 i 60 k.c. w związku z art. 300 k.p. oraz naruszenie przepisów prawa proceso-wego - art. 233, 244 § 1 i 245 k.p.c. W uzasadnieniu przytoczyła we fragmentach stan faktyczny sprawy, nie odno-sząc się szczegółowo do wskazanych podstaw zaskarżenia, zaś znaczna część apelacji, zawierała uzasadnienie nieprzystające do okoliczności sprawy, stanowiąc wyraźnie fragment pisma procesowego w innej sprawie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, apelacja nie spełniła warunku określonego w art. 368 § 1 pkt 3 k.p.c., a brak ten ma charakter nieusuwalny, „wobec sporządzenia apelacji przez fachowego pełnomocnika”, powodując skutek w postaci odrzucenia apelacji na podstawie art. 3701 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie, skarżąca przyznała, „że wskutek nie dają-cych się wyjaśnić okoliczności trzecia strona pisma (apelacji) i to tylko egzemplarza przekazanego Sądowi zawierała uzasadnienie z innego pisma nie stanowiącego w tym wypadku logicznej ciągłości uzasadnienia”, niemniej jednak podniosła, iż mimo tego przynajmniej częściowo w apelacji uzasadniono wskazane w niej zarzuty. Na tej podstawie wniosła o jego uchylenie i przekazanie apelacji do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 368 § 1 k.p.c. apelacja powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto między innymi zawierać: ozna-czenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy w części (pkt 1), zwięzłe przedstawienie zarzutów (pkt 2), uzasadnienie zarzutów (pkt 3) oraz wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem za-kresu żądanej zmiany lub uchylenia (pkt 5). W sytuacji, gdy apelację składa sama strona, wskazane wyżej braki tego pisma, podlegają uzupełnieniu na wezwanie sądu, natomiast w sytuacji gdy nie są one spełnione w apelacji sporządzonej przez adwo- 3 kata lub radcę prawnego (fachowego pełnomocnika), sąd pierwszej instancji odrzuca środek odwoławczy bez wzywania do usunięcia tych braków (art. 3701 k.p.c.). Wy-mogi jakim winna odpowiadać apelacja, niewątpliwie zmierzają do usprawnienia po-stępowania apelacyjnego, niemniej jednak nie mogą być traktowane w sposób zbyt formalistyczny, uniemożliwiający w istocie merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wykła-dając ten przepis należy mieć na względzie art. 176 ust. 1 Konstytucji, wyrażający zasadę co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego, a także świado-mość, że ewentualne niedokładności, szczególnie w zakresie przedstawienia zarzu-tów i ich uzasadnienia (art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.) mogą zostać wyjaśnione w toku rozprawy apelacyjnej, w trakcie której przedstawiany jest stan sprawy, w tym zarzuty i wnioski apelującego (art. 377 k.p.c.). Innymi słowy odrzucenie apelacji sporządzo-nej przez fachowego pełnomocnika, może mieć miejsce tylko wyjątkowo, gdy okre-ślone w art. 368 § 1 pkt 1-3 i 5 k.p.c. wymogi w ogóle nie zostały spełnione, co w istocie właściwie uniemożliwia identyfikację przedmiotu, zarzutów i granic zaskarże-nia. W ocenianej sprawie, składająca apelację niewątpliwie spełniła ogólne wymogi, którym to pismo procesowe winno odpowiadać, zawarła także oznaczenie zaskarżo-nego wyroku, wskazując jego zakres, przytoczyła również zarzuty, oraz wnioski apelacyjne, a także - wbrew ocenie Sądu Apelacyjnego - w części uzasadnienie za-rzutów. Niewątpliwie dalsza część apelacji nie przystawała do okoliczności sprawy, świadcząc o - co najmniej - nonszalancji pełnomocnika, niemniej jednak nie może być to potraktowane jako brak uniemożliwiający rozpoznanie tego środka uzasad-niający jego odrzucenie. Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. ========================================