IV KK 263/17
WyrokIzba Karna2017-09-21
Skład orzekający: Henryk Gradzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty kasacji dotyczące obrazy przepisów postępowania i prawa materialnego, które w istocie kwestionują ustalenia faktyczne są dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że zarzuty podniesione przez obrońcę skazanego nie spełniają wymogów kasacyjnych. Zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania, które w rzeczywistości kwestionują prawidłowość ustaleń faktycznych, nie stanowią podstawy zaskarżenia kasacyjnego. Podobnie, zarzuty dotyczące obrazy prawa materialnego, które w istocie podważają ustalenia faktyczne dotyczące zamiaru popełnienia przestępstwa, nie mogą być skuteczne w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M.O. za oszustwo (art. 286 § 1 k.k.) popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzając pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary za podobne przestępstwo. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania dotyczącą nierozpoznania wniosku dowodowego oraz wadliwe ustalenia faktyczne, a także obrazę prawa materialnego w zakresie znamion oszustwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie kasacji i zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 263/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk, bez udziału stron, po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 września 2017 r., sprawy M.O. skazanego z art. 286 § 1 kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt IV Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt II K (…) p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. M.B. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT tytułem wynagrodzenia za sporządzenie kasacji; 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE M.O. wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt II K (…) został skazany za to, że w dniu 3 marca 2014 r. w P., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził W.K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 358,99 zł w ten sposób, że prowadząc sklep
2 internetowy supersale.pl wprowadził w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy sprzedaży drukarki R., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu ponad 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. za czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody, poprzez zapłatę na rzecz W.K. kwoty 358,99 zł. Rozstrzygnięto także w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu oraz kosztów sądowych. Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę, Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt IV Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji. Zwolnił oskarżonego od zwrotu kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i rozstrzygnął w przedmiocie kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu. Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca skazanego M.O.. Podniósł w niej zarzuty: I. rażącej obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 170 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., poprzez brak ustosunkowania się przez Sąd odwoławczy do złożonego w apelacji i jej uzupełnieniu wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka P.S., a w konsekwencji poprzez milczące oddalenie wniosku dowodowego obrońcy, podczas gdy oddalenie wniosku dowodowego strony wymaga wydania przez Sąd stosownego postanowienia; II. rażącej obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez czynienie przez Sąd odwoławczy ustaleń faktycznych, bez zgromadzenia w materiale dowodowym sprawy, dowodów, na okoliczność ustalonych przez Sąd faktów, poprzez całkowicie nieuprawnione przesunięcie ciężaru dowodów poprzez wyciągnięcie negatywnych konsekwencji w stosunku do oskarżonego tylko dlatego, że nie zaprzeczył określonym okolicznościom, które nie zostały należycie udowodnione w toku postępowania oraz poprzez całkowite pominięcie okoliczności stanowiących przedmiot depozycji świadka P.S. w sprawie przed Sądem jak również w konsekwencji obrazę przepisu art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1
3 i § 2 k.p.k., poprzez brak uchylenia orzeczenia Sądu I instancji pomimo, że Sąd I instancji również dokonał ustalenia faktów, pomimo że nie zostały w sprawie zgromadzone dowody, które pozwalałyby na ustalenie określonych okoliczności; III. rażącej obrazy prawa materialnego, tj. art. 9 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, że wystarczającymi okolicznościami pozwalającymi na przyjęcie zamiaru kierunkowego popełnienia przestępstwa oszustwa, jak również wprowadzenia w błąd zmierzającego do doprowadzenia go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem jest wystawienie produktu do sprzedaży i brak wywiązania się z umowy o charakterze cywilnoprawnym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, także o zwolnienie skazanego od kosztów sądowych oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej M.O. z urzędu. Prokurator w złożonej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego M.O. okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym i jako taka została oddalona w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Pierwszy zarzut kasacji, sprowadzający się do tego, że Sąd odwoławczy nie rozpoznał wniosku dowodowego zgłoszonego w apelacji o przesłuchanie świadka P.S., jest nieprawdziwy. Z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 10 stycznia 2017 r. wynika, że wniosek ten i pozostałe zgłoszone w postępowaniu odwoławczym, zostały rozpoznane, a decyzją procesową było ich oddalenie (k. 524, t. III). W uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego poświęcono wystarczająco dużo uwagi kwestii przyczyn, dla których przeprowadzenie przesłuchania P.S. na rozprawie nie było możliwe, a zarazem wykazano, że dowód ten, w świetle jej zeznań z postępowania przygotowawczego, które ujawniono i rozważono, nie miałby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy podkreślić, że wysuwanie w kasacji zarzutów, które zostały rozpoznane i omówione przez Sąd odwoławczy, nie mieści się w ustawowych podstawach postępowania kasacyjnego, gdyż zmierza do ponowienia kontroli
4 odwoławczej wyroku, czego przecież procedura karna nie przewiduje. W myśl art. 519 k.p.k. kasacja jest środkiem zaskarżenia od wyroku sądu odwoławczego, a nie wyroku sądu pierwszej instancji. Podniesione zarzuty muszą więc mieć charakter kasacyjny, co oznacza, że powinny wskazywać na uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. lub na inne rażące naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na treść wyroku sądu odwoławczego (art. 523 § 1 k.p.k.). Warunków tych nie spełnia drugi zarzut kasacji, wskazujący pozornie tylko na obrazę przepisów prawa procesowego, ale w istocie kwestionujący prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia o winie oskarżonego. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie stanowi podstawy zaskarżenia kasacyjnego. Również złudnie kasacyjny charakter ma trzeci z zarzutów kasacji, dotyczący obrazy prawa materialnego, tj. art. 286 § 1 k.k. W gruncie rzeczy skarżący zmierzał nie do wykazania wadliwej subsumcji ustalonych faktów pod znamiona przestępstwa typizowanego w art. 286 § 1 k.k., ile raczej podważał trafność ustaleń faktycznych, w szczególności dotyczących zamiaru oszustwa po stronie oskarżonego. Sąd odwoławczy dokonał kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji w tym zakresie i stwierdził, że sprawstwo M.O. zostało wykazane ponad wszelką wątpliwość w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że ustalone okoliczności wykluczały uznanie, że niewywiązanie się przez oskarżonego z umowy sprzedaży drukarki W.K., stanowiło tylko niewykonanie zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym. Skoro zatem żaden z zarzutów podniesionych przez obrońcę nie zasługiwał na uwzględnienie, przeto kasację należało oddalić z powodu oczywistej bezzasadności. O zwolnieniu skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., a o przyznaniu obrońcy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – na mocy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, przy czym wysokość zasądzonej kwoty wynika z § 17 ust. 3 pkt 1 w zw. § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie
5 ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- II KK 114/22 2022-11-30Czy zarzuty kasacji dotyczące obrazy prawa materialnego i procesowego, które w istocie kwestionują ustalenia faktyczne sądy pierwszej instancji, mogą stanowić skuteczną podstawę do uchylenia orzeczenia sądu drugiej insta…
- IV KK 269/13 2013-11-27Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, zamiast skupiać się na uchybieniach sądu odwoławczego?
- II KK 154/23 2023-11-24Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach obrazy prawa materialnego i procesowego, które w istocie kwestionują ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, może zostać uwzględniona przez Sąd Najwyższy?
- III KK 180/13 2013-07-16Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażącą obrazę przepisów postępowania karnego i prawa materialnego, może być skuteczna, jeśli powiela zarzuty apelacyjne dotyczące ustaleń faktycznych i zmierza do ponownej oceny…
- IV KK 327/25 2025-09-24Czy w postępowaniu kasacyjnym można skutecznie podnosić zarzut obrazy prawa materialnego, jeśli sąd odwoławczy jedynie zaaprobował zastosowanie tego prawa przez sąd pierwszej instancji, a nie stosował go samodzielnie?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 kpkart. 286 § 1 kkart. 64 § 1 KKart. 46 § 1 KKart. 170 § 3 KPKart. 458 KPKart. 2 § 2 KPKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 438 pkt 2art. 437 § 1art. 9 § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy