V CO 17/06
Izba Cywilna2006-12-19
Skład orzekający: Tadeusz Żyznowski, Maria Grzelka, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu art. 18 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu art. 18 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Na podstawie art. 4011 k.p.c. SN wznawia postępowanie, uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go orzeczenia i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.Stan faktyczny
Powodowie, będący współwłaścicielami nieruchomości, domagali się od Gminy zapłaty odszkodowania za niedostarczenie lokali socjalnych byłym lokatorom, którzy zostali eksmitowani. Sądy niższych instancji oraz Sąd Najwyższy oddaliły powództwo, uznając, że art. 18 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów ogranicza odszkodowanie do różnicy między czynszem wolnorynkowym a socjalnym, a taka różnica nie wystąpiła. Następnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 18 ust. 4 tej ustawy jest niezgodny z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wznawia postępowanie zakończone wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2005 r., uchyla ten wyrok oraz wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 lutego 2004 r. i rozpoznanie sprawy przekazuje temu Sądowi Okręgowemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CO 17/06 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Grzegorz Misiurek Protokolant Piotr Malczewski po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2006 r. skargi J.J., W.T. i R.K. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa J.J., W.T. i R.K. przeciwko Gminie R. o zapłatę, zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt [...], wznawia postępowanie zakończone wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2005 r., uchyla ten wyrok oraz wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 lutego 2004 r. i rozpoznanie sprawy przekazuje temu Sądowi Okręgowemu.
2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2005 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację powodów [...] od wyroku Sądu Okręgowego, aprobującego rozstrzygnięcie oddalające żądanie powodów – współwłaścicieli zabudowanej nieruchomości skierowane przeciwko pozwanej Gminie R. o zapłatę 14.207,97 zł. Według poczynionych ustaleń, które nie były kwestionowane w toku postępowania pozwana Gmina nie zapewniła lokali socjalnych byłym lokatorem zamieszkującym w zabudowanej nieruchomości powodów. Byli lokatorzy zostali – prawomocnymi wyrokami – eksmitowani, z zapewnieniem im prawa do lokali socjalnych, oraz wstrzymaniem wykonania eksmisji do czasu zaoferowania lokali przez pozwaną Gminę. Zamieszkując w tych samych lokalach nie płacą odszkodowania za korzystanie z nich a także nie uiszczają opłat za dostawy tzw. mediów tj. opłaty za energię elektryczną, wodę ciepłą i zimną oraz centralne ogrzewanie. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wyrażenia przez Sądy niższych instancji zapatrywania stwierdzającego, że roszczenie powodów o odszkodowanie z art. 18 ust. 4 ustawy, z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.) za niedostarczenie lokali socjalnych uprawnionym do tego osobom eksmitowanym jest niezasadne. Zdaniem Sądów obu instancji odszkodowanie przewidziane w powołanym art. 18 ust. 4 uopl ustawodawca ograniczył do różnicy pomiędzy tzw. czynszem wolnorynkowym a tym, który zobowiązani są płacić byli lokatorzy uprawnieni do lokalu socjalnego. Skoro w rozpoznawanej sprawie różnica taka nie występuje brak jest podstaw do uwzględnienia powództwa. Powyższe zapatrywanie podzielił – w powołanym na wstępie wyroku – Sąd Najwyższy, który z powołaniem się na uchwałę z dnia 16 kwietnia 2003 r., III CZP 22/03 (OSNC 2004, nr 2, poz. 19) wskazał, że omawiany przepis art. 18 ust. 4 reguluje w sposób szczególny odszkodowanie od gminy i stanowi lex specialis w stosunku do zasad wynagradzania szkody określonych w art. 361 § 2 k.c., który nie ma zastosowania w rozpoznanej sprawie.
3 Wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. SK 51/05 (Dz. U. Nr 94, poz. 657) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2005 r., jest niezgodny z art. 2, art. 64 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z powołaniem się na art. 4011 k.p.c. oraz przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego powodowie [...] wnosili o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2005 r. oraz zmianę tego wyroku i poprzedzających go orzeczenia Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 lutego 2004 r., a także orzeczenia Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 września 2003 r. i uwzględnienie powództwa w całości z zasądzeniem kosztów procesu. Z powyższego wynika, że skarga o wznowienie postępowania została oparta na ustawowej podstawie jaką w myśl art. 4011 k.p.c. stanowi przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 maja 2006 r. SK 51/05 stwierdzający, że art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie prawa lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 art., 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został opublikowany w dniu 5 czerwca 2006 r. (Dz. U. Nr 94, poz. 657). Termin określony w art. 407 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. został dochowany. Z powyższych przyczyn i na podstawie powołanych przepisów oraz art. 412 § 4 k.p.c. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- II CK 306/04 2004-12-17Czy osoba objęta orzeczeniem nakazującym opróżnienie lokalu, wydanym po 31 grudnia 2000 r., a przed wejściem w życie ustawy o ochronie praw lokatorów, której orzeczenie nie zostało wykonane, ma prawo do lokalu socjalnego…
- I CO 17/06 2007-02-08Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami z Konstytucją, który dotyczy spraw niezakończonych przed wejściem w życie zmienionego przepisu, stanowi podstawę…
- II CZ 36/15 2015-06-12Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę prawną orzeczenia, może zostać odrzucona, jeśli przepis ten nie sta…
- I CZ 19/14 2014-04-11Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu prawa z Konstytucją, który nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, lecz wskazuje na tzw. pominięcie ustawodawcze, stanowi podstawę do wznowi…
- IV CSK 135/18 2018-05-23Czy w postępowaniu o wznowienie postępowania, wszczętym na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o prawie autorskim i prawach pok…
Powołane przepisy
art. 18 ust. 4art. 361 § 2 KCart. 2art. 64 ust. 1art. 77 ust. 1art. 31 ust. 3art. 4011 KPCart. 407 § 2art. 412 § 4 KPC§ 2§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy