I CZ 71/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-09-28
Skład orzekający: Wojciech Katner, Teresa Bielska-Sobkowicz, Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona pozwana, która wniosła o oddalenie apelacji powódki i uzyskała korzystne dla siebie orzeczenie Sądu Apelacyjnego, jest pokrzywdzona tym orzeczeniem w rozumieniu art. 398^6 § 2 k.p.c. i może wnieść skargę kasacyjną od jego uzasadnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że strona pozwana nie była pokrzywdzona orzeczeniem Sądu Apelacyjnego, które oddaliło apelację powódki, gdyż było ono zgodne z żądaniem strony pozwanej. Skarga kasacyjna przysługuje stronie, która nie utrzymała się ze swoimi żądaniami i wnioskami. Ponadto, skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna od uzasadnienia wyroku. W związku z tym, skarga kasacyjna była niedopuszczalna.Stan faktyczny
Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo. Strona pozwana, mimo korzystnego dla niej wyroku, nie zgadzała się z jego uzasadnieniem i uważała się za pokrzywdzoną. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, uznając brak interesu prawnego strony pozwanej (gravamen). Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 71/11 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Wojciech Katner (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSA Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. W. przeciwko Gminie Miasto R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 września 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 marca 2011 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej – Gminy Miasta R. od wyroku tego Sądu z dnia 9.12.2010 r. w sprawie z powództwa J. W. o zapłatę, którym oddalono apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21.06.2010 r., oddalającego powództwo. W uzasadnieniu postanowienia Sąd drugiej instancji wskazał, że strona pozwana wniosła skargę od korzystnego dla niej orzeczenia, nie godząc się z jego uzasadnieniem i podnosząc, że zastosowana przez Sąd Apelacyjny argumentacja jest dla Gminy niekorzystna, w czym upatrywała ona swojego interesu prawnego do złożenia skargi (gravamen). W ocenie Sądu Apelacyjnego nie doszło do pokrzywdzenia strony pozwanej zaskarżonym wyrokiem, skoro wniosła ona o oddalenie apelacji powódki i Sąd Odwoławczy orzekł zgodnie z tym żądaniem. Stronie pozwanej nie przysługiwało uprawnienie do jego zaskarżenia, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu strona pozwana zarzuciła naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c., przez bezzasadne uznanie jej skargi kasacyjnej za niedopuszczalną i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W dawniejszym orzecznictwie prezentowany był pogląd, według którego interes prawny we wniesieniu środka zaskarżenia nie jest przesłanką dopuszczalności tego środka, ale jest przesłanką merytoryczną jego skuteczności (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1971 r., III CZP 79/71, OSNCP 1972, z. 6, poz. 101). Obowiązujący de lege lata model polskiego procesu cywilnego skłania do przyjęcia odmiennego zapatrywania, a mianowicie, że warunkiem dopuszczalności
3 zaskarżenia orzeczenia jest interes skarżącego w tym zaskarżeniu, zachodzący w wypadku tzw. gravamen, polegającego – najogólniej mówiąc – na niezgodności orzeczenia z żądaniem zgłoszonym w procesie przez stronę (por. postanowienie SN z dnia 5.09.1997 r., III CKN 152/97, Lex nr 50615). Skarga kasacyjna przysługuje stronie „pokrzywdzonej” rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji, a więc stronie, która nie utrzymała się ze swoimi żądaniami i wnioskami. Tymczasem strona pozwana od początku wnosiła o oddalenie powództwa J. W. oraz przed Sądem drugiej instancji o oddalenie jej apelacji od korzystnego dla strony pozwanej wyroku Sądu Okręgowego. Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego odpowiada więc w całości żądaniu strony pozwanej, co skargę kasacyjną czyni niedopuszczalną. Podnieść ponadto należy, że nie jest dopuszczalna skarga kasacyjna od uzasadnienia wyroku, tak więc niezależnie od braku gravaminis także i z tej przyczyny nie mogłyby odnieść skutku zarzuty odnoszące się do argumentacji Sądu drugiej instancji, decydującej o oddaleniu apelacji powódki (por. postanowienie SN z dnia 4.09.2009 r., III CZ 36/09, Lex nr 578839). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 79/24 2024-12-11Czy skarga kasacyjna skierowana przeciwko rozstrzygnięciu o oddaleniu apelacji strony pozwanej w pozostałej części, które nie prowadzi do pokrzywdzenia skarżącego, jest dopuszczalna?
- III CZ 75/11 2011-12-09Czy strona, która nie wniosła apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji, może skutecznie wnieść skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji oddalającego apelację drugiej strony, jeśli wyrok sądu pierwszej instanc…
- III CSK 264/18 2019-05-29Czy strona pozwana ma interes prawny w zaskarżeniu części wyroku oddalającej jej apelację?
- II CSK 441/14 2015-02-25Czy skarga kasacyjna skierowana przeciwko części wyroku, która uwzględnia apelację strony pozwanej, jest dopuszczalna?
- I CSK 2136/22 2023-02-10Czy skarga kasacyjna może być skierowana do punktów wyroku sądu drugiej instancji, które oddalają apelację strony wnoszącej skargę lub odrzucają apelację strony wnoszącej skargę?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy