III CZ 36/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-09-04
Skład orzekający: Jacek Gudowski, Krzysztof Strzelczyk, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być wniesiona od orzeczenia sądu drugiej instancji, które w części oddala powództwo, jeśli pozwany kwestionuje jedynie uzasadnienie tego oddalenia, a nie samo rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od sentencji orzeczenia, a nie od jego uzasadnienia. W sytuacji, gdy pozwany kwestionuje jedynie motywy sądu drugiej instancji dotyczące częściowego oddalenia powództwa, a nie samo rozstrzygnięcie, które jest zgodne z jego stanowiskiem procesowym, dochodzi do naruszenia zasad zaskarżalności i przekroczenia granic dopuszczalności skargi kasacyjnej. W takich okolicznościach, postanowienie odrzucające skargę kasacyjną jest trafne.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r. częściowo uwzględnił apelację powoda, zasądzając od pozwanych na rzecz powoda kwotę odszkodowania oraz rentę, a w pozostałej części powództwo oddalił. Pozwany C. S.A. zaskarżył wyrok w całości, w tym część oddalającą powództwo. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 r. odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że jej przedmiotem może być tylko orzeczenie uwzględniające powództwo, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest poniżej progu dopuszczalności skargi kasacyjnej. Pozwany wniósł zażalenie, podnosząc, że świadomie zaskarżył orzeczenie w całości, kwestionując jego uzasadnienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej "C." S.A. na postanowienie Sądu Okręgowego w N. o odrzuceniu skargi kasacyjnej i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 36/09 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa R.U. przeciwko „Z.” S.A. i "C.” S.A. o zapłatę, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2009 r., zażalenia strony pozwanej "C.” S.A. na postanowienie Sądu Okręgowego w N. z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i zasądza od pozwanej "C.” S.A. na rzecz powoda kwotę 1100 zł (tysiąc sto zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w N. oddalił powództwo R.U. przeciwko Z. S.A. oraz C. S.A. o odszkodowanie i rentę. W częściowym uwzględnieniu apelacji powoda Sąd Okręgowy w N. orzeczeniem z dnia 27 listopada 2008 r. zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę 41 753 zł tytułem odszkodowania oraz kwoty po 600 zł miesięcznie tytułem renty uzupełniającej, a w pozostałej części powództwo oddalił. Oddalił także apelację w pozostałym zakresie i zażalenie pozwanego C. dotyczące orzeczenia o kosztach oraz orzekł o kosztach postępowania za obie instancje. Wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony przez pozwane C. z wyraźnym zaznaczeniem, że zaskarżeniem objęty jest cały wyrok, a zatem także rozstrzygnięcie oddalające pozostałą część żądania. W związku z tym wartość przedmiotu zaskarżenia określono na kwotę 74 990 zł. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę, stwierdzając, że przedmiotem zaskarżenia pozwanego może być tylko orzeczenie uwzględniające powództwo, a jego wartość – zgodnie z art. 19 § 1 i art. 22 k.p.c. – wynosi łącznie kwotę 48 953 zł, a więc poniżej kwoty stanowiącej próg dopuszczalności skargi kasacyjnej określony w art. 3982 § 1 k.p.c. W zażaleniu pozwanego C. S.A. podniesiono, że świadomie zostało zaskarżone orzeczenie Sądu drugiej instancji w całości, a więc także w części oddalającej powództwo skierowane przeciwko niemu. W ocenie skarżącego, orzeczenie oddalające powództwo, „pomimo pozornej korzystności dla pozwanego”, jest niezgodne z jego stanowiskiem procesowym kwestionującym samą zasadę żądania. Tymczasem Sąd Okręgowy przyjął, że roszczenia powoda zasługują co do zasady na uwzględnienie, lecz są tylko wygórowane. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym – w określonych przez ustawę wypadkach – od sentencji orzeczenia, a nie od uzasadnienia. Tymczasem ze skargi wniesionej przez pozwane C. wynika, że nie podważa ono orzeczenia o częściowym oddaleniu
3 powództwa (pkt 1. III sentencji wyroku Sądu Okręgowego w N.), które jest zgodne z żądaniem procesowym, lecz uzasadnienie rozstrzygnięcia w tym zakresie, kwestionując przyjęte przez Sąd motywy. W ten sposób doszło do naruszenia zasad zaskarżalności oraz ominięcia granic określonych w art. 3982 § 1 k.p.c., co należy uznać za nadużycie prawa procesowego. Trzeba przy tym zważyć, że kwestionowane przez skarżącego motywy nie mają wpływu na ocenę zakresu powagi rzeczy osądzonej, jak też nie zachodzą jakiekolwiek inne przyczyny, które świadczą o rzekomym „pokrzywdzeniu” strony pozwanej; w zaskarżonym zakresie powództwo zostało oddalone, a więc zapadł wyrok w pełni zgodny z żądaniem strony pozwanej, a w pozostałym wprawdzie uwzględnione, ale w części, która nie podlega skardze kasacyjnej. Z tych względów, skoro kodeks postępowania cywilnego nie dopuszcza skargi kasacyjnej od uzasadnienia, a w części, w której skarga taka jest ze względu na przedmiot niewyłączona, nie zostało spełnione wymaganie określone w art. 3982 § 1 k.p.c., należało zaskarżone zażaleniem postanowienie uznać za trafne. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II CSK 117/16 2016-09-28Czy skarga kasacyjna wniesiona od orzeczenia sądu pierwszej instancji, obok orzeczenia sądu drugiej instancji, jest dopuszczalna w całości?
- I CSK 2160/23 2025-02-20Czy skarga kasacyjna wniesiona w zakresie, w którym orzeczenie sądu drugiej instancji było dla skarżącego korzystne, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
- III CSK 326/13 2013-12-20Czy skarga kasacyjna może być skierowana do części orzeczenia sądu drugiej instancji, która nie została w nim rozstrzygnięta?
- V CSK 294/14 2014-12-05Czy skarga kasacyjna skierowana przeciwko rozstrzygnięciu, które nie znajduje się w zaskarżonym wyroku sądu drugiej instancji, jest dopuszczalna?
- I CSK 5993/22 2023-10-05Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w zakresie, w jakim dotyczy oddalenia apelacji pozwanej, jeśli wyrok sądu drugiej instancji jest w tej części korzystny dla powódki?
Powołane przepisy
art. 19 § 1art. 22 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy