V CSK 294/14
WyrokIzba Cywilna2014-12-05
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna skierowana przeciwko rozstrzygnięciu, które nie znajduje się w zaskarżonym wyroku sądu drugiej instancji, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna może być wniesiona jedynie od prawomocnego wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji lub od oznaczonych postanowień tego sądu. Przedmiotem zaskarżenia może być wyłącznie rozstrzygnięcie znajdujące się w orzeczeniu sądu drugiej instancji. Jeśli orzeczenia takiego nie ma, brak jest substratu zaskarżenia, co czyni skargę kasacyjną bezprzedmiotową i niedopuszczalną.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz ZUS kwotę 136.478,40 zł z odsetkami, zastrzegając ograniczenie odpowiedzialności pozwanego do nieruchomości. Powód złożył apelację od wyroku w części oddalającej powództwo i w zakresie ograniczenia odpowiedzialności. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok w części dotyczącej ograniczenia odpowiedzialności i oddalił apelację w pozostałej części. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Okręgowego w zakresie zasądzonej kwoty 136.478,40 zł z odsetkami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego jako niedopuszczalną z powodu braku substratu zaskarżenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 294/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. przeciwko P. B. o zaplatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa (...), odrzuca skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 roku Sąd Okręgowy w C. zasądził od pozwanego P. B. na rzecz powodowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. kwotę 136.478,40 zł z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 4 lutego 2011 r. i kolejnymi ustawowymi odsetkami w razie zmiany ich wysokości do dnia zapłaty, z tym, że zastrzegł pozwanemu P. B. prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności do stanowiących jego własność nieruchomości położonych w N. i w Z. - do wysokości wierzytelności zabezpieczonych wpisami hipotek przymusowych zwykłych na rzecz powoda, a ponadto na ograniczenie odpowiedzialności do odsetek za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności tych nieruchomości. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu. Apelację od tego wyroku wniósł jedynie powód, zaskarżając go w pkt 2 i 3 tj. w części oddalającej powództwo ponad kwotę 136.478,40 zł, a także w pkt 1 - co
2 do ograniczenia odpowiedzialności do odsetek za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części objętej apelacją i zasądzenie kwoty 491 152,70 zł z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a ponadto o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w (...) zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1. o tyle, że wyeliminował z jego treści zastrzeżenie pozwanemu prawa do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do odsetek za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności tych nieruchomości oraz oddalił apelację w pozostałej części. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wniósł pozwany, zaskarżając go „w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Okręgowego w C. Wydział I Cywilny z dnia 20 listopada 2012 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt I C (...) w zakresie, w jakim wyrokiem sądu pierwszej instancji zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 136.478,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 04 lutego 2011 r. i dalszymi ustawowymi odsetkami w razie zmiany ich wysokości”. W skardze pozwany zarzucił naruszenie art. 24 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), art. 30 § 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (tekst jedn. Dz.U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.) oraz art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skargę kasacyjną wniósł pozwany, zaskarżając wyrok Sądu odwoławczego „w części utrzymującej w mocy wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 136.478,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami…”. Sąd Apelacyjny jednak nie orzekał o utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Okręgowego w tej części. Sąd ten był związany granicami zaskarżenia wskazanymi przez powoda - gdyż tylko powód wniósł apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji i tylko w zakresie, jaki był dla niego niekorzystny, a więc w części, w której jego powództwo zostało oddalone. Wobec niezaskarżenia wyroku Sądu Okręgowego przez pozwanego w części
3 uwzględniającej powództwo do kwoty 136 478,40 zł z odsetkami ustawowymi, w tej części wyrok pierwszoinstancyjny się uprawomocnił. Postępowanie apelacyjne nie dotyczyło więc już roszczenia w kwocie 136.478,40 zł z odsetkami i nie ma o nim orzeczenia - ani pozytywnego, ani negatywnego - w zaskarżonym wyroku. Skarga kasacyjna może być wniesiona jedynie od prawomocnego wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji oraz oznaczonych w art. 3981 § 1 k.p.c. postanowień tego sądu, co oznacza, że przedmiotem zaskarżenia może być wyłącznie rozstrzygnięcie znajdujące się w orzeczeniu tego sądu. Jeśli więc orzeczenia takiego nie ma, brak substratu zaskarżenia, co powoduje, że skarga kasacyjna skierowana przeciwko nieistniejącemu rozstrzygnięciu jest bezprzedmiotowa i z tej przyczyny niedopuszczalna, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 3986 § 2 in fine k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II CSK 679/12 2013-05-16Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wyrok sądu drugiej instancji nie zawiera rozstrzygnięcia merytorycznego co do części żądania, a strona nie skorzystała z możliwości jego uzupełnienia?
- III CSK 326/13 2013-12-20Czy skarga kasacyjna może być skierowana do części orzeczenia sądu drugiej instancji, która nie została w nim rozstrzygnięta?
- IV CSK 574/14 2015-03-26Czy skarga kasacyjna wniesiona od wyroku sądu drugiej instancji, która dotyczy jedynie części orzeczenia, która nie została zaskarżona apelacją przez stronę wnoszącą skargę, jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu za…
- I CSK 1251/25 2025-08-04Czy skarga kasacyjna może być skierowana przeciwko rozstrzygnięciu sądu drugiej instancji, które jest korzystne dla skarżącego?
- III CSK 300/13 2013-12-12Czy skarga kasacyjna może być skierowana przeciwko orzeczeniu sądu drugiej instancji, które nie zostało wydane w sentencji?
Powołane przepisy
art. 24 ust. 4art. 30 § 4art. 59 § 1 pkt 9art. 3981 § 1 KPCart. 3986 § 2§ 4§ 1 pkt 9§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy