III CZ 82/05

PostanowienieIzba Cywilna2005-10-21

Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Bronisław Czech, Tadeusz Żyznowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd odrzucając skargę o wznowienie postępowania, może badać merytorycznie jej podstawy, czy powinien ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, czy skarżący wskazują ustawową podstawę wznowienia i czy wniosek został złożony w przepisanym terminie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odrzucając skargę o wznowienie postępowania, nie może ograniczyć się jedynie do badania, czy wskazane przez skarżących okoliczności dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia. Musi również zbadać i ustalić, czy powoływana podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje, ponieważ nastąpiła eliminacja dwustopniowego postępowania w wyniku uchylenia art. 411 k.p.c. Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy podawana podstawa nie zostanie przez sąd stwierdzona.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Skarżący powoływali się na mapę z 1971 r. jako nowy dowód, który nie był przedmiotem oceny w poprzednim postępowaniu. Sąd Okręgowy uznał, że mapa ta nie stanowiła podstawy do wznowienia postępowania. Uczestnicy postępowania wnieśli zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestników na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 82/05 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Bronisław Czech SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M. i E. małżonków P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 9 grudnia 2002 r. sygn. akt … 489/02 z wniosku J. B. i Z. B. przy uczestnictwie M. P., E. P., J. P., A. P., M. B. i Gminy P. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2005 r., zażalenia uczestników na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 12 maja 2005 r. oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę uczest. post. E. i M. małż. P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 9 grudnia 2002 r. sygn. akt … 489/02, stwierdzającym nabycie przez wnioskodawców J. B. i Z. B. własności nieruchomości – oznaczonej w sentencji tego postanowienia – przez zasiedzenie. Sąd orzekający stwierdził, że powoływana przez skarżących mapa sporządzona w 1971 r. i wskazująca przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami skarżących i wnioskodawców nie zawiera okoliczności faktycznych lub środków dowodowych o których stanowi – powołany w skardze art. 403 § 2 k.p.c. Dlatego – zdaniem tego Sądu – skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i podlega odrzuceniu (art. 410 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W złożonym zażaleniu uczest. postęp. E. i M. małż. P. zarzucili naruszenie art. 410 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na merytorycznym badaniu wniesionej skargi o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy w oparciu o tenże artykuł Sąd orzekający powinien ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, czy skarżący wskazują podstawę wznowienia i czy odpowiada ona jednej z podanych w kodeksie postępowania cywilnego przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia oraz czy wniosek został złożony w przepisanym przez ustawę terminie; art. 403 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że mapa inwentaryzacyjna z 1971 r. złożona do wniosku o wznowienie postępowania, która nie była przedmiotem oceny, nie jest nowym dowodem w sprawie, które mogło mieć istotne znaczenie na wynik sprawy, a z których uczestnik nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wskazując na powyższe skarżący wnosili o chylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 2 k.p.c. wprowadzony ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. – o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych Dz.U. z 2005 r., Nr 13, poz. 98). Powołana ustawa nowelizacyjna weszła w życie z dniem 6 lutego 2005 r. (por. art. 6), a więc obowiązywała już w dacie złożenia przez uczestników postępowania E. i M. małż. P. skargi o wznowienie postępowania (k. 286), co pomija autor zażalenia. Artykuł 410 § 1 k.p.c. – w nowym brzmieniu, którego aktualną treść pomija także zażalenie, stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie a postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzenie na posiedzeniu niejawnym dopuszczalności wznowienia nie może ograniczyć się do badania, czy wskazane przez skarżących okoliczności dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje – wbrew odmiennym twierdzeniem skarżących – badanie i ustalenie, czy powoływana podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Nastąpiła bowiem – wskutek uchylenia art. 411 k.p.c., co pomijają skarżący – eliminacja dwustopniowego postępowania. Skarga o wznowienie postępowania podlega – w myśl art. 410 § 1 k.p.c. – odrzuceniu jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy – podawana podstawa nie zostanie przez sąd stwierdzona. Podstawą wznowienia – wskazywaną przez skarżących (art. 403 § 2 k.p.c.) mogą być takie nowe okoliczności lub środki dowolne, które zaszły przed rozstrzygnięciem sprawy a dotyczyły podstawy faktycznej wydanego orzeczenia. Przebieg spornej granicy w linii prostej między przedmiotowymi działkami był przedstawiany na materiałach geodezyjnych przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i stanowił przedmiot oceny Sądu Okręgowego. Nie istniała zatem wskazywana podstawa wznowienia postępowania, a zażalenie jako pozbawione uzasadnionej podstawy podlega oddaleniu (art. 3941 i 39814 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 410 § 1art. 13 § 2 KPCart. 410art. 403 § 2art. 3941 § 2 KPCart. 6art. 411 KPCart. 410 § 1 KPCart. 3941§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy