III CZ 82/05
PostanowienieIzba Cywilna2005-10-21
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Bronisław Czech, Tadeusz Żyznowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odrzucając skargę o wznowienie postępowania, może badać merytorycznie jej podstawy, czy powinien ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, czy skarżący wskazują ustawową podstawę wznowienia i czy wniosek został złożony w przepisanym terminie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odrzucając skargę o wznowienie postępowania, nie może ograniczyć się jedynie do badania, czy wskazane przez skarżących okoliczności dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia. Musi również zbadać i ustalić, czy powoływana podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje, ponieważ nastąpiła eliminacja dwustopniowego postępowania w wyniku uchylenia art. 411 k.p.c. Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy podawana podstawa nie zostanie przez sąd stwierdzona.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Skarżący powoływali się na mapę z 1971 r. jako nowy dowód, który nie był przedmiotem oceny w poprzednim postępowaniu. Sąd Okręgowy uznał, że mapa ta nie stanowiła podstawy do wznowienia postępowania. Uczestnicy postępowania wnieśli zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestników na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 82/05 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Bronisław Czech SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M. i E. małżonków P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 9 grudnia 2002 r. sygn. akt … 489/02 z wniosku J. B. i Z. B. przy uczestnictwie M. P., E. P., J. P., A. P., M. B. i Gminy P. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2005 r., zażalenia uczestników na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 12 maja 2005 r. oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę uczest. post. E. i M. małż. P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 9 grudnia 2002 r. sygn. akt … 489/02, stwierdzającym nabycie przez wnioskodawców J. B. i Z. B. własności nieruchomości – oznaczonej w sentencji tego postanowienia – przez zasiedzenie. Sąd orzekający stwierdził, że powoływana przez skarżących mapa sporządzona w 1971 r. i wskazująca przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami skarżących i wnioskodawców nie zawiera okoliczności faktycznych lub środków dowodowych o których stanowi – powołany w skardze art. 403 § 2 k.p.c. Dlatego – zdaniem tego Sądu – skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i podlega odrzuceniu (art. 410 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W złożonym zażaleniu uczest. postęp. E. i M. małż. P. zarzucili naruszenie art. 410 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na merytorycznym badaniu wniesionej skargi o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy w oparciu o tenże artykuł Sąd orzekający powinien ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, czy skarżący wskazują podstawę wznowienia i czy odpowiada ona jednej z podanych w kodeksie postępowania cywilnego przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia oraz czy wniosek został złożony w przepisanym przez ustawę terminie; art. 403 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że mapa inwentaryzacyjna z 1971 r. złożona do wniosku o wznowienie postępowania, która nie była przedmiotem oceny, nie jest nowym dowodem w sprawie, które mogło mieć istotne znaczenie na wynik sprawy, a z których uczestnik nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wskazując na powyższe skarżący wnosili o chylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 2 k.p.c. wprowadzony ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. – o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych Dz.U. z 2005 r., Nr 13, poz. 98). Powołana ustawa nowelizacyjna weszła w życie z dniem 6 lutego 2005 r. (por. art. 6), a więc obowiązywała już w dacie złożenia przez uczestników postępowania E. i M. małż. P. skargi o wznowienie postępowania (k. 286), co pomija autor zażalenia. Artykuł 410 § 1 k.p.c. – w nowym brzmieniu, którego aktualną treść pomija także zażalenie, stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie a postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzenie na posiedzeniu niejawnym dopuszczalności wznowienia nie może ograniczyć się do badania, czy wskazane przez skarżących okoliczności dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje – wbrew odmiennym twierdzeniem skarżących – badanie i ustalenie, czy powoływana podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Nastąpiła bowiem – wskutek uchylenia art. 411 k.p.c., co pomijają skarżący – eliminacja dwustopniowego postępowania. Skarga o wznowienie postępowania podlega – w myśl art. 410 § 1 k.p.c. – odrzuceniu jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy – podawana podstawa nie zostanie przez sąd stwierdzona. Podstawą wznowienia – wskazywaną przez skarżących (art. 403 § 2 k.p.c.) mogą być takie nowe okoliczności lub środki dowolne, które zaszły przed rozstrzygnięciem sprawy a dotyczyły podstawy faktycznej wydanego orzeczenia. Przebieg spornej granicy w linii prostej między przedmiotowymi działkami był przedstawiany na materiałach geodezyjnych przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i stanowił przedmiot oceny Sądu Okręgowego. Nie istniała zatem wskazywana podstawa wznowienia postępowania, a zażalenie jako pozbawione uzasadnionej podstawy podlega oddaleniu (art. 3941 i 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 123/11 2011-12-15Czy sąd odrzucając skargę o wznowienie postępowania, może dokonywać merytorycznej oceny jej zasadności, czy też powinien ograniczyć się do badania, czy skarga została oparta na ustawowej podstawie?
- III CZ 9/13 2013-03-08Czy sąd może odrzucić skargę o wznowienie postępowania, jeśli wskazana w niej podstawa wznowienia, choć odpowiada ustawie, nie występuje w rzeczywistości?
- IV CZ 8/14 2014-04-10Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę o wznowienie postępowania, ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe w celu ustalenia istnienia podstawy wznowienia, czy też może oprzeć się wyłącznie na twierdze…
- IV CZ 22/07 2007-05-30Czy skarga o wznowienie postępowania, która nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.?
- V CZ 119/06 2007-02-16Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę o wznowienie postępowania, może badać merytoryczną zasadność powołanych przez skarżącego podstaw wznowienia?
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 410 § 1art. 13 § 2 KPCart. 410art. 403 § 2art. 3941 § 2 KPCart. 6art. 411 KPCart. 410 § 1 KPCart. 3941§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy