III CZ 9/13

PostanowienieIzba Cywilna2013-03-08

Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Józef Frąckowiak, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może odrzucić skargę o wznowienie postępowania, jeśli wskazana w niej podstawa wznowienia, choć odpowiada ustawie, nie występuje w rzeczywistości?
Ratio decidendi
Sąd rozpatrujący skargę o wznowienie postępowania ma obowiązek badać, czy twierdzenia skargi rzeczywiście wypełniają jedną z ustawowych podstaw wznowienia. Jeżeli wskazana podstawa odpowiada ustawie, ale nie występuje w rzeczywistości, skarga podlega odrzuceniu. Dotyczy to również sytuacji, gdy podnoszone są nowe środki dowodowe, które w rzeczywistości istniały już w trakcie postępowania, ale strona z nich nie skorzystała z własnych zaniedbań.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując dopuszczalność oceny podstaw wznowienia na etapie wstępnego badania skargi oraz interpretację przesłanki "nowych środków dowodowych".
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako niezasadne i orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego oraz o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 9/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi Z. B. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa Z. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 marca 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., oddala zażalenie; 1) nie obciąża powoda kosztami postępowania zażaleniowego; 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz adw. M. B. wynagrodzenie w kwocie 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2012 r. jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nietrafny jest zarzut, jakoby sąd nie mógł na etapie wstępnego badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania oceniać czy w sprawie realnie występuje przesłanka ustawowej podstawy wznowienia. Według utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, rozpatrujący skargę o wznowienie postępowania sąd bada, czy twierdzenia skargi rzeczywiście wypełniają jedną z ustawowych podstaw wznowienia postępowania. Jeżeli wskazana w skardze podstawa wznowienia odpowiada ustawie, ale nie występuje w rzeczywistości, skarga podlega odrzuceniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, nie publ.; z dnia 30 maja 2007 r., IV CZ 22/07, nie publ.; z dnia 22 listopada 2007 r., III CZ 47/07, nie publ.; z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 71/08, nie publ.). Nie jest uzasadnione stanowisko strony skarżącej, że art. 403 § 2 k.p.c. przewidujący przyczynę wznowienia postępowania z powodu wykrycia „nowych środków dowodowych” dotyczy również środków dowodowych, które nie istniały w trakcie postępowania zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania. Nowe środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to tylko takie, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym, a które wówczas już istniały. Wykrycie nowych środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy tylko takich, które poza przesłanką ich nieujawnienia w postępowaniu prawomocnie zakończonym już wówczas istniały, ale miały jedynie charakter „nieujawnialnych” dla skarżącego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/08, OSNC 1969, nr 12, poz. 208, postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 września 2005 r., II CZ 78/05, nie publ., z dnia 14 lutego 2007 r., II CZ 120/06, nie publ.). Podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 403 § 2 k.p.c. nie zachodzi także, jeżeli w poprzednim 3 postępowaniu istniała obiektywna możliwość powołania się na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a zaniechanie strony w tym przedmiocie było następstwem jej zaniedbań, opieszałości, zapomnienia, czy błędnej oceny potrzeby ich powołania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1999 r., I CKN 807/98, nie publ., oraz z dnia 12 lutego 2004 r., V CZ 2/04, nie publ.). Takich środków dowodowych, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c., skarżący, jak zasadnie przyjął Sąd Apelacyjny, nie przedstawił w skardze. W sytuacji, gdy z okoliczności podanych w skardze o wznowienie postępowania wynika, że nie wypełniają one jednej z ustawowych podstaw wznowienia nie jest również uzasadnione wzywanie strony do uzupełnienia skargi o wznowienia postępowania w trybie przewidzianym w art. 410 § 2 k.p.c. Ma on zastosowanie jedynie wówczas, gdy w skardze wskazano okoliczności wypełniające ustawowe podstawy wznowienia, a jedynie zaniechano ich należytego uprawdopodobnienia. Z art. 410 § 2 k.p.c. nie wynika bowiem obowiązek poszukiwania przez sąd dalszych przyczyn wznowienia, jeżeli okoliczności te nie wynikają z wniesionej skargi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CZ 201/11, Lex nr 1170233). Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu jako niezasadne na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., natomiast o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym postanowiono na podstawie § 19 pkt 1 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2, § 6 pkt 6 i § 2 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 410 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 102art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 2§ 3§ 1§ 19 pkt 1§ 13 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy