II UZ 49/15
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2016-02-25
Skład orzekający: Romualda Spyt, Beata Gudowska, Jolanta Strusińska-Żukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zmianę wysokości świadczenia powtarzającego się, które stało się zaległością, wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być ustalana na podstawie sumy świadczeń za jeden rok, czy też jako suma świadczeń zaległych?Ratio decidendi
W sprawach o świadczenia powtarzające się, które stały się zaległością, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi suma świadczeń zaległych, a nie suma świadczeń za jeden rok. Przepisy o wartości przedmiotu sporu, stosowane odpowiednio do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, zobowiązują stronę do oznaczenia wartości z uwzględnieniem właściwych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W przypadku świadczeń zaległych, wartość przedmiotu zaskarżenia ustala się na podstawie art. 19 § 2 k.p.c.Stan faktyczny
Ubezpieczona S. M. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego wysokości świadczenia emerytalnego. Wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczyła jako różnicę między otrzymywaną a żądaną kwotą, pomnożoną przez liczbę miesięcy przypadających przed wydaniem decyzji ZUS. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, przyjmując, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi suma świadczeń za jeden rok. Ubezpieczona wniosła zażalenie, zarzucając błędne zastosowanie przepisów dotyczących wartości przedmiotu zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając zażalenie ubezpieczonej za zasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 49/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z wniosku S. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 lutego 2016 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 lipca 2015 r., uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie o wysokość świadczenia ubezpieczona S. M. oznaczyła wartość przedmiotu zaskarżenia jako różnicę między otrzymywaną emeryturą (1.678,22 zł) a żądaną jej kwotą (2.059,16 zł), która wyniosła 380,94 zł. Tę kwotę pomnożyła przez liczbę miesięcy przypadających przed wydaniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji z dnia 18 kwietnia 2013 r., tj. przez 32 miesiące. Uzyskana w ten sposób kwota wyniosła 12.190,08 zł. Sąd Apelacyjny, zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 21 kwietnia 2005 r., I UZ 76/04 (OSNP 2006 nr 3-4, poz. 66) i z dnia 15 kwietnia 2010 r., II UZ 5/10 (niepubl.), przyjął, że w sprawach o
2 świadczenia powtarzające się wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi suma świadczeń za jeden rok i postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. - po ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 4.571, 28 zł - odrzucił skargę kasacyjną. W zażaleniu, wnosząc o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego, ubezpieczona zarzuciła obrazę art. 19 § 1 k.p.c. przez niezastosowanie i błędne zastosowanie art. 22 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. Podniosła, że przedmiotem zaskarżenia jest wartość świadczenia emerytalnego ustalonego na podstawie decyzji z dnia 18 kwietnia 2013 r. o jego wypłacie za zamknięty okres od dnia 1 sierpnia 2010 r. do dnia 31 marca 2013 r., stwierdzając, że taki sposób wyliczenia wartości przedmiotu sporu wskazał Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 października 2012 r., III UZP 3/12 (OSNP 2013 nr 9-10, poz. 112). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepisy o wartości przedmiotu sporu, stosowane odpowiednio do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 368 § 2 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.), zobowiązują stronę wnoszącą do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia z uwzględnieniem art. 20-24 k.p.c.). Gdy przedmiotem sporu z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się, wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 zdanie pierwsze i drugie k.p.c.) ustala się na podstawie art. 22 k.p.c. w odniesieniu do świadczeń przyszłych, a w odniesieniu do świadczeń zaległych - na podstawie art. 19 § 2 k.p.c. W razie jednoczesnego dochodzenia świadczeń przyszłych i zaległych, stosuje się art. 21 k.p.c. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2012 r., III UZP 3/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 112). Z punktu widzenia przepisów o wartości przedmiotu sporu w ogóle nie może być mowy o świadczeniach „powtarzających się” w przeszłości. Skoro zobowiązany nie świadczył lub świadczył w kwotach niższych od należnych, świadczenia te nie „powtarzały się”, lecz stały się globalną, zsumowaną (skapitalizowaną) zaległością, która jest przedmiotem żądania. Ta kwota jest przedmiotem sporu zgodnie z art. 19 § 1 k.p.c. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18
3 kwietnia 1958 r., I Co 5/58, OSN 1958 nr 3, poz. 61 oraz uchwałę tego Sądu z dnia 16 marca 1936 r., C I 1659/35, Zb. Orz. 1936, poz. 408). Co do przedmiotu skargi kasacyjnej, to S. M. nie objęła nią żądania na przyszłość, lecz tylko wysokość świadczeń za okres od dnia od dnia 1 sierpnia 2010 r. do dnia 31 kwietnia 2013 r., wymagalnych na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dniu 18 kwietnia 2013 r. Wartość tych świadczeń może być dokładnie obliczona i stanowić wartość przedmiotu sporu. Z tych względów orzeczono na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39816 k.p.c., jak w sentencji. kc
Powiązane orzeczenia
- II UZ 52/11 2012-01-23Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej dotyczącej prawa majątkowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdzie świadczenie jest powtarzające się, powinna być obliczona na podstawie wartości doch…
- I UZ 20/22 2023-04-25Czy w sprawie o zmianę wysokości świadczenia powtarzającego się, wartość przedmiotu zaskarżenia, która nie osiąga 10.000 zł, uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej?
- I UZ 29/24 2025-07-23Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu niewłaściwego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia, gdy sposób jej wyliczenia budzi wątpliwości?
- I UZ 48/15 2016-04-28Czy w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych na przyszłość, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej powinna być ustalana na podstawie sumy świadczeń za jeden rok, czy też powinna uwzględni…
- II UZ 32/20 2021-03-17Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej, odrzucając ją jako niedopuszczalną z powodu nieprzekroczenia progu 10.000 zł?
Powołane przepisy
art. 19 § 1 KPCart. 22 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 368 § 2 KPCart. 39821 KPCart. 20art. 3982 § 1art. 19 § 2 KPCart. 21 KPCart. 3941 § 3art. 39816 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy