III KO 58/21
Izba Karna2021-08-26
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest złożenie wniosku o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem nie dotyczy wszelkich orzeczeń. Instytucja wznowienia postępowania odnosi się przede wszystkim do orzeczeń kończących postępowania w kwestii odpowiedzialności karnej. W przypadku orzeczeń wydawanych w kwestiach pobocznych, incydentalnych, możliwość wznowienia postępowania zachodzi wyjątkowo. Wniosek o wznowienie postępowania o wznowienie jest niedopuszczalny, ponieważ postępowanie o wznowienie nie jest postępowaniem autonomicznym, lecz ściśle związanym z procesem, w którym orzekano o odpowiedzialności karnej.Stan faktyczny
Prokurator umorzył śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza Policji i przekroczenia uprawnień przez prokuratora, co miało działać na szkodę A. T. Sąd Rejonowy utrzymał to postanowienie w mocy. A. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania, który został odrzucony przez Sąd Okręgowy. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku. Następnie A. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek A. T. o wznowienie postępowania bez rozpoznania z powodu jego prawnej niedopuszczalności.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 58/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie A. T. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2021 r., wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKz (…), p o s t a n o w i ł: pozostawić wniosek A. T. bez rozpoznania. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. w dniu 16 sierpnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt PR Ds. (…), wydał postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków w dniu 6 października 2016 r. przez funkcjonariusza Policji Komendy Powiatowej w J. polegającego na nieprawidłowym wykonaniu czynności na miejscu popełnienia czynu zabronionego, co stanowiło działanie na szkodę interesu A. T. oraz przekroczenia uprawnień w dniu 15 lutego 2018 r. w J. przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. polegającego na niezasadnym popieraniu aktu oskarżenia przeciwko A. T., co stanowiło działanie na szkodę interesu A. T.. Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A. T. Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 3 lutego 2020 r., sygn. akt II Kp (…), utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.
2 W dniu 16 września 2020 r. A. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 lutego 2020 r., sygn. akt II Kp (…). Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2021 r. sędzia Sądu Okręgowego w Z. na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku. Po rozpoznaniu zażalenia A. T. Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKz (…), utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. W dniu 21 czerwca 2021 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek A. T. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKz (…). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego była kwestia procesowej dopuszczalności złożonego wniosku. Wskazane w nim postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) było orzeczeniem, które prawomocnie zakończyło zainicjowane przez A. T. postępowanie o wznowienie postępowania. Intencją wnioskodawcy w toku obecnego postępowania jest zatem wznowienie postępowania o wznowienie. Tymczasem zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem nie dotyczy wszelkich orzeczeń wydawanych przez sądy. Instytucja wznowienia postępowania odnosi się z pewnością do orzeczeń kończących postępowania, w których wypowiedziano się w kwestii odpowiedzialności karnej, a więc tych postępowań, które dotyczą głównego, zasadniczego przedmiotu procesu karnego. Co do orzeczeń wydawanych przez sądy w innych kwestiach, a więc w kwestiach pobocznych, incydentalnych, możliwość wznowienia postępowania zachodzi wyjątkowo. Dopuszcza się taką możliwość m. in. w odniesieniu do orzeczeń kończących prawomocnie postępowanie w kwestii odpowiedzialności Skarbu Państwa za niesłuszne skazanie lub pozbawienie wolności (zob. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz, Warszawa 2008, s. 45 - 46; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Tom III. Komentarz, Warszawa 2007, s. 299).
3 Przedmiotem postępowania o wznowienie postepowania w sprawie karnej nie jest odpowiedzialność karna oskarżonego, nie jest to także postępowanie autonomiczne w stosunku do głównego przedmiotu – nurtu procesu. Postępowanie o wznowienie jest zainicjowane na skutek wniosku uprawnionego podmiotu, bądź w określonych przypadkach z urzędu, w toku którego przedmiotem rozpoznania jest weryfikacja wystąpienia w czasie procesu lub po jego zakończeniu enumeratywnie wskazanych w ustawie sytuacji, stanowiących normatywne podstawy wznowienia. Postępowanie o wznowienie, podobnie zresztą jak postępowanie kasacyjne, jest ściśle związane z procesem, w toku którego orzekano o odpowiedzialności karnej oskarżonego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2001 r., III KO 53/99, baza orzeczeń Supremus). W tym znaczeniu nie ma ono charakteru autonomicznego i nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne. W tym stanie rzeczy, wobec faktu, że w toku postępowania o wznowienie na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. odpowiednie zastosowanie ma art. 430 § 1 k.p.k., odsyłający z kolei do art. 429 § 1 k.p.k., pozostawiono wniosek A. T. bez rozpoznania wobec jego prawnej niedopuszczalności.
Powiązane orzeczenia
- II KO 17/13 2013-07-09Czy możliwe jest wznowienie postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem?
- V KO 23/14 2014-08-13Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania?
- IV KO 12/18 2018-04-26Czy wniosek o wznowienie postępowania, który dotyczy samego postępowania o wznowienie, jest dopuszczalny?
- II KO 151/25 2025-11-06Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o oddaleniu wniosku o wznowienie?
- III KO 101/16 2017-02-28Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania w sprawie, która zakończyła się postanowieniem o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania?
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 545 § 1 KPKart. 430 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy