II UZP 6/09

Uchwała z dnia 2 września 2009 r. II UZP 6/09 Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Bogusław Cudowski, Zbigniew Hajn (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2009 r. w sprawie z wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego „G." Spółki z o.o. z sie-dzibą w G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. z udziałem zainteresowanego Marka W. o ustalenie obowiązku ubezpieczenia, na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2009 r. [...] „Czyim pracownikiem w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 paździer-nika 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74) jest osoba świadcząca pracę na podstawie umowy o dzieło zawartej z innym pod-miotem niż pracodawca, jeżeli w ramach tej umowy była wykonywana praca na rzecz pracodawcy z którym pozostawał w stosunku pracy: pracodawcy z którym łączy go umowa o pracę, czy podmiotu z którym zawarła umowę o dzieło ?" p o d j ą ł uchwałę: Pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią , jest płatnikiem składek na ubezpie-czenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy (art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecz-nych, jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 4, poz. 74 ze zm.). U z a s a d n i e n i e Przedstawione Sądowi Najwyższemu pytanie prawne powstało na tle nastę-pującej sprawy. Organ rentowy w decyzji z 21 stycznia 2008 r. stwierdził, że zainte-resowany Marek W. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym - emery- 2 talnemu, rentowym oraz chorobowemu i wypadkowemu - od 2 do 30 listopada 2005 r. oraz od 1 do 31 marca 2006 r. z tytułu zatrudnienia u płatnika PHU „G.” Spółki z o.o. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni wyrokiem z 28 października 2008 r. [...] zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G. z 21 stycznia 2008 r. i ustalił, że Marek W. nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu) z tytułu zatrudnienia u płatnika PHU „G." Spółki z o.o. w okresie od 2 do 30 listopada 2005 r. oraz w okresie od 1 do 31 marca 2006 r. Sąd pierwszej in-stancji ustalił, że odwołująca się „G.” Spółka z o.o. w listopadzie i grudniu 2005 r. oraz w lutym i marcu 2006 r. wykonywała pracę na terenie firmy „Stocznia G. - Grupa Stoczni G. Spółka Akcyjna" (powoływanej dalej jako „Stocznia”) i byał podwykonawcą prac na jej rzecz. Odwołująca się ponosiła ryzyko ekonomiczne powodzenia inwesty-cji oraz ewentualną odpowiedzialność w postaci kary umownej oraz wypłacała wyna-grodzenie przyjmującym zamówienie, w tym zainteresowanemu po wykonaniu dzieła. Spółka ta zawarła umowy cywilnoprawne z zainteresowanym Markiem W., pierwszą, 2 listopada 2005 r. na okres od 2 do 30 listopada 2005 r. oraz drugą, 1 marca 2006 r. na okres od 1 do 31 marca 2006 r. W czasie wykonywania umowy o dzieło na rzecz Spółki „G." zainteresowany był pracownikiem Stoczni. Dzieło zainteresowanego polegało na nadzorze czynności innych pracowników, którzy wykonywali dzieło na rzecz odwołującej się - montaż, spawanie, trasowanie i pomiary gniazd kontenero-wych. Dzieło wykonywane było bez żadnego nadzoru, w dowolnych godzinach pracy w soboty i niedziele, w ramach urlopów bezpłatnych i wypoczynkowych. Zaintereso-wany winien był przygotować, tak zwaną „robotę", przygotować materiał oraz dopil-nować, żeby praca została właściwie wykonana tak, aby można było ją oddać. W ocenie Sądu pierwszej instancji zainteresowany nie wykonywał w ramach umów o dzieło pracy na rzecz Stoczni, tj. podmiotu, z którym łączył go stosunek pracy, lecz na rzecz odwołującej się. Sąd podkreślił, że w czasie wykonywania dzieła zainteresowany korzystał z urlopu wypoczynkowego lub wykonywał je w soboty, nie-dziele lub po godzinach pracy w Stoczni, nie wykonując tym samym czynności na rzecz swojego pracodawcy. Sąd zaznaczył, że stosunek cywilnoprawny łączył zainte-resowanego jedynie z wnioskodawcą - Spółką „G.”. Wyłączną odpowiedzialność za właściwe wykonanie dzieła względem Stoczni ponosiła ta Spółka, a nie osoby, z któ-rymi Spółka ta współpracowała na podstawie umów o dzieło. Wykonujący dzieło na podstawie tych umów nie podlegali zwierzchnictwu innej osoby. Dlatego Sąd Okrę- 3 gowy nie podzielił poglądu organu rentowego, zgodnie z którym cechy stosunku łą-czącego zainteresowanego i wnioskodawcę świadczyły o tym, że jest to stosunek pracy. Dlatego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że odwołująca się Spółka „G.” nie wypłacała zainteresowanemu wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę tylko z tytułu wykonanego dzieła, a tym samym zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubez-pieczeń społecznych nie może on być uważany za pracownika odwołującej się. Bio-rąc zaś pod uwagę fakt, że umowy o dzieło nie są co do zasady tytułami powodują-cymi powstanie obowiązku objęcia ubezpieczeniami społecznymi Sąd Okręgowy uznał, że organ rentowy niezasadnie w zaskarżonej decyzji przyjął, że w spornych okresach zainteresowany podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu. W apelacji od powyższego orzeczenia organ rentowy podniósł, że skoro zain-teresowany będąc pracownikiem Stoczni G. SA wykonywał pracę na terenie Stoczni i na jej rzecz, tylko za pośrednictwem Spółki, to winien być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, chorobowym oraz wypadkowym jako pra-cownik tej spółki. Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny uznał, odmiennie niż Sąd pierwszej in-stancji, że zainteresowany Marek W. w ramach zawartych z wnioskodawcą umów o dzieło wykonywał pracę na rzecz swojego pracodawcy, tj. Stoczni. W ocenie Sądu Apelacyjnego czynnikiem decydującym o tym, na rzecz jakiego podmiotu praca była de facto wykonywana, jest finalny efekt tej pracy, a ściślej rzecz ujmując należy w takiej sytuacji badać, który podmiot osiąga w ostatecznym rozrachunku korzyść z wykonania umowy. Z treści umów o dzieło zawartych między wnioskodawcą a zainteresowanym oraz umowy o dzieło z 10 października 2005 r. zawartej pomiędzy Stocznią G. - pracodawcą zainteresowanego - a Spółką „G.", wynika konkluzja, że praca świadczona przez zainteresowanego na podstawie tych umów o dzieło wyko-nywana była na rzecz Stoczni, a jedynie za pośrednictwem odwołującej się. Ich po-równanie wskazuje, że przedmioty obu umów o dzieło, tj. umowy z 10 października 2005 r. i umowy z 2 listopada 2005 r., zawartej między wnioskodawcą a zaintereso-wanym, pokrywały się ze sobą, zaś finalnym odbiorcą dzieła była Stocznia. Dlatego Marek W., wykonując dzieło na podstawie umów zawartych z wnioskodawcą 2 listo-pada 2005 r. oraz 1 marca 2006 r. był pracownikiem w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym, na potrzeby ustawy systemowej, za pracowników uważa się między innymi także osobę wykonującą 4 pracę na podstawie umowy o dzieło, jeżeli umowę taką osoba ta zawarła z praco-dawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub, jeżeli w ramach takiej umowy wy-konuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Następnie Sąd wskazał, że pracodawca, który zawiera z własnym pracownikiem umowę o dzieło, ma obowiązek zgłosić go dodatkowo do ubezpieczeń społecznych i ubezpie-czenia zdrowotnego w terminie 7 dni, a po zakończeniu umowy wyrejestrować w terminie 7 dni. Umowa o dzieło zawarta z własnym pracownikiem podlega obowiąz-kowo ubezpieczeniu społecznemu - tak jak umowa o pracę. Również obowiązkowo podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jeżeli umowa o dzieło została zawarta nie z własnym pracodawcą, ale w ramach takiej umowy wykonywana jest praca na rzecz pracodawcy, z którym osoba wykonująca umowę o dzieło pozostaje w stosunku pracy, to należy odprowadzać od niej składki na ubezpieczenie społeczne na takich samych zasadach jak w przypadku umowy o pracę. Powstaje jednak pytanie, czy podmiotem właściwym do odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o dzieło w powyższej sytuacji jest pracodawca, czy też podmiot, z którym zawarła ona tę umowę. Wobec tego Sąd Apelacyjny uznał za konieczne przedstawienie Sądowi Najwyższemu za-gadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 k.p.c., podkreślając, że powziął wątpliwość co do tego, kto jest płatnikiem składek za osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o dzieło zawartej z innym podmiotem niż pracodawca, jeżeli w ramach tej umowy praca była de facto wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym pozostawał w stosunku pracy. W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny przedstawił argumenty za stanowi-skiem, że płatnikiem składek powinien być pracodawca osoby świadczącej na jego rzecz pracę na podstawie umowy o dzieło zawartej z innym podmiotem. Sąd wska-zał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy systemo-wej, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wy-padkowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. Definicję pracownika na potrzeby przepisów ubezpieczeniowych zawiera art. 8 tej ustawy. Zgodnie z jego ustępem pierwszym za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrze-żeniem ust. 2 i 2a, przy czym w świetle ustępu 2a za pracownika uważa się także wykonawcę dzieła, który w ramach zawartej umowy o dzieło świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy. Stosownie do art. 13 pkt 1 ustawy, osoby te podlegają ubez- 5 pieczeniom społecznym w okresie od nawiązania stosunku pracy do ustania tego stosunku. W myśl zaś art. 17 ust. 1 ustawy systemowej, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za ubezpieczonych będących pra-cownikami obliczają, rozliczają i przekazują co miesiąc do ZUS płatnicy składek. Zgodnie natomiast z zawartą w art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej definicją legalną, płatnikiem składek w stosunku do pracowników jest pracodawca. Wykładnia literalna ustawy systemowej zdaje się zatem wskazywać, że płatnikiem składek za osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o dzieło zawartej z innym podmiotem niż pracodawca, jeżeli w ramach tej umowy praca była wykonywana na rzecz pracodaw-cy powinien być właśnie ten ostatni podmiot, a mianowicie pracodawca. Argumentem na rzecz tej tezy są także przepisy art. 18 ust. 1 i 1a ustawy systemowej, z których wynika, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pra-cowników stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, w przypadku jednak ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu, mię-dzy innymi, umowy o dzieło. Skoro wiec płatnikiem składek na ubezpieczenie spo-łeczne w stosunku do pracowników, w tym również tych pracowników, o których mowa w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, są pracodawcy, to z uwagi na fakt, że Ma-rek W. w okresie wykonywania dzieła na podstawie zawartych z odwołującą się umów z 2 listopada 2005 r. oraz 1 marca 2006 r. był pracownikiem Stoczni wydaje się, że to właśnie ten podmiot powinien obliczyć, rozliczyć i przekazać do ZUS składki za zainteresowanego. Uwzględniając przy tym fakt, że zainteresowany wyko-nując dzieło świadczył jednocześnie pracę na rzecz Stoczni pracodawca ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy po-winien zsumować wynagrodzenie z umowy o dzieło z wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Następnie Sąd Apelacyjny rozważył drugi wariant, zgodnie z którym płatnikiem składek za osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o dzieło zawartej z innym podmiotem niż pracodawca, jeżeli w ramach tej umowy praca była wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym pozostawał w stosunku pracy, jest podmiot, z którym osoba taka zawarła umowę o dzieło. Za tym kierunkiem rozstrzygnięcia przedstawio-nego zagadnienia prawnego przemawiają, zdaniem Sądu, uregulowania zawarte w art. 16 oraz art. 17 ust. 2 ustawy systemowej. Zgodnie z jej art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1 b, składki na ubezpieczenie emerytalne oraz rentowe pracowników finansują z 6 własnych środków ubezpieczeni i płatnicy składek. W myśl ust. 2 składki na ubezpie-czenie chorobowe pracowników finansują natomiast z własnych środków sami ubez-pieczeni. Z kolei stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy systemowej, płatnicy składek ob-liczają części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finan-sowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonych prze-kazują do Zakładu. Zdaniem Sądu Apelacyjnego wykonanie powyższego obowiązku przez pracodawcę, na rzecz którego świadczona jest praca przez wykonawcę dzieła, w sytuacji gdy wykonawca ten otrzymał już wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło od innego podmiotu jest utrudnione. Byłoby to możliwe jedynie w sytuacji, gdyby temu podmiotowi przysługiwało roszczenie zwrotne względem pracownika o zapłatę wyłożonych przez tego pracodawcę „z własnej kieszeni" kwot stanowiących równo-wartość części składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe finanso-wanych przez samego pracownika. O wiele dogodniejszym rozwiązaniem w takiej sytuacji byłaby możliwość potrącania części składek na ubezpieczenie z wynagro-dzenia z tytułu umowy o dzieło przez podmiot, z którym pracownik zawarł taką umowę. Uwzględniając jednak treść art. 17 ust. 1 ustawy systemowej oznaczałoby to, że to ten podmiot, nie zaś pracodawca, byłby płatnikiem składek w stosunku do pracowników, o których wyżej mowa. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, równie uprawnione są oba stanowiska. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na pod-stawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w sto-sunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z wymienio-nych umów prawa cywilnego, przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Drugą, jest wykonywanie pracy na podstawie 7 jednej z tych umów przez osobę, która umowę taką zawarła z osobą trzecią, jednak-że w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosun-ku pracy. Przesłanką decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest to, że - będąc pracownikiem zwią-zanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą - jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub inną osobą. W konsekwencji, nawet, gdy osoba ta (pracownik) zawarła umowę o dzieło z osobą trzecią, to pracę w jej ramach wykonuje faktycznie dla swojego pracodawcy (uzy-skuje on rezultaty jej pracy). Można też wskazać, że art. 8 ust. 2a dotyczy z reguły takiej pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz pracodaw-cy, która mogłaby być świadczona przez jej wykonawcę w ramach stosunku pracy z tym pracodawcą, z tym, że musiałby on wówczas przestrzegać przepisów o godzi-nach nadliczbowych, powierzeniu pracownikowi do wykonywania pracy innej niż umówiona (art. 42 § 4 k.p.) i innych ograniczeń i obciążeń wynikających z przepisów prawa pracy. Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a za pracow-nika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi, cho-robowym i wypadkowym tak, jak pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). W związku z tym osoba ta pod-lega obowiązkowi zgłoszenia do wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowią-zek ten obciąża płatnika składek (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Jest on także zobowiązany obliczać, rozliczać i przekazywać składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 17 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Ponadto, płatnicy składek w stosunku do pracownika, obliczają części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe fi-nansowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu (art. 17 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Wobec tego powstaje zasadniczy i trafnie dostrzeżony przez Sąd Apelacyjny pro-blem, kto jest płatnikiem składek w stosunku do osoby wykonującej pracę na rzecz pracodawcy w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią. Formułując pytanie zawarte w sentencji postanowienia, Sąd Apelacyjny pyta w istocie rzeczy o to, czy płatnikiem składek w stosunku do osoby wykonującej pracę na rzecz pracodawcy w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią jest praco-dawca, czy ta osoba trzecia. Zważywszy, że w stosunku do pracownika płatnikiem 8 składek jest pracodawca (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecz-nych), a art. 8 ust. 2a rozszerza pojęcie pracownika na jego dalszą aktywność w ra-mach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy on pracę na rzecz swoje-go pracodawcy, naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie, że także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy. Za taką wykładnią przemawia także art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, według którego, w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Z przepisu tego wynika logicznie, że płatnikiem jest pracodawca, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie „uwzględnia się” w podstawie wy-miaru składek z tytułu stosunku pracy. Pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien więc zsumo-wać wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Wniosek powyższy nie budzi wątpliwości w przypadku pracownika, z którym sam pracodawca zawarł umowę cywilnoprawną w sytuacji określonej w art. 8 ust. 2a. W takim przypadku uznanie pracodawcy za płatnika składek jest oczywiste i zgodne z ogólną zasadą wynikającą z ustawy systemowej, że płatnikiem składek jest podmiot, będący stroną stosunku uzasadniającego objęcie obowiązkiem ubezpieczenia - pra-codawca, zleceniodawca. Takie rozwiązanie wydaje się również uzasadnione w sy-tuacji, gdy umowa cywilnoprawna została zawarta z innym podmiotem (osobą trze-cią), lecz praca w jej ramach jest wykonywana na rzecz pracodawcy. Przemawiają za nim argumenty już wyżej podniesione, a ponadto to, że obowiązki płatnika powinny obciążać podmiot, na rzecz którego praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona, i który w związku z tym uzyskuje jej rezultaty, unikając obcią-żeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy. Należy też wziąć pod uwagę, że wskazanej w art. 18 ust. 1a operacji uwzględnienia w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy przychodu uzyskiwanego z tytułu umowy cywilno-prawnej nie jest w stanie wykonać osoba trzecia, będąca zamawiającym (zlecają-cym) w umowie cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem. Teoretycznie może ona nawet nie wiedzieć, że zleceniobiorca (przyjmujący zamówienie) jest pracownikiem podmiotu, dla którego świadczy usługi (wykonuje dzieło) w ramach własnej umowy. 9 Wobec tego należy przyjąć, że pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem skła-dek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy. Przeciwko takiemu rozstrzygnięciu rozważanego zagadnienia prawnego nie przemawia wątpliwość podniesiona przez Sąd Apelacyjny, który wskazał, że skoro zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy systemowej, płatnicy składek obliczają części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpie-czonych i po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu, to wykonanie tego obowiązku przez pracodawcę, na rzecz którego świadczona jest praca przez wykonawcę dzieła, w sytuacji gdy wykonawca ten otrzymał już wynagro-dzenie z tytułu umowy o dzieło od innego podmiotu jest wielce utrudnione. Wskazu-jąc na tę wątpliwość, Sąd nie wziął pod uwagę, że stosownie do art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przychód z tytułu umowy cywilnopraw-nej jedynie „uwzględnia się” w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy. Pracodawca może więc dokonać potrącenia ze środków pracownika uzyskanych u niego. Z powyższych względów Sąd Najwyższy udzielił na pytanie Sądu Apelacyj-nego odpowiedzi przedstawionej w sentencji uchwały. ========================================