V CZ 90/14
PostanowienieIzba Cywilna2015-01-20
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz, Jan Górowski, Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współuczestnictwa formalnego powodów, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną powinna być liczona poprzez zsumowanie kwot zasądzonych na rzecz każdego z powodów, czy też jako suma poszczególnych, samodzielnych roszczeń?Ratio decidendi
W przypadku współuczestnictwa formalnego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną powinna być określana na podstawie samodzielnych roszczeń każdego ze współuczestników, a nie poprzez ich zsumowanie. Zliczenie wartości następuje jedynie dla potrzeb określenia właściwości rzeczowej sądu pierwszej instancji. Błędne oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążące dla stwierdzenia dopuszczalności skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanych od wyroku, który zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz każdego z powodów kwoty pieniężne. Pozwani w skardze kasacyjnej wskazali jako wartość przedmiotu zaskarżenia sumę świadczeń zasądzonych na rzecz każdego z powodów. Sąd Apelacyjny uznał, że współuczestnictwo powodów miało charakter formalny, co uniemożliwiało zliczanie wartości ich świadczeń i skutkowało niedopuszczalnością skargi kasacyjnej ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 90/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Marian Kocon w sprawie z powództwa M. K., T. K. i M. K. przeciwko G. W. i A. W.-F. o zapłatę i ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2015 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 lipca 2014 r., oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanych od wyroku tego Sądu z dnia 5 marca 2014 r., którym zmieniony został wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 lipca 2013 r., przez zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz każdego z powodów kwoty po 49 216,66 zł, a w pozostałej części powództwo i apelacja powodów zostały oddalone. Pozwani zaskarżyli ten wyrok skargą kasacyjną w części uwzględniającej powództwo i apelację powodów, wskazali jako wartość przedmiotu zaskarżenia sumę świadczeń zasądzonych na rzecz każdego z powodów. Sąd Apelacyjny uznał, że współuczestnictwo powodów ma charakter formalny, a zatem nie było podstaw do zliczania wartości ich świadczeń. Właściwe określenie wartości przedmiotu zaskarżenia prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, skoro obejmuje kwotę niższą od wskazanej w art. 3982 § 1 k.p.c. Pozwani w zażaleniu zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania przez błędną wykładnię art. 3982 § 1 w związku z art. 19 § 1 k.p.c. i przyjęcie, że w sprawie, w której powodowie jako współuczestnicy formalni dochodzili zasądzenia kwoty 200 000 zł, a w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia określili na kwotę 128 776 zł, co nie było przez sąd kwestionowane, nietrafne było uznanie, że w odniesieniu do skargi kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia obejmuje wartość roszczenia zasądzonego oddzielnie na rzecz każdego z powodów. Domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Oznaczenie wartości przedmiotu sporu oraz wartości przedmiotu zaskarżenia dokonywane jest według zasad przewidzianych w oddziale drugim działu pierwszego księgi pierwszej Kodeksu postępowania cywilnego. Wartość wskazana w pozwie będzie wartością przedmiotu zaskarżenia, jeżeli nie dojdzie do zmiany jej wysokości na skutek czynności stron (ograniczenie żądania lub uznanie, zapłata świadczenia) i orzeczeń wydawanych przez sąd. Oznaczenie tej wartości w pozwie, nieskorygowane przez sąd i niezakwestionowane przez stronę pozwaną, nie jest wiążące dla stwierdzenia dopuszczalności skargi kasacyjnej.
3 Przyjęte zostało w orzecznictwie trafne zapatrywanie, że unormowania zawarte w art. 25 i 26 k.p.c., podyktowane są potrzebą ustabilizowania wartości przedmiotu sporu w celu określenia właściwości rzeczowej sądu i wysokości należnych opłat sądowych. Te powody nie mają znaczenia w odniesieniu do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w celu ustalenia dopuszczalności skargi kasacyjnej. Istotne jest, aby w sprawach, w których dopuszczalność tej skargi uzależniona została od odpowiedniej wartości przedmiotu zaskarżenia, rozpoznaniu podlegały jedynie skargi rzeczywiście czyniące zadość wymaganiom ustawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01; z dnia 19 lutego 2014 r., V CSK 275/13, niepublikowane). Nie ma racjonalnych względów dla stanowiska, że o dopuszczalności skargi kasacyjnej miałaby decydować wartość przedmiotu zaskarżenia błędnie oznaczona lub celowo przez stronę zawyżona. Skarga kasacyjna pozwanych skierowana została przeciwko wyrokowi Sądu Apelacyjnego, którym zasądzone zostały na rzecz każdego z powodów jako współuczestników formalnych kwoty niższe niż wskazana w art. 3982 § 1 k.p.c. Z istoty tego współuczestnictwa (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c., art. 4 ust. 1 u.k.s.c.) wynika, że roszczenie każdego ze współuczestników jest samodzielne. Zliczenia ich wartości dokonuje się jedynie dla określenia właściwości rzeczowej sądu pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie stanowi konsekwencję prawidłowego oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia i uznania niedopuszczalności skargi kasacyjnej pozwanych. Z powyższych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 2/14 2014-02-06Czy w przypadku formalnego współuczestnictwa po stronie powodowej, wartość przedmiotu zaskarżenia dla celów dopuszczalności skargi kasacyjnej jest sumą wartości poszczególnych roszczeń, czy też decyduje wartość każdego z…
- III CZ 316/23 2024-01-24Czy w przypadku współuczestnictwa formalnego po stronie powodowej, dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia obliczonej odrębnie dla każdego ze współuczestników?
- V CZ 108/14 2015-02-05Czy w przypadku formalnego współuczestnictwa powodów w sprawie, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oblicza się oddzielnie dla każdego ze współuczestników, czy jako sumę ich roszczeń?
- III CZ 42/10 2010-10-20Czy w przypadku formalnego współuczestnictwa pozwanych w sprawie o dopłaty do udziałów budowlanych, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej decyduje suma poszczególnych przedmiotów zaskarżenia, czy wartość każde…
- III CZ 272/22 2023-03-15Czy w przypadku współuczestnictwa formalnego po stronie powodowej, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie dla każdego ze współuczestników, czy sumuje się ich roszczenia?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3982 § 1art. 19 § 1 KPCart. 25art. 72 § 1 pkt 2 KPCart. 4 ust. 1art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy