IV CSK 281/14
WyrokIzba Cywilna2014-11-07
Skład orzekający: Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła wskutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Wcześniejsze uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 76/10 i III CZP 32/11) jednoznacznie wyjaśniły, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie za krzywdę wynikającą z naruszenia więzi rodzinnej, nawet jeśli śmierć nastąpiła przed 3 sierpnia 2008 r.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego zasądzającego zadośćuczynienie na rzecz następców prawnych zmarłego powoda. Pozwany powołał się na naruszenie art. 24 i 448 k.c. oraz na istotne zagadnienie prawne i potrzebę wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania w stosunku do powoda. Po śmierci powódki, postępowanie kasacyjne zostało podjęte z udziałem jej następców prawnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 281/14 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z powództwa małoletniego K. C., W. J. C., K. P. C. i M. W. C. następców prawnych G. C. przeciwko P. […] SA w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
2 UZASADNIENIE Pozwany P. […] S.A. w W. wniósł od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 stycznia 2012 r., wydanego w sprawie z powództwa G. C. i K. C. o zapłatę, skargę kasacyjną, opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego, art. 24 i 448 k.c. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, pozwany powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz na potrzebę wykładni przepisów prawa, wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania w zakresie rozstrzygnięcia w stosunku do powoda. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r. podjął z udziałem następców prawnych powódki G. C. postępowanie kasacyjne, uprzednio zawieszone z powodu jej śmierci. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania albo skarga jest oczywiście uzasadniona. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy powołane przez skarżącego okoliczności stanowią przyczyny kasacyjne wymienione w powołanym przepisie. Pozwany wadliwie przedstawił uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, łącząc je z uzasadnieniem podstawy kasacyjnej. Z uzasadnienia tego wyraźnie wynika, że skarżący, powołując się na dwie różne przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w istocie oczekiwał rozstrzygnięcia tej samej kwestii prawnej, sprowadzającej się do odpowiedzi na pytanie czy „najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 § 1 kodeksu cywilnego zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła wskutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r.”, wskazując, iż nadal budzi ona wątpliwości i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów.
3 W uchwałach z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10 (OSNC-ZD, nr B, poz. 42) i z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11 (OSNC 2012, nr 1, poz. 10) Sąd Najwyższy orzekł, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę spowodowaną naruszeniem dobra osobistego w postaci szczególnej więzi rodzinnej łączącej go ze zmarłym, także wtedy, gdy śmierć wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Istniejące wcześniej wątpliwości zostały zatem precyzyjnie i jednoznacznie wyjaśnione w ustabilizowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Stanowisko Sądu Najwyższego zostało przyjęte jako miarodajne w orzecznictwie sądów powszechnych, a wskazane przez skarżącego jednostkowe orzeczenia, w których sąd powszechny wyraził inny pogląd, nie świadczą o istnieniu rozbieżności wymagającej kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego. Dał temu także wyraz Sąd Najwyższy w postanowieniu składu siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2014 r., III CZP 2/14 (dotychczas niepublikowane), odmawiając podjęcia uchwały i udzielenia odpowiedzi na pytanie, z którym wystąpił Rzecznik Ubezpieczonych: „czy osobie najbliższej przysługuje z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę wynikająca z naruszenia jej dobra osobistego w postaci szczególnej więzi emocjonalnej przed dniem 3 sierpnia 2008 r.". Podstawę odmowy podjęcia uchwały stanowiło stwierdzenie braku rozbieżności w orzecznictwie i potrzeby rozstrzygania tych kwestii w kolejnym orzeczeniu Sądu Najwyższego. Z tych względów brak podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi którakolwiek z powołanych przez skarżącego przyczyn kasacyjnych. Uzasadniało to odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 578/13 2014-03-20Czy najbliższym członkom rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie za krzywdę na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 § 1 k.c., gdy śmierć nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 r.?
- IV CSK 156/14 2014-09-11Czy najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 § 1 k.c. także wtedy, gdy śmierć nastąpiła przed 3 sierpnia 2008 r.?
- I CSK 141/13 2013-11-06Czy sąd może przyznać najbliższemu członkowi rodziny zmarłego zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 w związku z art. 24 § 1 k.c., także wtedy, gdy śmierć nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 200…
- IV CSK 516/13 2014-02-21Czy sąd może zasądzić zadośćuczynienie na rzecz najbliższych członków rodziny zmarłego za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła przed nowelizacją Kodeksu cywilnego z dnia 3 sierpnia 2008 r., na podstawie art. 448 w zw. z…
- III CZP 76/10 2010-10-22Czy najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c., gdy śmierć poszkodowanego nastąpiła na skutek deliktu, który miał mie…
Powołane przepisy
art. 24art. 3989 § 1 KPCart. 448art. 24 § 1art. 24 § 1 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy